Στους τραγικούς χρόνους του εικοστού αιώνος αναδείχθηκε ξεχωριστή χορεία Ρώσων Αγίων μέσα στους κόλπους της παλαιάς γαλλικής γης. Η Σύναξη αυτή των Ρώσων Αγίων που ολοκλήρωσαν την επίγεια πορεία τους στη Γαλλία τιμάται κάθε χρόνο στις είκοσι Ιουλίου. Η εορτή θεσμοθετήθηκε επίσημα από το Οικουμενικό Πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως, ως μνήμη της θαυμαστής αυτής λαμπρής χορείας Ρώσων Αγίων. Στη χορεία αυτή συμπεριλαμβάνονται κατά κύριο λόγο νεομάρτυρες των φοβερών ναζιστικών στρατοπέδων συγκεντρώσεως της φρικτής εποχής του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.

Εξαίρεση αποτελεί ο γενναίος Άγιος Αλέξιος του Υζίν, ο οποίος κοιμήθηκε ειρηνικά πριν από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο Άγιος αυτός εκοιμήθη το έτος χίλια εννιακόσια τριάντα τέσσερα μετά Χριστόν στη Γαλλία, με ησυχαστική κατάνυξη. Η σπουδαία αυτή χορεία περιλαμβάνει διακριτικές μορφές της παλαιάς ρωσικής εξορίας, οι οποίες ξεχώρισαν μέσα στους τραγικούς εκείνους ιστορικούς χρόνους. Πρώτος ανάμεσά τους ξεχωρίζει ο γενναίος Άγιος Πατήρ Δημήτριος Κλεπινίν, πρεσβύτερος και ομολογητής της ορθόδοξης πίστεως στους τραγικούς εκείνους χρόνους.

Ο Άγιος Δημήτριος Κλεπινίν εκοιμήθη μαρτυρικά μέσα στο φοβερό ναζιστικό στρατόπεδο της Ντορά της παλαιάς γερμανικής γης. Η μαρτυρική του τελείωση συνέβη επειδή προσπάθησε να σώσει τη ζωή πολυάριθμων Εβραίων από τα φοβερά ναζιστικά εγκλήματα. Έθεσε σε ευλαβική εφαρμογή ένα μυστικό σύστημα πλαστών βαπτιστικών πιστοποιητικών, για να προστατεύσει τους Εβραίους από τους Ναζί. Δίπλα στον Άγιο Δημήτριο Κλεπινίν τιμάται με ξεχωριστή ευλάβεια και η Αγία Μαρία Σκόμπτσοβα, μοναχή και νέα οσιομάρτυς της Εκκλησίας.

Η Αγία Μαρία γεννήθηκε στις χίλια οκτακόσια ενενήντα ένα στη Ρίγα της Λετονίας, με το βαπτιστικό της όνομα Ελισάβετ Πιλένκο. Οι ευλαβείς γονείς της ήταν αληθινά πιστοί ορθόδοξοι χριστιανοί, που της μετέδωσαν από βρέφος τα ουσιαστικά της σώζουσας πίστεως. Στα δεκατέσσερα της χρόνια χάθηκε ο αγαπημένος πατέρας της, και τότε η μικρή Ελισάβετ ταράχθηκε από την αδικία του θανάτου. Στο έτος χίλια εννιακόσια έξι μετακόμισε με την χήρα μητέρα της στην Αγία Πετρούπολη, όπου αναμίχθηκε με κύκλους διανοουμένων.

Στο έτος χίλια εννιακόσια δέκα παντρεύτηκε τον Ντμίτρι Κούζμιν Καράβιεφ, μέλος του ριζοσπαστικού πολιτικού κόμματος των Μπολσεβίκων της παλαιάς αυτοκρατορίας. Ο γάμος αυτός κατέρρευσε τελικά το χίλια εννιακόσια δεκατρία, και τον Οκτώβρη γεννήθηκε το πρώτο της παιδί. Παντρεύτηκε αργότερα τον δικαστή Δανιήλ Σκόμπτσοφ, παίρνοντας έτσι το επώνυμο Σκόμπτσοβα που έγινε γνωστό στην ορθόδοξη παράδοση. Με την οικογένειά της κατέφυγε εξόριστη στο Παρίσι το έτος χίλια εννιακόσια είκοσι τρία, ξεκινώντας τη νέα της εξορία ζωή.

