Όσιοι Παρθένιος και Ευμένιος οι εν Γορτύνη της Νήσου Κρήτης

Στα φωτεινά χωριά των Πιτσιδίων της Πυργιωτίσσης, μέσα στην ευλογημένη γη της νήσου Κρήτης, αναδείχθηκαν δύο γενναίοι αθλητές της Εκκλησίας του Χριστού, οι Όσιοι Παρθένιος και Ευμένιος. Οι μακάριοι αυτοί Πατέρες κατάγονταν από την ευλογημένη συζυγία του Χαρίτωνος και της Μαρίας Χαριτάκη, ευσεβέστατων χριστιανών της κρητικής επαρχίας. Από την μικρή τους ηλικία αποκαλύφθηκε η μοναχική τους κλίση μέσα από διάφορα θαυμαστά γεγονότα που βίωσαν με τη χάρη του Σωτήρος. Ο μεγαλύτερος αδελφός γεννήθηκε κατά το έτος χίλια οκτακόσια είκοσι εννέα και έλαβε από τους γονείς του το κοσμικό όνομα Νικόλαος.

Μερικά χρόνια αργότερα, κατά το έτος χίλια οκτακόσια σαράντα έξι, γεννήθηκε και ο μικρότερος αδελφός Εμμανουήλ, ο μετέπειτα Όσιος Ευμένιος. Ο μικρός Νικόλαος αγαπούσε από παιδί την ιερή ησυχία και αποστρεφόταν τα συνηθισμένα παιχνίδια της ηλικίας του. Τηρούσε με μεγάλη ευλάβεια όλες τις καθορισμένες ημέρες της νηστείας από την Εκκλησία μας και προσευχόταν συχνά. Δεν εντρύφησε ιδιαίτερα στα γράμματα, σε αντίθεση με τον μικρό αδελφό του, ο οποίος διδάχθηκε γράμματα από κάποιον δάσκαλο του χωριού του.

Ο μικρός Εμμανουήλ έδειχνε από νωρίς πολύ μεγάλη επιμέλεια στη μάθηση και αγάπη προς τα ιερά γράμματα. Έτσι κάθε ημέρα προετοιμαζόταν αθόρυβα μέσα στην οικογένεια η μελλοντική πορεία τους προς τη μοναχική ζωή. Οι γονείς τους τους δίδαξαν με προσοχή τις βασικές αλήθειες της ορθόδοξης πίστεως και τα ιερά Μυστήρια. Κατά το έτος χίλια οκτακόσια πενήντα έξι έφυγε από τη ζωή ο πατέρας τους Χαρίτων και έτσι τα δύο αδέλφια άρχισαν να ετοιμάζονται για τη μοναχική πορεία.

Πριν την αναχώρησή τους από τον κόσμο μεσολάβησαν αρκετά θαυμαστά γεγονότα στη ζωή του μικρού Νικολάου. Ο πρώτος μικρός Νικόλαος είχε γευθεί την παρουσία και τη χάρη του Κυρίου πολύ έντονα από την παιδική του ηλικία. Το πρώτο θαύμα συνέβη όταν ως μικρό παιδί έπεσε σε ένα βαθύ πηγάδι του χωριού του. Έτρεξαν τότε οι κάτοικοι αμέσως να τον βγάλουν από εκεί, πιστεύοντας πως θα έβγαζαν το παιδί νεκρό. Όμως ο μικρός Νικόλαος δεν είχε πάθει απολύτως τίποτα και όλοι οι παρόντες θαύμασαν το θαυμαστό γεγονός.

Το δεύτερο θαύμα ήταν η πληροφορία που έλαβε από τον Θεό σχετικά με κάποιο πλοίο που επρόκειτο να βυθιστεί. Ο ευσεβής ανάδοχός του ήθελε να τον πάρει μαζί στο μεγάλο πλοίο για να τον κάνει με τον καιρό ναυτικό. Ο μικρός Νικόλαος όμως επιθυμούσε τον μονήρη ασκητικό βίο και βρήκε δικαιολογία για να μην ταξιδέψει εκείνη τη φορά. Όλοι οι άτυχοι ναυτικοί του πλοίου εκείνου χάθηκαν αργότερα στη μεγάλη θαλάσσια καταστροφή που συνέβη στη θάλασσα.

