Ἀνάμνησις τῶν Ἐγκαινίων τοῦ Ναοῦ τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου ἐν τῇ Πηγῇ

Λαμπρότατο μνημόσυνο τῆς αὐτοκρατορικῆς εὐλάβειας ἐθεσπίσθη μὲ τὴν ἑορτὴ τῶν Ἐγκαινίων τοῦ Ναοῦ τῆς Θεοτόκου τῆς Ζωοδόχου Πηγῆς. Ἡ ἁγία αὐτὴ ἑορτὴ τοῦ Ναοῦ τῆς Πηγῆς πανηγυρίζεται ἀπὸ τὴν ὀρθόδοξο Ἐκκλησία τὴν ἐνάτη Ἰουλίου ἑκάστου ἔτους. Πρόκειται γιὰ τὸν περίφημο ναὸ ποὺ εἶχε ἀνεγείρει εὐλαβῶς ὁ μέγας αὐτοκράτορας Ἰουστινιανὸς ὁ πρῶτος, στὴν Κωνσταντινούπολη. Ἡ ἀνέγερση τοῦ μεγαλειώδους αὐτοῦ ναοῦ ὁλοκληρώθηκε λαμπρῶς κατὰ τὸ ἔτος πεντακόσια πενῆντα ἐννέα μετὰ Χριστόν.

Σύμφωνα μὲ τὴ μαρτυρία τοῦ ἱστορικοῦ Προκοπίου τοῦ Καισαρέως, ὁ ναὸς ἦταν ἐξαίσιος καὶ ξεχώριζε γιὰ τὸ κάλλος του. Ὁ Προκόπιος μάλιστα ὁμολογεῖ μὲ θαυμασμὸ ὅτι ἦταν ἐξαίσιος ὁ ναὸς αὐτὸς καὶ στὸ κάλλος καὶ στὸ μέγεθος. Ὁ ναὸς οἰκοδομήθηκε γιὰ νὰ τιμήσει τὸ θαυματουργὸ ἁγίασμα τῆς Ζωοδόχου Πηγῆς, ποὺ ἀνέβλυζε ἀπὸ τὸν τόπο ἐκεῖνο. Ἡ ἁγία αὐτὴ πηγὴ ἦταν εὐλογημένη διαχρονικῶς ἀπὸ τὴν ἴδια τὴν Ὑπεραγία Δέσποινά μας Θεοτόκο τὴν φιλάνθρωπη.

Ὁ ναὸς αὐτὸς πολλὲς φορὲς κατὰ τὴ διάρκεια τῶν αἰώνων καταστράφηκε ἀπὸ φυσικὲς θεομηνίες καὶ διαφόρους φοβεροὺς ἐπιδρομεῖς. Ἐπανειλημμένα ὅμως ἀνοικοδομήθηκε ἀπὸ τοὺς εὐσεβεῖς αὐτοκράτορες τοῦ Βυζαντίου, ποὺ ἀνεκαίνιζαν τὸ ἱερὸ προσκύνημα μὲ μεγάλη γενναιοδωρία. Ἡ εὐσεβὴς αὐτοκράτειρα Εἰρήνη ἡ Ἀθηναία ἀνοικοδόμησε εὐλαβῶς τὸν ἱερὸ ναὸ μετὰ τὶς πρῶτες σοβαρὲς καταστροφές. Ἀργότερα ὁ αὐτοκράτορας Βασίλειος ὁ Μακεδὼν συνέχισε τὸ τιμητικὸ ἔργο τῆς ἀνακαινίσεως τοῦ ναοῦ μὲ μεγαλοπρέπεια.

Ὁ Ρωμανὸς ὁ πρῶτος Λεκαπηνὸς ἐπίσης συνέβαλε δραστήρια στὴν ἀνοικοδόμηση τοῦ ναοῦ μετὰ ἀπὸ νέες θεομηνίες. Ὁ ναὸς δυστυχῶς καταστράφηκε γιὰ ἀκόμα μία φορὰ ὁλοσχερῶς κατὰ τὶς ἀρχὲς τοῦ δεκάτου πέμπτου αἰῶνος μετὰ Χριστόν. Δι' εὐχῶν τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου τῆς Ζωοδόχου Πηγῆς, Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ ὁ Θεός, ἐλέησον καὶ σῶσον ἡμᾶς, Ἀμήν.