Πώς ένας ευγενής στρατιωτικός διοικητής εγκατέλειψε την λαμπράν εγκόσμιον σταδιοδρομίαν του διά να γίνει ταπεινός ασκητής στα αυστηρά συριακά μοναστήρια της εποχής εκείνης; Πώς ο όσιος Αλέξανδρος εθεμελίωσε την εξαίρετον εκείνην παράδοσιν της αδιαλείπτου ψαλμωδίας στους Ακοιμήτους μοναχούς της Ορθοδοξίας; Ο όσιος Αλέξανδρος, ιδρυτής της μονής των Ακοιμήτων, εγεννήθη στις ευρύχωρες χώρες της Μικράς Ασίας από ευσεβείς ορθοδόξους γονείς. Ευθύς νεώτατος μετέβη στην ένδοξον βασιλεύουσαν Κωνσταντινούπολιν διά να λάβει εκεί την ανωτέραν μόρφωσιν της εποχής.

Σπούδασε επιμελώς και απέκτησε σημαντικές γνώσεις στις διάφορες επιστήμες και πρακτικά μαθήματα της εποχής εκείνης με μεγάλην επιτυχίαν. Όταν εμεγάλωσε σε ώριμον ηλικίαν, εισήλθε επιμελώς στην στρατιωτικήν υπηρεσίαν της αυτοκρατορίας και έγινε αξιοσέβαστος στρατιωτικός διοικητής. Στις λίγες ώρες αναπαύσεως από τα στρατιωτικά καθήκοντά του ο ευσεβής Αλέξανδρος αγαπούσε να μελετά τας θείας Γραφάς. Ήτο πράγματι ενάρετος, τίμιος, σταθερός, θεοφοβούμενος και εκοσμείτο με βαθείαν σωφροσύνην και θεοφιλή εγκράτειαν στην ζωήν του.

Όταν ανέγνωσε προσεκτικώς και ταπεινώς την Παλαιάν και την Καινήν Διαθήκην, εμβάθυνε τον λογισμόν του στους θείους ευαγγελικούς λόγους του Χριστού. Συγκεκριμένως ησθάνθη στην ψυχήν του βαθύτατα τα λόγια του Σωτήρος προς τον πλούσιον νεανίσκον περί τελειότητος και ακολουθίας. Λέγουν δηλαδή τα ιερά εκείνα λόγια ότι όποιος θέλει τελειότητα πρέπει να πωλήσει τα υπάρχοντά του και να τα δώσει στους πτωχούς. Στοχαζόμενος σταθερώς το ιερόν εκείνο αποστολικόν λόγιον και πιστεύων ακραδάντως στον λόγον του Χριστού, ο ευσεβής Αλέξανδρος ανέλαβε γενναίως τολμηράν απόφασιν.

Άρχισε προθύμως να πωλεί όλα τα υπάρχοντά του, τα οποία ήσαν αρκετά λόγω της υψηλής υπηρεσιακής θέσεώς του. Τα χρήματα που ελάμβανε από αυτές τις πωλήσεις τα διένειμε ολόκληρα στους πτωχούς και ορφανούς της εποχής με ευγνωμοσύνην. Παρητήθη επισήμως από το αξίωμα του στρατιωτικού διοικητού και αφήκε με χαράν φίλους, σπίτι, δούλους και κάθε εγκόσμιον φροντίδα. Επληροφορήθη ότι στην ευλογημένην Συρίαν εμόναζαν άγιοι άνδρες, διανύοντες θεάρεστον ζωήν σε αυστηρά κοινόβια ησυχαστικά κέντρα.

Επόθησε με όλην την ψυχήν του να μεταβεί εκεί, στους ένδοξους εκείνους τόπους ασκήσεως, διά να μάθει την μοναχικήν τέχνην. Έφθασε με κόπον σε κοινόβιον στην ερημικήν Συρίαν, όπου ηγούμενος ήτο ο όσιος Ηλίας, μέγας ασκητής της εποχής. Τον παρεκάλεσε επιμόνως να τον δεχθεί ταπεινώς στην αδελφότητα των μοναχών εκείνου του ευλογημένου ορθοδόξου κοινοβίου. Έζησε με ζήλον και υπακοήν τέσσερα ολόκληρα έτη στο κοινόβιον αυτό, εκτελών με αυταπάρνησιν όλας τας ανατιθεμένας υπακοάς.

Επιπροσθέτως ησκείτο σταθερώς στην νηστείαν, στην αδιάλειπτον προσευχήν νυκτός και ημέρας και στην ευλαβή ανάγνωσιν των ιερών βιβλίων. Ποθούσε ιδιαιτέρως ο ταπεινός Αλέξανδρος να εμβαθύνει στα νοήματα του βαθυτάτου ιερού Ψαλτηρίου του προφήτου Δαβίδ. Μετά από τα τέσσαρα αυτά έτη ζηλωτής μοναχικής υπακοής, ο νεαρός Αλέξανδρος έλαβε από τον γέροντα ευλογίαν να κατοικήσει μόνος στην έρημον. Πηγαίνοντας ταπεινώς στην έρημον, δεν επήρε τίποτε μαζί του από τας πολλάς αποθήκας του κοινοβίου εκτός από ένα ευαγγέλιον.