Έτσι ο φιλάνθρωπος Θεός φύλαξε τον εκλεκτό του δούλο από τον θαλάσσιο όλεθρο για τον μέλλοντα ασκητικό βίο. Το τρίτο και καθοριστικό θαύμα έπεισε τη μητέρα τους να δώσει την ευχή της για τον μοναχικό βίο των δύο αγαπητών παιδιών της. Η μητέρα τους είχε δώσει εντολή να ανάψουν τον φούρνο για να ψήσει τα ψωμιά της οικογένειας. Ο Νικόλαος όμως δεν τον άναψε και στο παράπονο της μητέρας του απάντησε με βαθιά πίστη. Της είπε ότι ο Θεός θέλει να γίνουν και τα δύο παιδιά της μοναχοί ως σημείο.

Της ζήτησε να βάλει τα ψωμιά μέσα στον φούρνο χωρίς καθόλου φωτιά για να γίνει η απόδειξη. Ω του παραδόξου θαύματος, τα ψωμιά ψήθηκαν τέλεια χωρίς φωτιά, και η ευσεβής μητέρα δόξασε τον Σωτήρα Χριστό. Έτσι λοιπόν ξεκίνησαν τα δύο ευσεβή αδέλφια κατά το έτος χίλια οκτακόσια πενήντα οκτώ για το ιστορικό μοναστήρι της Οδηγήτριας. Μετά από τέσσερα χρόνια αυστηρής δοκιμασίας στο μοναστήρι ο Νικόλαος εκάρη μοναχός και έλαβε το νέο όνομα Νέστωρ, στις είκοσι επτά Αυγούστου του έτους χίλια οκτακόσια εξήντα δύο.

Έπειτα από επτά χρόνια συνεχούς δοκιμασίας, κατά το έτος χίλια οκτακόσια εξήντα πέντε, εκάρη μοναχός και ο Εμμανουήλ. Έλαβε τότε το νέο μοναχικό όνομα Μεθόδιος και ξεκίνησε τη γεμάτη χάρη μοναχική πορεία του δίπλα στον αδελφό του. Ο νεαρός μοναχός Νέστωρ ασκούσε τέλεια υπακοή μέσα στο μοναστήρι, λειτουργώντας ως ζωντανό παράδειγμα για τον μικρό αδελφό του Μεθόδιο. Εστάλη αργότερα από τον σεβαστό ηγούμενο της μονής στον σπηλαιώδη απόμακρο Ναό του Μαρτσάλου, για διακονία και αναστήλωση.

Εκεί ασχολήθηκε με την αναστήλωση του Ναού και έχτισε ταπεινά κελλιά αλλά και μία μεγάλη δεξαμενή για τη συλλογή νερού. Επειδή ο Νέστωρ χρειαζόταν βοήθεια στους μοναστικούς αγώνες, ζήτησε από τον ηγούμενο να δώσει ευλογία να μεταβεί ο αδελφός του κοντά του. Τα δύο αδέλφια στο Μάρτσαλο εφάρμοζαν αυστηρό πρόγραμμα ασκήσεως και προσευχής, ζώντας μέσα σε ησυχία και μετάνοια. Σύντομα όμως μαθεύτηκε η αρετή τους στις γύρω περιοχές και τα πλήθη συνέρρεαν για να πάρουν την ευχή τους.

Λίγο αργότερα κηρύχθηκε η μεγάλη και αιματηρή επανάσταση του έτους χίλια οκτακόσια εξήντα έξι στην ταλαιπωρημένη νήσο Κρήτη. Οι Τούρκοι τότε προέβησαν σε φοβερές λεηλασίες και έφτασαν μέχρι το ταπεινό Μάρτσαλο, καταστρέφοντας ακόμη και τις άγιες εικόνες της εκκλησίας. Μετά τη μεγάλη καταστροφή τα δύο αδέλφια αποκατέστησαν με κόπο τις ζημιές και ζήτησαν να γίνουν Μεγαλόσχημοι. Ο ηγούμενος Γεράσιμος πήγε αμέσως ο ίδιος στο Μάρτσαλο και τους έκειρε ευλαβικά Μεγαλόσχημους μοναχούς της μονής.

Τότε ο Νέστωρ μετονομάσθηκε σε Παρθένιο και ο Μεθόδιος σε Ευμένιο, λαμβάνοντας τα νέα ευλογημένα ονόματα. Τα δύο γενναία αδέλφια αύξησαν τους ασκητικούς αγώνες τους με μεγάλο ζήλο, ευαρεστώντας πάντοτε τον φιλάνθρωπο Κύριο και Σωτήρα μας. Ο Όσιος Παρθένιος φορούσε αλυσίδες κατάσαρκα και τρίχινο ράσο ακόμη και στους θερμούς θερινούς μήνες, ασκώντας έτσι μεγάλη υπομονή. Κατά το έτος χίλια οκτακόσια εξήντα οκτώ ο Επίσκοπος Πέτρας Μελέτιος χειροτόνησε σε Διάκονο τον αδελφό Ευμένιο.

