Στα πενήντα του χρόνια, ένας απλός αγρότης από τη Βολογκντά είδε στον ύπνο του την Παναγία να του δίνει μια εντολή που άλλαξε για πάντα τη ζωή του. Πολλά χρόνια αργότερα, ένα φαρμακερό φίδι τον δάγκωσε μέσα στους βάλτους, όμως εκείνος αποκοιμήθηκε και ξύπνησε εντελώς υγιής. Ο Όσιος Λεωνίδης καταγόταν από την περιοχή Ποσεχόνσκ της Βολογκντά και ζούσε ως ταπεινός καλλιεργητής της γης. Η Θεοτόκος τον προέτρεψε να πάει στο ποτάμι Ντβίνα, στην έρημο του Μορζέφσκ, να παραλάβει την εικόνα της Οδηγήτριας και να χτίσει ναό κοντά στο ποτάμι Λουζ και το όρος Τούριν.

Εκείνος όμως θεώρησε το όραμα απλό όνειρο και τον εαυτό του ανάξιο για τέτοια αποστολή. Έτσι αναχώρησε για τη μονή της λίμνης Κόζε, όπου έλαβε το μοναχικό σχήμα και έμεινε περίπου τρία χρόνια σε σκληρή εργασία και άσκηση. Από εκεί μετέβη στη φημισμένη μονή των Σολοβκών, όπου διακόνησε ταπεινά στο αρτοποιείο των αδελφών. Όμως το ουράνιο όραμα επαναλήφθηκε και του δόθηκε σαφής νουθεσία να μην αντιστέκεται πλέον στο θέλημα του Θεού. Συντετριμμένος ο Όσιος ξεκίνησε αμέσως για την έρημο του Μορζέφσκ και μετά από έναν χρόνο φανέρωσε στον ηγούμενο Κορνήλιο την προτροπή της Θεοτόκου.

Έλαβε την ευλογία του ηγουμένου μαζί με την ιερή εικόνα της Οδηγήτριας και ξεκίνησε για τον τόπο που του είχε υποδείξει η Παναγία. Έφτασε στο ποτάμι Λουζ κοντά στο όρος Τούριν, σε απόσταση ογδόντα βερστιών από την πόλη Ουστιούγκ, όπου έστησε μόνος του μια καλύβα από κλαδιά και θάμνους. Οι ντόπιοι κάτοικοι όμως φοβήθηκαν πως η γη τους θα δινόταν στο μοναστήρι του και τον ανάγκασαν να μετακινηθεί ψηλότερα, σε βαλτότοπο μέσα στην ερημιά. Σε απόσταση τριάντα βερστιών από την πόλη Λάλσκ ο ασκητής έστησε κελί και άρχισε με ζήλο τη συγκρότηση μοναστηριού.

Για να αποστραγγίσει τους βάλτους έσκαψε ο ίδιος τρία κανάλια, μήκους περίπου δύο χιλιομέτρων το καθένα, με τεράστιο σωματικό κόπο. Το πρώτο ένωνε το ποτάμι Λουζ με τη Μαύρη Λίμνη, το δεύτερο τη Μαύρη Λίμνη με την Αγία Λίμνη και το τρίτο οδηγούσε στο Μαύρο Ρυάκι. Έτσι μετέτρεψε την άγονη γη σε τόπο μοναχικής εργασίας. Μέσα σε εκείνο το βαρύ μόχθο ένα φαρμακερό φίδι τον δάγκωσε ξαφνικά, την ώρα που εργαζόταν στα κανάλια. Ο Όσιος Λεωνίδης παρέδωσε τον εαυτό του στο θέλημα του Θεού, δεν αναζήτησε γιατρούς, ούτε σκέφτηκε καθόλου τις συνέπειες του δαγκώματος.

Αποκοιμήθηκε ήρεμα και ξύπνησε εντελώς υγιής, χωρίς κανένα σημάδι από το θανατηφόρο δηλητήριο του ερπετού. Από ευγνωμοσύνη για το μεγάλο έλεος του Κυρίου ονόμασε το κανάλι Νεντουμάγια Ρέκα, που σημαίνει «ποτάμι χωρίς σκέψη», υπενθυμίζοντας τη δική του παράδοση στον Θεό. Έδωσε επίσης στη μονή του την ονομασία Ουστνεντούμσκ, δηλαδή το στόμιο του ποταμού της απερισκεψίας, σε διαρκή ανάμνηση του θαύματος. Με την ευλογία του Μητροπολίτη Φιλαρέτου του Ροστόβ, που έγινε αργότερα Πατριάρχης πάσης Ρωσίας, ο Όσιος χειροτονήθηκε ιερομόναχος το έτος χίλια εξακόσια οκτώ.

