Ποιος προσκυνητής της Κρήτης δεν συγκινήθηκε όταν έμαθε για τον επίσκοπο Γορτύνης που μαρτύρησε με τον αποκοπή των ποδιών του για τον Δεσπότη Χριστό; Ο άγιος Πέτρος ο Νέος Ιερομάρτυς διακόνησε ως επίσκοπος της φημισμένης πόλεως Γορτύνης στη νότια Κρήτη. Έζησε στις αρχές του τέταρτου αιώνα μετά τον Κύριο, στα δύσκολα χρόνια του φοβερού διωγμού του αυτοκράτορα Διοκλητιανού. Διαδέχθηκε στον επισκοπικό θρόνο της Γορτύνης τον προκάτοχό του άγιο ιερομάρτυρα Κύριλλο, ο οποίος ποίμανε την Εκκλησία της Κρήτης πριν από αυτόν.

Σύμφωνα με τις ιστορικές μαρτυρίες ο άγιος Πέτρος αρχιεράτευσε στην επισκοπή Γορτύνης από το έτος τριακόσια τέσσερα μέχρι την τελείωση των διωγμών. Είναι γνωστό ότι το έτος τριακόσια δώδεκα μετά τον Κύριο επίσκοπος Γορτύνης ήταν ήδη ο διάδοχός του ο άγιος Παύλος. Συνεπώς ο άγιος Πέτρος μαρτύρησε ανάμεσα στις δύο αυτές χρονολογίες, στο ζενίθ της σκληρής εικονομαχικής περιόδου των διωγμών. Ως φωτισμένος ποιμένας στήριζε τους πιστούς του στην ομολογία της πίστεως μέσα στις αμέτρητες δοκιμασίες της εποχής.

Δίδασκε αδιάκοπα τον λόγο του Δεσπότου Χριστού, παρηγορούσε τους θλιμμένους και ενίσχυε όσους κινδύνευαν να αρνηθούν την πίστη τους. Με την παρρησία και τη γενναιότητά του έγινε φάρος σταθερός για το ποίμνιο της Κρήτης που δοκιμαζόταν στις διώξεις των αρχόντων. Στο τέλος της επισκοπικής του διακονίας οι παράνομοι διώκτες τον συνέλαβαν και τον υπέβαλαν σε σκληρότατα βασανιστήρια. Οι παράνομοι ειδωλολάτρες πιστοί του Διοκλητιανού προσπάθησαν με κάθε τρόπο να αναγκάσουν τον επίσκοπο Πέτρο να αρνηθεί την αλήθεια του ευαγγελίου.

Του πρόσφεραν τιμές, αξιώματα και πλούτη, αλλά εκείνος τα απέρριψε όλα με βαθιά περιφρόνηση και ευσέβεια προς τον Δεσπότη. Τον απείλησαν με σκληρά μαρτύρια και θάνατο, αλλά ο γενναίος ποιμένας έμεινε ακλόνητος στην ομολογία του Δεσπότου Ιησού Χριστού. Όταν είδαν οι διώκτες ότι δεν μπορούσαν να κάμψουν τη γενναία ψυχή του, αποφάσισαν να τον θανατώσουν με φοβερό βασανιστήριο. Διέταξαν να του κόψουν τα τίμια πόδια, ώστε να μην μπορεί ποτέ ξανά να βαδίσει στην οδό του ευαγγελίου.

Καθώς οι δήμιοι έκοβαν τα πόδια του γενναίου ιεράρχη, εκείνος προσευχόταν ασταμάτητα για τη σωτηρία της Εκκλησίας του και των ίδιων των διωκτών του. Παρέδωσε με χαρά την αγία ψυχή του στον Δεσπότη Ιησού Χριστό και έλαβε τον αμάραντο στέφανο του ιερομαρτυρίου. Έλαβε την προσωνυμία ο Νέος Ιερομάρτυς για να διακρίνεται από τον προκάτοχό του ιερομάρτυρα Κύριλλο, που ήταν επίσης επίσκοπος Γορτύνης. Η μνήμη του διασώθηκε από την εκκλησιαστική παράδοση και πέρασε σε όλα τα μηνολόγια, τους συναξαριστές και τα ιερά μηναία της Ορθοδοξίας.

Πλήρεις ακολουθίες του υπάρχουν στα χειρόγραφα της Ιεράς Μητροπόλεως Γορτύνης και Αρκαδίας μέχρι τις ημέρες μας. Ο πρώτος ναός προς τιμή του ανεγέρθηκε στην ενορία Παρανύμφων της Κρήτης στα τέλη της δεκαετίας του χίλια εννιακόσια ενενήντα. Διά πρεσβειών του αγίου ιερομάρτυρος Πέτρου επισκόπου Γορτύνης, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός ημών, ελέησον και σώσον τον λαόν σου τον περιούσιον.