Ο Άγιος Απόστολος Ιούδας περιλαμβάνεται στον στενό κύκλο των δώδεκα μαθητών του Κυρίου και κήρυξε το Ευαγγέλιο σε πολλούς λαούς. Καταγόταν από τη βασιλική γενιά του Δαβίδ και του υιού του Σολομώντος, διατηρώντας την υψηλή ευγένεια του Ιουδαϊκού γένους του. Γεννήθηκε στη Ναζαρέτ της Γαλιλαίας από τον δίκαιο Ιωσήφ τον μνήστορα της Παρθένου Μαρίας στους χρόνους πριν τη γέννηση του Σωτήρα. Σύμφωνα με κάποιους, η μητέρα του ήταν η Σαλώμη, θυγατέρα του Αγγαίου, αδελφού του Ζαχαρίου, του πατέρα του Προδρόμου Ιωάννου.

Ο Ιούδας ήταν αδελφός κατά σάρκα και του δικαίου Ιακώβου, του πρώτου επισκόπου της Εκκλησίας των Ιεροσολύμων. Από βαθιά ταπείνωση δεν τολμούσε ποτέ να ονομάσει τον εαυτό του αδελφόθεο, αλλά μόνον αδελφό του Ιακώβου του δικαίου. Πιο παλιά, όταν ήταν ακόμα νέος, είχε αμαρτήσει απέναντι στον Κύριο με την ολιγοπιστία και τη μη φιλαδελφία του. Ο ευαγγελιστής Ιωάννης σημειώνει ξεκάθαρα ότι ούτε οι αδελφοί Του δεν πίστευαν αρχικά στη θεότητα του Κυρίου.

Ο Θεοφύλακτος εξηγεί ότι αυτή η αρχική απιστία προερχόταν από τη συγγενική ζηλοτυπία και την ανθρώπινη φθόνη της εποχής εκείνης. Συγκεκριμένα οι κατά σάρκα αδελφοί του Ιησού φθονούσαν τον Κύριο, καθώς οι συγγενείς συνηθίζουν να ζηλεύουν τους δικούς τους περισσότερο. Όταν ο Ιωσήφ επέστρεψε από την Αίγυπτο, σκόπευε να μοιράσει την περιουσία του στους υιούς που είχε αποκτήσει από την πρώτη γυναίκα του. Θέλησε λοιπόν να δώσει μερίδιο και στον Κύριο Ιησού, ο οποίος είχε γεννηθεί υπερφυσικά από την Αειπάρθενο Μαρία.

Τρεις από τους υιούς του Ιωσήφ αρνήθηκαν να δεχθούν τον Χριστό στη μερίδα τους, επειδή Εκείνος είχε άλλη μητέρα. Μόνον ο Ιάκωβος, ο τέταρτος υιός, δέχθηκε με χαρά να μοιραστεί το μερίδιό του με τον Κύριο της δόξης. Για τον λόγο αυτό και ονομάστηκε αργότερα ο Ιάκωβος αδελφός του Θεού μέσα στην Εκκλησιαστική Παράδοση των πιστών. Ο Ιούδας, αναγνωρίζοντας τις πρότερες αμαρτίες του, ονομαζόταν στην επιστολή του ταπεινά απλώς αδελφός του Ιακώβου ενώπιον όλων.

Έτσι έγραφε με ταπείνωση και ευλάβεια στο προοίμιο της καθολικής επιστολής του προς τους πιστούς όλης της οικουμένης. Παράλληλα ο ευαγγελιστής Ματθαίος τον ονομάζει Λεββαίο και Θαδδαίο, ονόματα που σήμαιναν αντίστοιχα τον καρδιόχωρο και τον υμνητή. Ο όρος Λεββαίος δείχνει ότι μετά τις πρότερες αστοχίες του, ο Ιούδας προσκολλήθηκε με όλη του την καρδιά στον Σωτήρα. Ο όρος Θαδδαίος δηλώνει ότι ο απόστολος δοξολογούσε αδιαλείπτως τον Χριστό σε όλους τους λαούς που εδιδάχθηκαν από αυτόν.