Στον νεόδμητο ναό προς τιμήν των Εισοδίων της Υπεραγίας Θεοτόκου τοποθέτησε επιτέλους την εικόνα της Οδηγήτριας, εκπληρώνοντας την παλιά εντολή της Παναγίας. Έτσι ολοκληρώθηκε με ακρίβεια η αποστολή που του είχε ανατεθεί από την ουράνια Βασίλισσα. Εξαιτίας των κοπιαστικών του αγώνων στη μεθόριο που ονομαζόταν Λούζσκ Περμτσά, δηλαδή «η ξεχασμένη γη των άγριων Περμιανών», ο Όσιος τιμάται ως ένας από τους πρώτους φωτιστές εκείνων των απομακρυσμένων τόπων.

Πολλές ήταν οι δοκιμασίες του από τις σκληρές και αφιλόξενες δυνάμεις της φύσης που τον περιέβαλλαν διαρκώς. Αν και το σύστημα των καναλιών του είχε αποστραγγίσει τους βάλτους, σε εποχές μεγάλων πλημμυρών το ποτάμι Λουζ κατάκλυζε ολόκληρο το μοναστήρι του. Προς το τέλος της ζωής του ο ακούραστος εργάτης του Θεού ανέλαβε νέα οικοδομική προσπάθεια σε ένα ακρωτήριο της Μαύρης Λίμνης. Εκεί ανεγέρθηκε ναός που εγκαινιάστηκε επίσημα κατά το έτος χίλια εξακόσια πενήντα δύο, μέσα σε ατμόσφαιρα μεγάλης πνευματικής χαράς.

Ο Όσιος Λεωνίδης κοιμήθηκε σε ηλικία εκατό ετών, στις δεκαεπτά Ιουλίου του έτους χίλια εξακόσια πενήντα τέσσερα. Ενταφιάστηκε μέσα στον ναό της μονής που ίδρυσε με τόσο μόχθο και προσευχή. Εκεί διασώθηκε για πολύν καιρό το τραχύ και βαρύ τρίχινο ένδυμά του, σιωπηλή μαρτυρία των ασκητικών αγώνων του. Ιερές εικόνες του φυλάσσονται σήμερα στους ναούς όπου αγωνίστηκε.

Δεύτερη διήγηση

Στην ηλικία των πενήντα ετών ένας απλός Ρώσος γεωργός είδε την Παναγία και έλαβε εντολή να ανεγείρει νέο μοναστήρι στην ερημιά. Ο όσιος Λεωνίδας ζούσε στην απομακρυσμένη περιφέρεια Ποσεχόνσκ της παλαιάς και ευλογημένης ρωσικής επαρχίας του Βολόγκντα. Είχε ταπεινό επάγγελμα γεωργού και κέρδιζε με τίμιο τρόπο και βαριά εργασία τον επιούσιο άρτο της φτωχικής του οικογενείας. Σε ηλικία πενήντα ετών είδε σε νυκτερινό όραμα τη Μητέρα του Θεού να τον προσκαλεί με μητρική στοργή.

Η Παναγία τον προέτρεψε να μεταβεί προς τον μακρινό ποταμό Ντβίνα και την μοναστική σκήτη του Μορζέφσκ. Έπρεπε να παραλάβει από εκεί την ιερή θαυματουργή εικόνα της Οδηγητρίας και να της ανεγείρει νέο ναό. Ο νέος αυτός ναός θα ανυψωνόταν στις πράσινες όχθες του ποταμού Λούζ κοντά στο επιβλητικό όρος Τουρίν. Ο όσιος Λεωνίδας δεν τόλμησε όμως αμέσως να ακολουθήσει τη συμβουλή του ουρανίου αυτού οράματος της Παναγίας. Θεώρησε εαυτόν εντελώς ανάξιο τέτοιας μεγάλης κλήσεως και νόμισε το όραμα ότι ήταν ένα απλό απατηλό όνειρο.

