Ποιος ορθόδοξος Σλάβος δεν ευγνωμονεί τον Δεσπότη Χριστό για τον μέγα πρίγκιπα Βλαδίμηρο, που έφερε ολόκληρη τη ρωσική γη στην αληθινή πίστη; Ο άγιος ισαπόστολος Βλαδίμηρος γεννήθηκε το έτος εννιακόσια εξήντα τρία μετά τον Κύριο και ήταν ο νεότερος γιος του πρίγκιπα Σβιατοσλάβου του Κιέβου. Η ευσεβής γιαγιά του, η αγία πριγκίπισσα Όλγα, που ήταν χριστιανή, ανέλαβε την ανατροφή του από τα πρώτα του χρόνια. Όταν ο Βλαδίμηρος ήταν μόλις έξι ετών, η γιαγιά του Όλγα εκοιμήθη εν Κυρίω και τον άφησε ορφανό από πνευματική καθοδήγηση.

Ο πατέρας του Σβιατοσλάβος τον έστειλε τότε να βασιλέψει στο Νόβγκοροντ, υπό την κηδεμονία του βοεβόδα Δοβρύν, αδελφού της μητέρας του. Η μητέρα του πριγκίπισσα Μαλούσσα, που έφερε ακόμη το σκανδιναβικό όνομα Μαλχρίδα, ήταν επίσης χριστιανή στην πίστη της. Όταν αργότερα ο άγιος Βλαδίμηρος βαπτίσθηκε και ίδρυσε στο Κίεβο την εκκλησία της Δεκάτης, η Μαλούσσα της δώρισε όλη της την περιουσία. Τρία χρόνια μετά την κοίμηση της γιαγιάς του ο πατέρας του Σβιατοσλάβος σκοτώθηκε σε μάχη κατά των Πετσενέγων.

Τότε άρχισε εμφύλιος πόλεμος ανάμεσα στους κηδεμόνες των γιων του και έφεριαν αγρίως ο ένας τον άλλον. Το χριστιανικό Κίεβο και το ειδωλολατρικό Νόβγκοροντ πάλεψαν για την κυριαρχία στη ρωσική γη με αιματηρές συγκρούσεις. Μετά τον θάνατο του πατέρα του το έτος εννιακόσια εβδομήντα δύο, ο νεαρός Βλαδίμηρος του Νόβγκοροντ αναγκάστηκε να καταφύγει στη Σκανδιναβία. Στο διάστημα αυτό ο αδελφός του Γιαροπόλκος δολοφόνησε τον άλλον αδελφό τους Όλεγκ της Δρέλινιας και κατέκτησε τη ρωσική γη.

Ο Βλαδίμηρος για όλη την υπόλοιπη ζωή του πενθούσε για τους θανάτους των αδελφών του και τη διαφθορά της εξουσίας. Όταν έγινε δεκαεπτά ετών, επέστρεψε στο Νόβγκοροντ και άρχισε να κυβερνά μόνος του τη ρωσική γη. Πέρασε τα πρώτα έξι χρόνια της βασιλείας του σε στρατιωτικές εκστρατείες, οδηγώντας ο ίδιος προσωπικά τον στρατό του στις μάχες. Κατάκτησε ξανά το Νόβγκοροντ από τον αδελφό του Γιαροπόλκο και ένωσε ολόκληρη τη ρωσική γη υπό την εξουσία του.

Μέχρι το έτος εννιακόσια ογδόντα είχε εδραιώσει την εξουσία του από τη Λευκορωσία και την Ουκρανία μέχρι τη Βαλτική θάλασσα. Επιπλέον ενίσχυσε τα σύνορα του κράτους εναντίον των επιδρομών των Βουλγάρων, των βαλτικών φυλών και των ανατολικών νομάδων. Όλες οι σλαβικές φυλές από τα Καρπάθια όρη και τον Νέμαν μέχρι τη λίμνη Μπελοόζερο και τον Βόλγα ποταμό ενώθηκαν σε ενιαίο κράτος. Ολόκληρη αυτή η περιοχή ονομάστηκε από τότε Ρωσική γη και οι ντόπιοι κάτοικοί της ονομάστηκαν Ρώσοι από τον λαό.

Στις πόλεις του Γκορόντιον, σημερινό Γκρόντνο, και του Νόβγκοροντ ο Βλαδίμηρος εδραίωσε τη διοικητική του εξουσία. Οργάνωσε το νέο κράτος με κοινούς νόμους, κοινό στρατό και κοινούς εμπορικούς δρόμους που ένωναν τη βόρεια και τη νότια ρωσική γη. Σε ευγνωμοσύνη για τη μεγάλη του νίκη στο Κίεβο, ο νεαρός πρίγκιπας έστησε δημόσια είδωλα ειδωλολατρικών θεών, του Περούν και του Βελή. Πρόσφερε σε αυτά τα μάταια ξόανα ακόμη και ανθρώπινες θυσίες, σύμφωνα με τα έθιμα των ειδωλολατρικών λαών της εποχής.