Δύο χρόνια αργότερα ο σεβάσμιος Επίσκοπος Αρκαδίας τον χειροτόνησε σε Πρεσβύτερο της Εκκλησίας του Σωτήρος Χριστού. Όταν αργότερα ανέλαβε ηγούμενος της μονής ο ιερομόναχος Αγαθάγγελος, εμφανίστηκαν δυσκολίες, καθώς δεν έβλεπε θετικά την προσέλευση του κόσμου στο Μάρτσαλο. Τα δύο αδέλφια αναγκάστηκαν να αποχωρήσουν από το αγαπημένο τους μοναστήρι κατά το έτος χίλια οκτακόσια εβδομήντα τέσσερα. Έπειτα από τετραετή ασκητική περιπλάνηση βρέθηκαν στις άγριες σπηλιές των Αστερουσίων ορέων, στην απόμακρη περιοχή του Κουδουμά.

Δέχονταν εκεί ταπεινή ελεημοσύνη από βοσκούς της περιοχής αλλά και από ευλαβείς ψαράδες της θαλάσσιας ακτής. Συνάντησαν τον γέροντα Γεράσιμο που ασκήτευε εκεί ευλαβικά, αλλά αποχώρησαν αργότερα λόγω του πλήθους των μαθητών του γέροντος. Στη συνέχεια προχώρησαν ανατολικά στην απόκρημνη και άγρια περιοχή του Κουδουμά, αναζητώντας τέλεια ησυχία και βαθιά μετάνοια. Σε κάποιο απόκρημνο σπήλαιο μακριά από τα βλέμματα των ανθρώπων ζητούσαν με μεγαλύτερο ζήλο το έλεος του Θεού.

Στον απομακρυσμένο τόπο του Κουδουμά υπήρχε από αρχαίους αιώνες ένα εγκαταλειμμένο μοναστήρι αφιερωμένο στην Υπεραγία Θεοτόκο. Ασκητές των πρώτων χριστιανικών χρόνων, όπως ο Άγιος Κοσμάς ο Ερημίτης, είχαν εκεί προσφέρει τη ζωή τους ως θυμίαμα ευπρόσδεκτο. Μέσα στα χαλάσματα του ερημωμένου ναού ο Όσιος Παρθένιος ως άλλος Μωυσής συνομίλησε με την Υπεραγία Θεοτόκο. Η Παναγία τον προέτρεψε να μείνει εκεί και να ιδρύσει μονύδριο, υποσχόμενη ότι η ίδια θα είναι οικονόμος του τόπου.

Έτσι με την προτροπή της Θεοτόκου εισήλθαν σε μεγάλο αγώνα για την ίδρυση της Ιεράς Μονής Κουδουμά. Άρχισαν να κτίζουν ταπεινά το μοναστήρι, καθώς δεν υπήρχε εκεί παρά μόνο λίγο παλαιό τείχος της παλαιάς εκκλησίας. Τα αδέλφια δεν είχαν καθόλου χρήματα, αλλά ο πιστός λαός υποστήριξε τους αγιασμένους μοναχούς με κάθε τρόπο. Κατά θαυμαστό τρόπο βρήκαν νερό και άνοιξαν πηγάδι για να εξυπηρετούνται οι Πατέρες και οι εργάτες της Μονής.

Ο Όσιος Παρθένιος εκοιμήθη μακαρίως κατά το έτος χίλια εννιακόσια πέντε, ψελλίζοντας τα τελευταία λόγια καλώς όρισες Παναγία μου. Ο Όσιος Ευμένιος εκοιμήθη ειρηνικά κατά την δωδέκατη ημέρα Σεπτεμβρίου του έτους χίλια εννιακόσια είκοσι, μετά από πολλούς ασκητικούς αγώνες. Κατά το έτος δύο χιλιάδες επτά κατατάχθηκαν επίσημα στο Αγιολόγιο της Ορθοδόξου Εκκλησίας από το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Ας έχουμε τις θερμές πρεσβείες των οσίων Πατέρων Παρθενίου και Ευμενίου, των εν Κρήτη ασκησάντων μακαρίως.

Αμήν, γένοιτο Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός μας, διά πρεσβειών αυτών των αγίων σου ελέησον και σώσον ημάς.