Πήγε λοιπόν στην ταπεινή μονή της λίμνης Κοζέ και εκεί δέχθηκε με βαθιά συντριβή την μοναχική κουρά. Άρχισε τότε νέα ζωή προσευχής και αυστηρής νηστείας, αναζητώντας με δάκρυα την οδό της σωτηρίας μέσα στην ησυχία της μονής. Πέρασε τρία ολόκληρα χρόνια εργαζόμενος και ασκούμενος στην ησυχαστική πολιτεία της μονής με ακρίβεια κανόνων και μεγάλη ταπείνωση. Από εκεί μετοίκησε στο μακρινό περίφημο Σολόβκι και διακόνησε αδιαλείπτως στο ταπεινό φούρνο της εκεί ορθοδόξου αδελφότητος.

Το ουράνιο όραμα όμως επανήλθε και η Παναγία τον προειδοποίησε αυστηρά να μη παρακούει στο εξής το θείο θέλημα. Τότε ο όσιος έσπευσε αμέσως προς τη μονή του Μορζέφσκ και έπειτα από έναν χρόνο εξομολογήθηκε στον ηγούμενο Κορνήλιο. Έλαβε από τον ηγούμενο επίσημη ευλογία και την ιερή θαυματουργή εικόνα της Οδηγητρίας ως πολύτιμη αποστολική παρακαταθήκη. Έφτασε επιτέλους στον ποταμό Λούζ κοντά στο όρος Τουρίν, σε απόσταση ογδόντα βερστίων από την παλαιά πόλη Ουστιούγκ.

Έχτισε μόνος του μία ταπεινή ξύλινη καλύβα από κλαδιά και έζησε εκεί προσευχόμενος αδιαλείπτως προς την κυρία Θεοτόκο. Οι ντόπιοι κάτοικοι φοβήθηκαν ότι η γη τους θα κατασχεθεί για την ίδρυση του μέλλοντος μεγάλου μοναστηριού. Τον υποχρέωσαν λοιπόν να μετοικήσει ανηφορικά κατά μήκος του ποταμού σε ελώδη και απρόσιτη βαλτότοπη ερημία. Σε απόσταση τριάντα βερστίων από την πόλη Λάλσκ ο γέρων κατασκεύασε μικρό κελί και ξεκίνησε με ζήλο την ανέγερση μονής.

Εκεί στους βάλτους και τα δάση δοκιμάστηκε σκληρά, αλλά κράτησε ακλόνητη πίστη στην ουράνια εντολή της Παναγίας. Για την αποστράγγιση των μεγάλων ελωδών εκτάσεων ο φιλόπονος ασκητής άνοιξε με αφάνταστους κόπους τρία βαθιά αρδευτικά κανάλια στη γη. Τα κανάλια είχαν συνολικό μήκος περίπου δύο χιλιόμετρα, ενώνοντας τον ποταμό Λούζ με την Μαύρη και την Αγία Λίμνη. Κατά την κοπιαστική αυτή εργασία τον δάγκωσε ένα δηλητηριώδες θανατηφόρο φίδι και ο όσιος βρέθηκε σε άμεσο θανάσιμο κίνδυνο.

Εμπιστεύτηκε όμως πλήρως τον εαυτό του στο θείο θέλημα του Κυρίου και αρνήθηκε οποιαδήποτε ιατρική θεραπεία ή φαρμακείο. Πήγε ήρεμα να κοιμηθεί και ξύπνησε εντελώς υγιής, αναγνωρίζοντας με δοξολογία τη θαυμαστή προστασία της Παναγίας. Σε ευχαριστία προς τον φιλάνθρωπο Κύριο ονόμασε αυτό το κανάλι Νεντούμαγια Ρέκα, που σημαίνει στα ρωσικά αδιανόητος ποταμός. Έτσι το ολόκληρο μοναστήρι πήρε το όνομα Ουστνεντούμσκ, που σημαίνει στα ρωσικά το στόμιο της αδιανόητης ποταμίας.

Με ευλογία του Μητροπολίτου Φιλαρέτου του Ροστόφ χειροτονήθηκε ιερομόναχος και τοποθέτησε ευλαβώς την εικόνα στον νέο ναό. Έζησε μέχρι την βαθιά ηλικία των εκατό ετών εργαζόμενος αδιαλείπτως και ποιμαίνοντας τους πνευματικούς του υποτακτικούς μαθητάς. Στον τάφο του φυλασσόταν για πολλά χρόνια το βαρύ και τραχύ τρίχινο ένδυμά του ως ζωντανή υπόμνηση των ασκητικών κόπων. Διά πρεσβειών του οσίου Λεωνίδα του Ουστνεντούμσκ, Χριστέ ο Θεός ημών, ελέησον και σώσον ημάς τους αμαρτωλούς δούλους Σου.