Στην αρχαιότητα οι Σλάβοι δεν είχαν είδωλα και ούτε ανθρώπινες θυσίες, αλλά τα υιοθέτησαν αργότερα από τους γείτονές τους. Έλληνες περιηγητές του έκτου αιώνα μαρτυρούν ότι οι αρχαίοι Σλάβοι αναγνώριζαν έναν μόνο Θεό ως κυρίαρχο όλου του κόσμου. Τον ονόμαζαν Σβάρωγκ, που σημαίνει γαλάζιος ουρανός, και πίστευαν ότι ο Περούν και ο Βέλης ήταν κατώτερα παιδιά του. Οι Σλάβοι πίστευαν στην αθανασία της ψυχής και στη μέλλουσα ζωή, πράγμα που τους προδιέθετε προς τον χριστιανισμό.

Στο Κίεβο όμως είχε ήδη φθάσει το ευαγγέλιο του Δεσπότου Χριστού από τις προηγούμενες χριστιανικές γενεές της οικογενείας του. Το έτος οκτακόσια εξήντα οι Ρώσοι επιτέθηκαν στην Κωνσταντινούπολη από τη θάλασσα, αλλά οι Έλληνες βύθισαν την τίμια εσθήτα της Παναγίας στον ωκεανό. Η θάλασσα ταράχθηκε αμέσως ξαφνικά, τα ρωσικά πλοία διασκορπίστηκαν στα κύματα και αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν με μεγάλες απώλειες. Έπειτα οι Ρώσοι έστειλαν πρεσβεία στην Κωνσταντινούπολη ζητώντας το άγιο βάπτισμα και αυτό υπήρξε το πρώτο βάπτισμα της Ρωσίας.

Δεύτερο βάπτισμα έγινε από τον άγιο Κύριλλο, που βάπτισε διακόσιες οικογένειες στις νότιες ρωσικές στέπες με θαύμα του ευαγγελίου. Τρίτη ευλογημένη φάση του εκχριστιανισμού της Ρωσίας έγινε υπό την αγία πριγκίπισσα Όλγα, τη γιαγιά του ίδιου του πρίγκιπα Βλαδίμηρου. Στην εποχή της υπήρχαν ήδη πολλοί χριστιανοί στο Κίεβο και ένας ιερός ναός αφιερωμένος στον προφήτη Ηλία. Μετά την κοίμηση της αγίας Όλγας ο εκχριστιανισμός σταμάτησε προσωρινά, αλλά μόνο για μικρό χρονικό διάστημα.

Ο πλήρης φωτισμός ολόκληρης της Ρωσίας έπρεπε να ολοκληρωθεί από τον εγγονό της, τον άγιο ισαπόστολο Βλαδίμηρο τον Μέγα. Τότε το Κίεβο ήταν μεγάλη εμπορική πόλη, όπου έφθαναν έμποροι και κήρυκες διαφόρων θρησκειών από όλο τον γνωστό τότε κόσμο. Ο άγιος Βλαδίμηρος επιθυμούσε να ενώσει τον λαό του όχι μόνο πολιτικά, αλλά και κάτω από μία κοινή αληθινή πίστη. Έστειλε πρεσβευτές σε διάφορες χώρες για να εξετάσουν ποια θρησκεία θα ήταν η καταλληλότερη για τον λαό του.

Όταν οι απεσταλμένοι του επέστρεψαν από την Κωνσταντινούπολη, του διηγήθηκαν την εμπειρία τους στον ναό της Αγίας του Θεού Σοφίας. Είπαν ότι όταν στάθηκαν εκεί μέσα στη Θεία Λειτουργία, δεν ήξεραν αν βρίσκονταν ακόμα στη γη ή στους ουρανούς. Οι σλαβικές παραδόσεις διηγούνται και θαύματα και επιδράσεις από τον σκανδιναβό βασιλιά Όλαφ, που είχε ζήσει νεαρός στην αυλή του Βλαδίμηρου. Σύμφωνα με μία ισλανδική σάγκα, ο νεαρός Όλαφ άκουσε στη θάλασσα μια ουράνια φωνή που τον καλούσε στην Κωνσταντινούπολη να γνωρίσει τον αληθινό Θεό.

Εκεί βαπτίσθηκε και επιστρέφοντας στη Σκανδιναβία πέρασε από την αυλή του Βλαδίμηρου και τον προέτρεψε να γίνει χριστιανός. Παρόλη όμως τη γνώση της χριστιανικής αλήθειας, ο πρίγκιπας ήταν ακόμη ειδωλολάτρης και είχε πέντε γυναίκες, σύμφωνα με τα τοπικά έθιμα. Με ποιον τρόπο όμως οδηγήθηκε τελικά στον Δεσπότη Χριστό μένει μυστήριο της θείας πρόνοιας και της προσωπικής του αναζήτησης. Ο μητροπολίτης Ιλαρίων του Κιέβου, στον λόγο του Περί Νόμου και Χάριτος, δοξολογεί τον Βλαδίμηρο επειδή πίστεψε χωρίς να δει απόστολο.

