Άγιοι Επίκτητος ο Πρεσβύτερος και Αστίων ο Μοναχός

Στη βασιλεία του ασεβούς αυτοκράτορος Διοκλητιανού έζησε στις ανατολικές επαρχίες της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας ένας ενάρετος μοναχός με το όνομα Επίκτητος. Ο μακάριος Επίκτητος είχε αφιερωθεί από τη νεότητά του ολόψυχα στον Σωτήρα Χριστό και στον αγώνα της κατά Θεόν αγιαστικής ζωής. Ο Πανάγαθος Θεός χάρισε στον δούλο Του πλούσιο χάρισμα θαυματουργίας ως ανταπόδοση για την καθαρότητα και την αρετή του. Θεράπευε με την προσευχή του κάθε λογής ασθένειες, χάριζε όραση στους τυφλούς και θεραπεία στους λεπρούς της εποχής του.

Σήκωνε τους παράλυτους από τα κρεβάτια του πόνου και έβγαζε τους κακούς δαίμονες από τους ταλαίπωρους ανθρώπους με πύρινη προσευχή. Μία μέρα έφερε στον γέροντα Επίκτητο κάποιος κόμης τη δεκαπεντάχρονη κόρη του, η οποία ήταν εντελώς παράλυτη επί τρία ολόκληρα έτη. Ο πατέρας έπεσε στα πόδια του οσίου με δάκρυα, παρακαλώντας τον να σπλαχνιστεί την οικογένειά τους και να θεραπεύσει το παιδί. Διαβεβαίωνε με πίστη ότι ο φιλάνθρωπος Θεός μπορεί να γιατρέψει και τη δική του κόρη, όπως είχε θεραπεύσει την αιμορροούσα.

Ο Άγιος προσευχήθηκε ολόθερμα στον Κύριο και έχρισε με άγιο έλαιο την παράλυτη νεαρή κόρη του ευγενούς εκείνου άρχοντος. Αμέσως η κόρη σηκώθηκε όρθια εντελώς υγιής και όλοι οι παρευρισκόμενοι δοξολόγησαν τον φιλάνθρωπο Θεό για το θαυμαστό γεγονός. Έπειτα από καιρό ήρθε στο κελί του Επικτήτου ένας ευγενής νεαρός με το όνομα Αστίων από τη γειτονική πόλη. Ο Αστίων ήταν δεκαοκτώ ετών, γιος πλούσιου και ισχυρού άρχοντα, και ζούσε ακόμη μέσα στην εθνική θρησκεία της ειδωλολατρίας.

Όταν συνάντησε τον φωτισμένο γέροντα στο κελί του, ο μακάριος Επίκτητος τον δέχτηκε με αγάπη και άρχισε να τον διδάσκει. Ο Άγιος τον δίδαξε με υπομονή και σοφία την αλήθεια του ευαγγελίου και του αποκάλυψε τη ματαιότητα όλων των επίγειων και πρόσκαιρων αγαθών. Του μίλησε για τον αληθινό Θεό, για την αξία της αθάνατης ψυχής και για τη φευγαλέα φύση κάθε εγκόσμιας απολαύσεως. Ο νεαρός Αστίων άκουσε με προσοχή και θερμή καρδιά τα λόγια του οσίου και πίστεψε από βάθους ψυχής στον αληθινό Θεό.

Επέστρεψε όμως στο σπίτι του χωρίς να φανερώσει τη νέα του πίστη, για να μη θλίψει τους αγαπημένους εθνικούς γονείς του. Από την επομένη κιόλας ημέρα ο Αστίων πήγαινε κρυφά στο κελί του γέροντα και διδασκόταν τα ιερά μυστήρια της χριστιανικής πίστεως. Όταν στερεώθηκε καλά στην αληθινή πίστη και πέρασαν αρκετές ημέρες προετοιμασίας, ο σεβάσμιος γέροντας τον βάπτισε στο όνομα της Αγίας Τριάδος. Λίγο αργότερα έφυγαν μαζί κρυφά τη νύκτα από εκείνη την περιοχή και ταξίδεψαν προς απομακρυσμένες χώρες, για ασφαλέστερη ησυχαστική ζωή και αδιάλειπτη προσευχή.