Στο έτος χίλια εννιακόσια τριάντα δύο εκάρη μοναχή με το νέο όνομα Μαρία, στο Παρισινό Θεολογικό Ινστιτούτο του Αγίου Σεργίου. Στους ναζιστικούς διωγμούς αγωνίστηκε για να σώσει πολυάριθμους Εβραίους, και τελικά συνελήφθη και στάλθηκε στο φοβερό στρατόπεδο Ραβενσμπρίκ της Γερμανίας. Έλαβε τον στέφανο του ένδοξου μαρτυρίου τη Μεγάλη Παρασκευή του χιλίου εννιακοσίου σαράντα πέντε στους θαλάμους αερίων. Επίσης ανάμεσα στους Ρώσους Αγίους της Γαλλίας τιμάται και ο νεαρός Άγιος Γιούρι Σκόμπτσοφ, υιός της οσιομάρτυρος Μαρίας.

Ο γενναίος αυτός νεαρός Άγιος εκοιμήθη μαρτυρικά μέσα σε ναζιστικό στρατόπεδο συγκεντρώσεως, ακριβώς όπως και η μάρτυρας μητέρα του. Ο Άγιος Γιούρι ήταν ολόψυχα αφοσιωμένος στο φιλανθρωπικό έργο της μητέρας του, βοηθώντας πολυάριθμους κατατρεγμένους Εβραίους και πρόσφυγες. Συνελήφθη το έτος χίλια εννιακόσια σαράντα τρία από τη ναζιστική αστυνομία ασφαλείας, μαζί με τον Πατήρ Δημήτριο Κλεπινίν. Στις δεκαέξι Δεκεμβρίου του χιλίου εννιακοσίου σαράντα τρία στάλθηκε στο φοβερό ναζιστικό στρατόπεδο Μπούχενβαλντ της παλαιάς γερμανικής γης, για βίαια καταναγκαστικά έργα.

Στη συνέχεια μεταφέρθηκε στο φοβερότερο στρατόπεδο της Ντορά, όπου ολοκλήρωσε με μαρτυρικό τρόπο τη γενναία επίγεια πορεία του. Στην ίδια χορεία των Αγίων τιμάται επίσης και ο Άγιος Ηλίας Φονταμίνσκυ, ένας ξεχωριστά πολιτικοποιημένος ορθόδοξος εκείνης της εποχής. Έντονα αριστερών ιδεών στη ζωή του, ο Άγιος Ηλίας υποστήριξε ωστόσο όλες τις χριστιανικές ορθόδοξες προσπάθειες στη Γαλλία της εποχής. Βαπτίσθηκε ορθόδοξος ακριβώς πριν από την αποστολή του στο φοβερό ναζιστικό στρατόπεδο Άουσβιτς, με μυστική κατανυκτική τελετή.

Στο φρικτό αυτό στρατόπεδο εκοιμήθη μαρτυρικά στις δεκαεννέα Νοεμβρίου του χιλίου εννιακοσίου σαράντα δύο μετά Χριστόν, ως νέος ομολογητής. Ήταν τότε εξήντα δύο ετών, και αφιέρωσε ολόκληρη την επίγεια ζωή του στις χριστιανικές πνευματικές αξίες της Εκκλησίας. Στους Νεομάρτυρες της Γαλλίας προστίθεται με ευλάβεια και ο σπουδαίος Άγιος Αλέξιος Μεντβέντκωφ, πρωθιερέας του Υζίν Σαβοΐας. Ο Άγιος Αλέξιος γεννήθηκε το έτος χίλια οκτακόσια εξήντα επτά μετά Χριστόν στη μακρινή Ρωσία, σε ευσεβή ορθόδοξη οικογένεια.

