Όσιος Μιχαήλ ο Μαλεΐνος

Ένας ευγενής νέος της βυζαντινής αυτοκρατορικής αυλής εγκατέλειψε όλες τις τιμές και τα πλούτη για να γίνει ταπεινός μοναχός στα όρη της Βιθυνίας. Ο Όσιος Μιχαήλ ο Μαλεΐνος καταγόταν από την Χαρσιανή περιοχή της Καππαδοκίας από επιφανή και πλούσια οικογένεια ευγενών. Στον κόσμο ονομαζόταν Μανουήλ και ήταν στενός συγγενής του βυζαντινού αυτοκράτορα Λέοντος του Σοφού της μεγαλόπολης Κωνσταντινουπόλεως. Ο πάππος του Ευστάθιος ήταν πατρίκιος της αυτοκρατορίας και ο μητρικός του πάππος Αδράλεστος είχε τον βαθμό του στρατηγού της Ανατολής.

Ο Μανουήλ ανατράφηκε στην Ανατολή με κάθε επιμέλεια και έλαβε εξαιρετική μόρφωση και χριστιανική αγωγή από τους ευσεβείς γονείς του. Ο αυτοκράτορας Λέων ο Σοφός τον τίμησε με τον ανώτατο τίτλο του κανδιδάτου και υπηρέτησε με διάκριση στην αυλή της Κωνσταντινουπόλεως. Σύντομα ωστόσο κατάλαβε τη ματαιότητα των κοσμικών τιμών και των πρόσκαιρων αγαθών της επίγειας ζωής, στρέφοντας τη σκέψη του στα ουράνια. Η ψυχή του ζητούσε καθημερινά κάτι ανώτερο από τη χλιδή της αυλής και τις εφήμερες απολαύσεις του παλατιού.

Μετά τον θάνατο του αυτοκράτορα Λέοντος ο νεαρός Μανουήλ αποφάσισε να αναχωρήσει για τις περιοχές της Βιθυνίας. Σε ηλικία δεκαοκτώ ετών παραδόθηκε στην πνευματική καθοδήγηση του γέροντα Ιωάννη Ελαδίτη επάνω στο πανύψηλο όρος Κύμινας. Εκεί ζούσε ένας ασκητής μεγάλης αρετής, στον οποίο ζήτησε να μείνει κοντά του και να γίνει μαθητής του. Ο γέροντας Ιωάννης τον δέχθηκε με χαρά, αλλά μετά από καιρό ο πατέρας του Μανουήλ έμαθε πού βρισκόταν και τον επανέφερε με παρακάλια στο σπίτι.

Ύστερα από λίγους μήνες, με την άδεια των γονέων του πια, ο Μανουήλ επέστρεψε στον γέροντά του ο οποίος τον δέχθηκε με μεγάλη χαρά. Σύντομα παρακάλεσε θερμά τον πατέρα Ιωάννη να του επιτρέψει να ζει μόνος του σε μια ήσυχη σπηλιά της περιοχής. Ο γέροντας τον ευλόγησε να ζει εκεί τις πέντε ημέρες της εβδομάδας αφιερωμένος στη νηστεία, την αγρυπνία και την προσευχή. Το Σάββατο και την Κυριακή ερχόταν τακτικά στο μοναστήρι για να συμμετέχει στις Θείες Λειτουργίες και να κοινωνεί τα Άχραντα Μυστήρια.

Μετά από τρία χρόνια δοκιμασίας ο Μανουήλ κουρεύτηκε επίσημα μοναχός με το νέο ευλογημένο όνομα Μιχαήλ. Αργότερα, μετά την κοίμηση του γέροντα Ιωάννη, ο πατέρας Μιχαήλ πήρε τη μεγάλη κληρονομιά της οικογένειάς του. Την μοίρασε με γενναιοδωρία ολοκληρωτικά στους φτωχούς και τους δυστυχισμένους ανθρώπους της εποχής εκείνης χωρίς καμία επιφύλαξη. Ο Όσιος Μιχαήλ θεωρήθηκε άξιος της χειροτονίας στην ιερωσύνη και έδειξε με τον βίο του πώς συνδυάζονται ιερωσύνη και μοναχισμός.