Ο όσιος Αλέξανδρος ησκήθη στην ερημικήν αυτήν κατοικίαν με ζήλον και αυστηράν ασκητικήν ζωήν επί επτά ολοκλήρους χρόνους. Έπειτα ο φιλάνθρωπος Κύριος τον εκάλεσε να αναλάβει το ευλογημένον κήρυγμα του ιερού Ευαγγελίου ενώπιον των ειδωλολατρών. Ο όσιος εκήρυξε το λόγον του Χριστού και ωδήγησε στην ορθόδοξον πίστιν τον τοπικόν άρχοντα της πόλεως ονόματι Ραβούλ. Ο ευσεβής εκείνος Ραβούλ εχειροτονήθη αργότερον επίσκοπος και επί τριάκοντα ολοκλήρους χρόνους κατείχε αξίως την επισκοπικήν έδραν της πόλεως Εδέσσης.

Μαζί με τον Ραβούλ ωδηγήθηκαν θεαρέστως στο άγιον Βάπτισμα όλοι οι κάτοικοι της εκείνης ορθοδόξου πόλεως ανεξαιρέτως. Πριν λάβουν επισήμως το ιερόν μυστήριον, οι νεοφώτιστοι έκαψαν με χαράν όλα τα ειδωλολατρικά αγάλματα τους στην κεντρικήν πλατείαν. Έχοντας στερεώσει με λόγον και έργον τους νεοφωτίστους στην ορθόδοξον πίστιν, ο όσιος Αλέξανδρος επέστρεψε ταπεινώς στην ησυχίαν της ερήμου. Εκεί θαυμασίως, εντελώς συμπτωματικώς, ευρήκε σπήλαιον αιμοβόρων ληστών, οι οποίοι ετρομοκρατούσαν την ευρυτέραν περιοχήν με τας επιδρομάς τους.

Χωρίς ίχνος φόβου διά τον προφανή θανάσιμον κίνδυνον που τον απειλούσε, ο άγιος εκήρυξε σε αυτούς το ιερόν Ευαγγέλιον της ειρήνης. Με την ένθεον δύναμιν του κηρύγματός του, όλοι οι ληστές χωρίς εξαίρεσιν μετενόησαν θερμώς διά τις παλαιάς αμαρτίες τους ενώπιον του Θεού. Έλαβαν με ευλάβειαν το άγιον Βάπτισμα και μετέτρεψαν με χαράν το παλαιόν τους σπήλαιον σε ήσυχον μοναστικόν κέντρον προσευχής. Έμειναν εν συνεχεία εκεί ο ίδιος ο Αλέξανδρος μαζί τους, και αυτοί διανύοντες ζωήν προσευχής και βαθυτάτης μετανοίας.

Ο όσιος Αλέξανδρος διώρισε διά εκείνην την νεοϊδρυθείσαν μοναστικήν αδελφότητα ηγούμενον και τους έδωσε γραπτόν μοναχικόν κανονισμόν. Ο ίδιος έπειτα μετέβη ακόμη βαθύτερα στην έρημον, αναζητών εκ νέου την βαθείαν εκείνην ησυχίαν της θεοκοινωνίας. Επί αρκετά έτη έζησε σε πλήρη και απερίσπαστον μοναστικήν μοναξιάν με τον αγαπημένον του Νυμφίον Χριστόν. Σταδιακώς όμως, ακόμη και εκεί, εραστές της αυστηράς ησυχίας ξεκίνησαν να συναθροίζονται γύρω από τον φωτεινόν αυτόν άγιον γέροντα.

Έτσι εδημιουργήθη με τον καιρόν περιφανές μοναστήρι, αριθμούν τετρακοσίους ζηλωτάς ορθοδόξους μοναχούς υπό την σοφήν πνευματικήν του καθοδήγησιν. Επιθυμών να καθιερώσει στο μοναστήρι αυτό αδιάκοπον δοξολογίαν προς τον Δημιουργόν Θεόν, ο όσιος προσηυχήθη αδιαλείπτως επί τρία έτη. Έλαβε τότε θεόθεν αποκάλυψιν περί του πώς έπρεπε να οργανώσει την μοναστικήν αυτήν κοινότητα κατά το θείον θέλημα. Διήρεσε ζηλωτικώς όλους τους μοναχούς της αδελφότητος σε είκοσι τέσσερις διαφορετικάς προσευχητικάς βάρδιας ψαλμωδίας ολονυκτίου και ημερησίας λατρείας.