Υπηρέτησε ως ευσεβής πρεσβύτερος σε ένα μικρό απομονωμένο χωριό της παλαιάς ευρύτερης περιοχής της Αγίας Πετρουπόλεως, με ξεχωριστή αυταπάρνηση. Στο έτος χίλια εννιακόσια δεκαοκτώ συνελήφθη μαρτυρικά από το νέο αθεϊστικό σοβιετικό καθεστώς, που είχε επικρατήσει στη Ρωσία. Με τη χάρη όμως του Θεού δραπέτευσε γενναία και κατάφερε να φτάσει στην Εσθονία, όπου εργάστηκε για χρόνια ως ανθρακωρύχος. Στο έτος χίλια εννιακόσια τριάντα έφυγε ξανά για τη Γαλλία, όπου τοποθετήθηκε εφημέριος στη ρωσική κοινότητα του Υζίν.

Στην παλαιά αυτή τοποθέτηση είχε ευλογία από τον σπουδαίο μητροπολίτη Ευλόγιο Γκεοργκίεβσκι, που ποίμενε τους Ρώσους εξορίστους. Στη ρωσική κοινότητα του Υζίν Σαβοΐας υπηρέτησε με ξεχωριστή αυταπάρνηση τους ταλαιπωρημένους πιστούς ομογενείς του εκείνης της εποχής. Πέρασε εκεί τα τελευταία χρόνια της επίγειας ζωής του, αφιερωμένος ολοκληρωτικά στην ποιμαντική διακονία της παλαιάς ρωσικής εκκλησιαστικής κοινότητας. Κοιμήθηκε ειρηνικά εν Κυρίω, ασθενής από βαριά καρκίνη ασθένεια, το έτος χίλια εννιακόσια τριάντα τέσσερα μετά Χριστόν.

Ήταν αληθινός ησυχαστής της παλαιάς ορθόδοξης Παραδόσεως και βαθύς εργάτης της αδιάκοπης μυστικής νοεράς προσευχής της Εκκλησίας. Διεκρίθη για την πραότητα και την ντροπαλότητα της φύσης του, αρετές που τον ξεχώριζαν στους κόλπους της κοινότητάς του. Δεν υπερασπίστηκε ποτέ τον εαυτό του ο ταπεινός Άγιος, ακόμη και όταν μερίδες ενοριτών του κινήθηκαν συκοφαντικά εναντίον του. Σύμφωνα με την παράδοση των ταραγμένων εκείνων ετών, οι ενορίτες κατηγορούσαν τον Άγιο Αλέξιο ότι δεν ήταν ικανοποιητικός κατά τα μέτρα τους.

Δηλαδή τον κατηγορούσαν επειδή φορούσε φτωχά και ταπεινά άμφια κατά τη διάρκεια των ιερών ορθόδοξων ακολουθιών της εκκλησιαστικής κοινότητας. Στην πραγματικότητα αυτή η σκληρή αντιπαράθεση κρυβόταν κάτω από την επιθυμία των ενοριτών να τον προσεταιριστούν στις δικές τους πολιτικές ομάδες. Ο Άγιος Αλέξιος όμως έμεινε σταθερά μακριά από οποιαδήποτε πολιτική σκοπιμότητα, αφιερωμένος στην ησυχαστική προσευχή και διακονία. Στο έτος χίλια εννιακόσια πενήντα έξι, κατά την ανακαίνιση του νεκροταφείου του Υζίν, βρέθηκε άφθαρτο το ιερό σώμα του.