Οι δύο όσιοι ταξίδεψαν με πλοίο και έφτασαν στην απομακρυσμένη χώρα της Σκυθίας κοντά στις εκβολές του ποταμού Δουνάβεως. Εγκαταστάθηκαν τελικά στην παραδουνάβια πόλη Αλμυρίδα, η οποία ήταν στρατιωτική βάση των Ρωμαίων στην επαρχία της κάτω Σκυθίας. Έχτισαν εκεί ταπεινό κελί και ζούσαν με νηστεία, αδιάλειπτη προσευχή και άσκηση μέσα σε πλήρη ησυχία και μοναχική σιωπή. Στο διάστημα δεκαεπτά συνεχών ετών οι δύο όσιοι αξιώθηκαν πολλά χαρίσματα από τον Πανάγαθο Θεό και έκαναν θαυμαστά σημεία ενώπιον των πιστών.

Η αγία πολιτεία τους όμως δεν μπόρεσε να μείνει κρυφή και άρχισε να συρρέει στο κελί τους πλήθος ασθενών και πασχόντων. Ο μακάριος Επίκτητος θεράπευσε κάποτε ένα δεκαπεντάχρονο κουφάλαλο και παράλυτο αγόρι με τη δύναμη της θερμής του προσευχής. Φύσηξε επάνω του τρεις φορές με βαθιά πίστη στο όνομα του Σωτήρος Χριστού και ο νέος ξαφνικά μίλησε καθαρά. Έπειτα από αυτό το θαύμα περισσότεροι από χίλιοι ειδωλολάτρες πίστεψαν αμέσως στον Κύριο και βαπτίστηκαν ευλαβικά στην Εκκλησία.

Ο όσιος Αστίων θεράπευσε κάποτε άνθρωπο που είχε πέσει από ψηλό κτίριο και κειτόταν πάνω στη γη ως νεκρός. Ο όσιος προσευχήθηκε στον Κύριο και τον σήκωσε με τον λόγο του απόλυτα ζωντανό και ολόκληρο, προς δόξαν Θεού. Ο θεραπευμένος μαζί με τους γονείς του πίστεψαν αμέσως στον Κύριο και βαπτίστηκαν στο όνομα της Αγίας Τριάδος. Ένας πονηρός δαίμονας προσπάθησε κάποτε να ταράξει την καθαρή ψυχή του νεαρού Αστίωνα με αισχρούς λογισμούς και πειρασμούς.

Όταν ο Αστίων εξομολογήθηκε ταπεινά στον γέροντα, ο διάβολος τράπηκε σε φυγή και η ψυχή του ξανάβρε τη γαλήνη της. Στη συνέχεια έφτασε στην Αλμυρίδα ο σκληρός στρατιωτικός διοικητής της επαρχίας με το όνομα Λατρωνιανός για επίσημη επιθεώρηση. Οι ειδωλολάτρες ιερείς της πόλεως έσπευσαν να καταγγείλουν τους δύο οσίους ως μάγους και πλάνους του εθνικού πληθυσμού. Ο διοικητής διέταξε αμέσως τη σύλληψή τους και τους έκλεισε σε σκοτεινή φυλακή με βαριές αλυσίδες.

Όταν τους ανέκρινε αργότερα δημόσια, οι Άγιοι ομολόγησαν με πύρινη παρρησία την πίστη τους στον αληθινό Θεό μπροστά σε όλους. Στο ερώτημα του διοικητή για το όνομα και την καταγωγή τους, αποκρίνονταν πάντοτε ταπεινά πως είναι μόνο χριστιανοί. Ο εξαγριωμένος δικαστής διέταξε να τους γυμνώσουν και να τους χτυπούν αλύπητα μέχρι να εξαντληθούν εντελώς οι δήμιοι. Οι μάρτυρες όμως υπέμειναν τις βασανιστικές πληγές με αδιατάρακτη γαλήνη και επαναλάμβαναν αδιάκοπα ότι είναι χριστιανοί του Σωτήρος.

Στη συνέχεια ο τύραννος διέταξε να τους κρεμάσουν σε ξύλο και να τους ξεσκίζουν με σιδερένιους όνυχες, καίγοντάς τους και με φωτιά. Τους έριξε κατόπιν σε μεγάλο καζάνι γεμάτο βραστή πίσσα, μέσα στο οποίο όμως οι Άγιοι έμειναν τελείως άθικτοι. Ο διοικητής έκπληκτος και έξαλλος έφερε τους δύο οσίους πάλι στη φυλακή χωρίς νερό και τροφή για τριάντα μέρες. Ο τύραννος ήλπιζε ότι θα πέθαιναν οι μάρτυρες από την πείνα και τη δίψα στη βρώμικη και σκοτεινή ειρκτή.