Αλλάζοντας προσευχητικάς βάρδιας κάθε μίαν ώραν, ημέραν και νύκτα οι ευλαβείς μοναχοί έψαλλαν σε δύο χορούς τους Ψαλμούς του Δαβίδ. Διέκοπταν την αδιάκοπον αυτήν ψαλμωδίαν μόνον διά τας τακτικάς θείας λειτουργίας και τας λοιπάς ακολουθίας του ναού. Έτσι το ευλογημένον αυτό μοναστήρι έλαβε χάριτι Θεού το ιστορικόν όνομα Μονή των Ακοιμήτων από τους ταπεινούς ορθοδόξους πιστούς. Διότι οι ζηλωταί μοναχοί έψαλλαν αδιάκοπον αίνον και θερμήν δοξολογίαν προς τον Θεόν καθ’ όλην την ημέραν και την νύκτα.

Ο όσιος Αλέξανδρος εκαθοδήγησε με σύνεσιν και αγάπην το ευλογημένον μοναστήρι του Ευφράτου επί δώδεκα ολόκληρους ευτυχείς χρόνους. Έπειτα διώρισε αξιόπιστον διάδοχον τον έμπειρον γέροντα Τρόφιμον ως ηγούμενον και ξεκίνησε νέαν αποστολικήν περιοδείαν με μερικούς εκλεκτούς αδελφούς. Επεσκέφθη μαζί τους τας πόλεις στα σύνορα της Περσίας, κηρύττοντας ανυποχώρητα το ιερόν Ευαγγέλιον μεταξύ των ειδωλολατρών. Μετά από αυτήν την μακράν αποστολικήν περιοδείαν, ο όσιος Αλέξανδρος εγκαταστάθηκε διά κάποιον χρόνον στην μεγάλην πόλιν της Αντιοχείας.

Έχτισε εκεί ευλαβή ναόν διά τους πιστούς της πόλεως και νοσοκομείον διά τους ασθενείς και τους αστέγους με προσφοράς χριστιανών. Λόγω όμως δολίων ραδιουργιών των φθονερών αντιπάλων, ο όσιος Αλέξανδρος αναγκάσθη με θλίψιν να μετακινηθεί στην βασιλεύουσαν Κωνσταντινούπολιν. Εκεί ίδρυσε νέον περικαλλές μοναστήρι, στο οποίον καθιέρωσε ομοίως τον ιδικόν του μοναχικόν κανονισμόν της ασκητικής ακοιμήτου εγρηγόρσεως. Ο όσιος Αλέξανδρος και οι ζηλωταί μοναχοί του υπέφεραν δεινώς στην Κωνσταντινούπολιν εξαιτίας των κακοδόξων Νεστοριανών αιρετικών της εποχής.

Υπέμειναν με μεγάλην γενναιότητα ποικίλα κτυπήματα, σκληρά βασανιστήρια, δημόσιους εξευτελισμούς και άδικον φυλάκισιν διά την σταθεράν ορθόδοξον ομολογίαν τους. Αργότερον, όταν εκόπασε επιτέλους η σφοδρά καταιγίς της αιρετικής αναταραχής, ο γέρων όσιος επανεγκατεστάθη στην ηγαπημένην του μονήν. Πέρασε ειρηνικώς τας τελευταίας ημέρας της ευλογημένης ζωής του στο μοναστήρι της Κωνσταντινουπόλεως, που είχε ιδρύσει εκείνος. Εκοιμήθη με μακαρίαν ειρήνην εν Κυρίω σε εξαιρετικά προχωρημένην γεροντικήν ηλικίαν περί το τετρακόσια τριάκοντα μετά Χριστόν.

Είχε διανύσει συνολικώς πενήντα ολοκλήρους χρόνους αδιαλείπτου ζηλωτικής μοναχικής ασκήσεως πρός τον φιλάνθρωπον Κύριον και Θεόν. Η μνήμη του ευλογημένου αυτού πατρός εορτάζεται ευλαβώς στις τρεις Ιουλίου και επίσης στις είκοσι τρεις Φεβρουαρίου εκάστου έτους. Παραμένει αιωνίως πρότυπον αδιαλείπτου ορθοδόξου προσευχής, ταπεινώσεως και κηρυκτικής αυταπαρνήσεως διά τους ζηλωτάς ορθοδόξους πιστούς όλων των αιώνων. Η μοναχική παράδοσις των Ακοιμήτων μοναχών διεδόθη ευρέως, εμπνέοντας πολλά ορθόδοξα μοναστήρια στην Ανατολή και στην Δύσιν διά της ευλαβείας.

Παραμένει ζωντανή μαρτυρία ότι η αληθινή προσευχή είναι πράγματι ακοίμητος δοξολογία προς τον φιλάνθρωπον Κύριον και Θεόν των πιστών του. Διά πρεσβειών του οσίου πατρός ημών Αλεξάνδρου, του πρώτου της μονής των Ακοιμήτων, Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον τας ψυχάς ημών των αμαρτωλών δούλων σου.