Συνοδευόταν με ξεχωριστή ευλάβεια από τα ταπεινά άμφια του, ως ανέκφραστο και θαυμαστό σημάδι της οσιακής αγιότητάς του. Η εκκλησιαστική παράδοση τίμησε αμέσως τη μνήμη του Αγίου Αλεξίου ως ομολογητή της παλαιάς ρωσικής ησυχαστικής Παραδόσεως. Με την κοινή μνήμη των πέντε αυτών μεγάλων Ρώσων Αγίων στη Γαλλία τιμάται η σπουδαία αυτή χορεία ομολογητών. Όλοι μαζί συγκροτούν μία ζωντανή πνευματική και ομολογητική Σύναξη, που εμπνέει τους ορθόδοξους πιστούς ολόκληρης της οικουμένης.

Η ευλάβεια προς τους Νεομάρτυρες αυτούς διατηρείται ζωντανή μέσα στις καρδιές των ορθόδοξων Ρώσων της δυτικής εξορίας. Η εκκλησιαστική παράδοση δίδει ξεχωριστή πνευματική σημασία στη Σύναξη αυτή των Νεομαρτύρων, ως μαρτυρία της ζώσας ορθόδοξης πίστεως. Διδάσκουν στους ορθόδοξους πιστούς όλων των εποχών ότι το μαρτύριο για τον Χριστό υπάρχει επίσης στη σύγχρονη ευρωπαϊκή ιστορία. Στις τέσσερις Νοεμβρίου του έτους χίλια δύο χιλιάδες δεκατρία, το δημοτικό συμβούλιο του δεκάτου πέμπτου τομέα του Παρισιού πήρε σπουδαία απόφαση.

Στις δωδέκα Νοεμβρίου του ίδιου έτους, και το Συμβούλιο της πόλεως των Παρισίων αποφάσισε ομόφωνα ονοματοδοσία ενός δρόμου. Ο νέος αυτός παρισινός δρόμος έλαβε επίσημα το όνομα της Αγίας Μαρίας Σκόμπτσοβα στην παλαιά γαλλική πρωτεύουσα. Ο δρόμος αυτός βρίσκεται μεταξύ των αριθμών ογδόντα τέσσερα έως ογδόντα οκτώ στη γνωστή παρισινή λεωφόρο Λουρμέλ. Η σπουδαία αυτή πρωτοβουλία ανήκει στον αντιδήμαρχο Γκισλέν Φονλαντόζα, υπεύθυνο πολιτιστικής κληρονομιάς και νέων τεχνολογιών του Παρισιού.

Με τον τρόπο αυτό η σύγχρονη γαλλική κοινωνία αναγνώρισε επίσημα τη σπουδαία πνευματική προσφορά της Αγίας Μαρίας Σκόμπτσοβα στην παλαιά γαλλική γη. Πέρα από τη Μαρία, και οι άλλοι Ρώσοι Άγιοι της Γαλλίας τιμώνται με ολοένα αυξανόμενη ευλάβεια στους ορθόδοξους κύκλους. Σπουδαίες βιογραφίες δημοσιεύθηκαν για τη ζωή και το έργο τους, στα Γαλλικά, στα Ρωσικά και σε άλλες ξένες γλώσσες. Δοκίμια και πνευματικές μελέτες αναπτύχθηκαν για να διαφυλάξουν την παρακαταθήκη τους ζωντανή μέσα στους νέους ορθόδοξους πιστούς της εποχής μας.

Στο έτος χίλια εννιακόσια ογδόντα δύο μάλιστα γυρίστηκε σπουδαίο ρωσικό κινηματογραφικό φιλμ για τη ζωή της Αγίας Μαρίας. Με αυτόν τον τρόπο διασώθηκε για τις επόμενες γενιές η συγκλονιστική ιστορία της θυσίας της Αγίας μέσα στους τραγικούς ναζιστικούς διωγμούς. Με τις θερμές πρεσβείες όλων των Ρώσων Αγίων που τελειώθηκαν στη Γαλλία οι ορθόδοξοι πιστοί ζητούν τη χάρη της φιλανθρωπίας και της ομολογίας μέσα στις δοκιμασίες της δικής τους ζωής.