Λέει ότι μόνο με την καλή του καρδιά και τον οξύ νου του κατάλαβε ότι υπάρχει ένας μόνο αληθινός Θεός. Τον επισκέφθηκε η χάρη του Υψίστου, ο οφθαλμός του πανέμμελου Θεού τον επέβλεψε και η σκέψη της αληθινής πίστης άστραψε στην καρδιά του. Ο όσιος Νέστωρ ο Χρονικογράφος συγκρίνει τη μεταστροφή του με αυτή του αγίου Ευσταθίου του Πλακίδα. Στη συνέχεια οι βυζαντινοί αυτοκράτορες Κωνσταντίνος και Βασίλειος ζήτησαν τη βοήθεια του Βλαδίμηρου για να καταστείλουν τη στάση του Φωκά.

Ο Βλαδίμηρος δέχθηκε τη βυζαντινή πρόσκληση με τον όρο να του δοθεί η πορφυρογέννητη πριγκίπισσα Άννα ως νόμιμη σύζυγος. Οι βυζαντινοί αυτοκράτορες συμφώνησαν και έστειλαν αμέσως κληρικούς και ιερά λειτουργικά σκεύη για το βάπτισμα της Ρωσίας. Όταν όμως ο Βλαδίμηρος νίκησε τον Φωκά, δεν τήρησαν την υπόσχεσή τους και έτσι κατέλαβε στρατιωτικά την Χερσώνα. Ο πρίγκιπας επέστρεψε αμέσως τη Χερσώνα στους Βυζαντινούς ως αντίτιμο για τη νύφη του την πορφυρογέννητη Άννα.

Ο στρατός του βαπτίσθηκε και ο ίδιος δέχθηκε το άγιο βάπτισμα το έτος εννιακόσια ογδόντα οκτώ μετά Χριστόν. Όταν ο πρίγκιπας Βλαδίμηρος επέστρεψε στο Κίεβο μαζί με τους ορθοδόξους ιερείς, βάπτισε ολόκληρο τον λαό στη συμβολή του ποταμού Κρεστσάτυκ με τον Δνείπερο. Οι ιερείς έφεραν λειτουργικά βιβλία μεταφρασμένα στη σλαβονική γλώσσα από τους αγίους Κύριλλο και Μεθόδιο, τους ισαποστόλους των Σλάβων. Μαζί τους ήρθε ο μητροπολίτης Μιχαήλ του Κιέβου, που οργάνωσε τη νέα τοπική εκκλησία της Ρωσίας.

Στο νότιο Κίεβο, όπου ο λαός είχε ακούσει ήδη για τον χριστιανισμό, η πίστη εδραιώθηκε γρήγορα και ειρηνικά. Στο βόρειο Νόβγκοροντ, στο Ροστόφ και στο Μούρομ η ειδωλολατρία αντιστάθηκε για περισσότερο διάστημα και χρειάστηκε προσπάθεια. Βαπτίσθηκε σε ηλικία είκοσι πέντε ετών και άρχισε με νεανικό ζήλο να εφαρμόζει τις εντολές του Δεσπότου Χριστού. Φρόντιζε ιδιαίτερα για τους πτωχούς, τους ασθενείς και τους περιθωριοποιημένους όλης της ρωσικής γης με αξιοθαύμαστη γενναιοδωρία.

Επιβεβαίωσε την παράδοση να μην υπάρχει θανατική ποινή στη Ρωσία, λέγοντας ότι φοβάται την αμαρτία της αδικίας. Ο πιστός ρωσικός λαός τον αγάπησε βαθιά και τον δοξολογούσε στα τραγούδια και στα έπη του ονομάζοντάς τον Πανώραιο Ήλιο. Έχτισε νέες πόλεις και πολυάριθμους ναούς, ενώ έστειλε τους γιους του να κυβερνούν στο Ροστόφ, στο Μούρομ και στο Νόβγκοροντ. Στο Κίεβο, στον τόπο όπου είχαν δολοφονηθεί οι ρώσοι πρωτομάρτυρες Θεόδωρος και Ιωάννης, έχτισε τον περίφημο ναό της Δεκάτης.

Ο άγιος Βλαδίμηρος εκοιμήθη ειρηνικά την δεκάτη πέμπτη Ιουλίου του έτους χίλια δεκαπέντε στο αγαπημένο του χωριό Μπερέστοβο και ετάφη με τιμή στον ναό της Δεκάτης. Διά πρεσβειών του αγίου ισαποστόλου Βλαδίμηρου του Μεγάλου, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός ημών, ελέησον και σώσον τον λαόν σου τον περιούσιον.