Ένας υπηρέτης των δημίων με το όνομα Βιγιλάντιος είχε ακούσει τις ομολογίες των μαρτύρων κατά τη διάρκεια των βασανιστηρίων. Στις τριάντα εκείνες ημέρες της σκληρής στέρησης, οι δύο μακάριοι αθληταί τρέφονταν θαυμαστά μόνο από τον λόγο του Θεού. Ενισχύονταν συνεχώς από τη χάρη του Παναγίου Πνεύματος και διατηρούσαν αθάμβωτη τη φλόγα της ομολογίας τους. Όταν τέλος ο διοικητής Λατρωνιανός τους κάλεσε ξανά για ανάκριση, τους απείλησε με άμεσο αποκεφαλισμό αν αρνηθούν τους θεούς.

Οι μάρτυρες αποκρίθηκαν με γαλήνια παρρησία πως είναι μόνο χριστιανοί και πως τους δαίμονες τους εκδιώκουν με το όνομα του Χριστού. Πρόσθεσαν επίσης ότι θα μπορούσαν να ελευθερώσουν και τον ίδιο τον τύραννο από τον δαίμονα που κατείχε την ψυχή του. Εξαγριωμένος ο διοικητής διέταξε να χτυπούν τους Αγίους με πέτρες στο στόμα και να τους τιμωρούν με ραβδισμούς. Τέλος καταδίκασε τον γέροντα Επίκτητο και τον νεαρό μοναχό Αστίωνα στον αποκεφαλισμό με την κοφτερή λεπίδα του ξίφους.

Όταν οδήγησαν τους μάρτυρες έξω από την πόλη στον τόπο της εκτέλεσης, ζήτησαν λίγο χρόνο για ολόθερμη προσευχή. Ο όσιος Αστίων δέχτηκε πρώτος τον αμάραντο στέφανο του μαρτυρίου, παρακαλώντας τον Κύριο να δεχτεί την αθάνατη ψυχή του. Έπειτα ο γέρων Επίκτητος έπεσε επάνω στο σώμα του πνευματικού του παιδιού και δέχτηκε με χαρά τον αποκεφαλισμό. Έλαμψαν τότε τα τίμια λείψανα των Αγίων με ουράνιο φως και θαυμαστή ευωδία απλώθηκε σε όλη την περιοχή του μαρτυρίου.

Πιστοί χριστιανοί υπό την καθοδήγηση του ευσεβούς Βιγιλαντίου παρέλαβαν με τιμή τα τίμια λείψανα και τα ενταφίασαν με ευλάβεια σε εκλεκτό τόπο. Την ίδια εκείνη νύκτα ο τύραννος Λατρωνιανός κυριεύτηκε από πονηρό δαίμονα και άρχισε να φέρεται σαν εντελώς παράφρων. Άρπαξε ξίφος και επιτέθηκε στους ανθρώπους του παλατιού, μέχρι που τον έδεσαν και τον φυλάκισαν για να μη βλάψει άλλους. Έπειτα από δύο μόνο μέρες ο άθλιος εκείνος διώκτης πέθανε με φοβερό και βασανιστικό τρόπο, στραγγαλισμένος από τον δαίμονα.

Στο μεταξύ έφτασαν στην Αλμυρίδα οι γονείς του Αστίωνα, αναζητώντας με δάκρυα τον αγαπημένο τους μονογενή υιό που είχε χαθεί. Ο όσιος Αστίων εμφανίστηκε θαυμαστά στον Βιγιλάντιο και του ζήτησε να τους υποδεχθεί και να τους διδάξει την αληθινή πίστη. Πράγματι ο Βιγιλάντιος τους υποδέχθηκε με αγάπη και τους κατήχησε στα ορθά δόγματα της πίστεως του Χριστού. Οι αξιοθαύμαστοι γονείς πίστεψαν τότε με όλη τους την καρδιά και βαπτίστηκαν από τον επίσκοπο Ευάγγελο της Σκυθίας.

Πούλησαν τη μεγάλη περιουσία τους και μοίρασαν όλα τα χρήματα ελεήμονα στους πτωχούς και αδυνάτους εκείνου του τόπου. Έζησαν τελικά κοντά στον τάφο των αγίων μαρτύρων με βαθιά μετάνοια και έντονη προσευχή μέχρι την ευλογημένη κοίμησή τους. Ευχαίς των αθλοφόρων Επικτήτου και Αστίωνος, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός ημών, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.