Κατάφερε με πολύ πνευματικό αγώνα να φτάσει σε υψηλό μέτρο απαθείας και έλαβε επίσης το θείο χάρισμα της προοράσεως. Ήταν εξαιρετικά συμπαθής και καλός προς όλους τους ανθρώπους και δεν μπορούσε να αφήσει χωρίς βοήθεια όσους είχαν ανάγκη. Με τις θερμές και ένθερμες προσευχές του πραγματοποίησε πολλά θαύματα και δοξάστηκε από τον Θεό μέσα στη μοναστική κοινότητα. Ο Όσιος Μιχαήλ ίδρυσε στη συνέχεια την περίφημη Λαύρα του Κύμινα, όπου πολλοί αδελφοί έλαβαν την πνευματική τους διαμόρφωση.

Είχε οργανώσει τη μονή αυτή ως κοινοβιακό μοναστήρι, διαποτίζοντάς την με αδελφική αγάπη και ορθόδοξη πνευματικότητα. Πολλοί μεγάλοι ασκητές πέρασαν από τη μονή του, μεταξύ των οποίων ο Άγιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης, ιδρυτής της Μεγίστης Λαύρας. Ο Άγιος Αθανάσιος έζησε εκεί κοντά στον Όσιο Μιχαήλ έξι ολόκληρα χρόνια ως ταπεινός μαθητής του πνευματικού γίγαντα. Η συνάντηση αυτή έμελλε να επηρεάσει βαθιά τη μετέπειτα οργάνωση του αγιορείτικου μοναχισμού στις επόμενες δεκαετίες.

Η Μονή του Κύμινα έγινε επίσης ονομαστή για τους ικανούς καλλιγράφους της και τα χειρόγραφα πνευματικά βιβλία που αντέγραφαν. Όταν εξασφαλίστηκε η μονή πνευματικά και υλικά, ο Όσιος Μιχαήλ πήγε σε ακόμη πιο απομακρυσμένο τόπο της περιοχής. Έχτισε εκεί νέο μοναστήρι και με τους κόπους του ολόκληρο το όρος Κύμινα καλύφθηκε από μοναστικές κοινότητες προσευχής. Στις κοινότητες αυτές προσφέρονταν αδιάλειπτες προσευχές για ολόκληρο τον κόσμο μπροστά στον Θρόνο του Υψίστου Θεού.

Σε προχωρημένη ηλικία, αλλά πάντοτε ζωντανός στην πίστη και ισχυρός στο πνεύμα, ο Όσιος Μιχαήλ έπεσε σε μακρά ασθένεια του γήρατος. Ονομάζεται Μαλεΐνος από το παμπάλαιο επώνυμο της επιφανούς οικογενείας του από την οποία καταγόταν με τη γέννησή του. Η αδελφή του ήταν μητέρα δύο διάσημων στρατηγών της εποχής, του Νικηφόρου και του Λέοντος Φωκά. Ο Νικηφόρος Φωκάς έγινε αυτοκράτορας λίγο μετά την κοίμηση του Οσίου Μιχαήλ και τίμησε ιδιαίτερα τη μνήμη του αγίου του θείου του.

Με τα οικονομικά μέσα του βασιλέα Νικηφόρου ο Όσιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης δημιούργησε αργότερα την περίφημη Λαύρα του Αγίου Όρους. Από το όνομα του Οσίου Μιχαήλ Μαλεΐνου ονομάστηκε ο πρώτος τσάρος της Ρωσίας, ο γενάρχης της ρωσικής βασιλικής οικογενείας. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Όσιος Μιχαήλ κοιμήθηκε ειρηνικά μέσα στη μονή του μετά από πενήντα ολόκληρα χρόνια μοναχικών αγώνων. Παρέδωσε την αγία ψυχή του στον Θεό κατά το έτος εννιακόσια εξήντα δύο μετά Χριστόν στο όρος Κύμινας.

Ο Κύριος τον δόξασε ήδη ενόσω ζούσε με πολλά θαυμαστά σημεία και θαύματα ενώπιον των μαθητών του. Άφησε φωτεινό παράδειγμα μοναχικής αγιότητας και ζήλου, εμπνέοντας πολλές γενεές ορθοδόξων ασκητών για πολλούς αιώνες μετά την κοίμησή του. Κύριε Ιησού Χριστέ, με τις πρεσβείες του Οσίου Μιχαήλ του Μαλεΐνου, χάρισέ μας ζήλο μοναστικό και αγάπη προς την αδιάλειπτη προσευχή.