Έτσι η Παράδοση τον γνωρίζει με τρία διαφορετικά ονόματα που φανερώνουν διαφορετικές πλευρές της προσωπικότητάς του. Μετά την Ανάληψη του Κυρίου Ιησού στους ουρανούς, ο Απόστολος Ιούδας ξεκίνησε σύντομα την κηρυκτική του πορεία στις διάφορες περιοχές της οικουμένης. Διέδωσε το Ευαγγέλιο πρώτα στην Ιουδαία, τη Γαλιλαία, τη Σαμάρεια και την Ιδουμαία, διδάσκοντας τους εκεί κατοίκους τη χριστιανική πίστη. Στη συνέχεια έφθασε με κόπους και στις χώρες της Αραβίας, της Συρίας και της Μεσοποταμίας, οδηγώντας πολλούς ειδωλολάτρες στον Χριστό.

Τέλος έφθασε στην πόλη της Έδεσσας, που τότε ανήκε στον βασιλιά Άβγαρο, μετά από κουραστικό και επίπονο ταξίδι. Εκεί ολοκλήρωσε και διόρθωσε ό,τι δεν είχε αποπερατώσει ο άλλος Θαδδαίος, ένας από τους εβδομήκοντα Αποστόλους του Κυρίου. Σύμφωνα με την παράδοση ταξίδεψε ακόμα και στην Περσία, όπου συνάντησε με υπομονή διαφορετικούς λαούς και πολιτισμούς της Ανατολής. Στα ελληνικά συνέταξε τη μικρή αλλά πυκνή καθολική επιστολή του προς τους χριστιανούς όλης της οικουμένης.

Αφορμή της επιστολής έγινε η εμφάνιση κάποιων ανθρώπων που μετέτρεπαν τη Χάρη του Θεού σε αφορμή για ασέλγειες. Ο Απόστολος έγραφε με αυστηρότητα ώστε να προστατεύσει το ποίμνιο από τις πλάνες και τις διαστροφές της εποχής εκείνης. Ο μαρτυρητής της εκκλησιαστικής ιστορίας Νικηφόρος επιβεβαιώνει την κηρυγματική περιοδεία του Αποστόλου σε όλους αυτούς τους λαούς και τις χώρες. Στην επιστολή του ο Απόστολος Ιούδας περιέλαβε με τέλειο τρόπο μια πλούσια συγκομιδή δογματικών και ηθικών διδασκαλιών για όλη την Εκκλησία.

Ομιλεί για το μυστήριο της Αγίας Τριάδος, για την ενσάρκωση του Κυρίου Ιησού Χριστού και για τους Αγγέλους. Διδάσκει επίσης για τους πεπτωκότας πονηρούς αγγέλους και για τη μέλλουσα Φοβερή Κρίση κατά την οποία θα κριθούν τα έργα. Στο ηθικό μέρος προτρέπει τους πιστούς να αποφεύγουν τις σαρκικές ακαθαρσίες και τις βλασφημίες, την υπερηφάνεια και την ανυπακοή. Επίσης τους καλεί να φυλάγονται από τον φθόνο, το μίσος, τον δόλο και τις πανουργίες των αμετανοήτων ανθρώπων.

Συνιστά σε κάθε χριστιανό να μένει σταθερός στην κλήση του, στην πίστη, στην προσευχή και στην έμπρακτη αγάπη. Παροτρύνει επίσης για τη φροντίδα και την επιστροφή των πεπλανημένων αδελφών στον αληθινό δρόμο της σωτηρίας του Χριστού. Προειδοποιεί ξεκάθαρα ότι όσοι αιρετικοί επιμένουν θα χαθούν, όπως ακριβώς χάθηκαν παλαιά οι κάτοικοι των Σοδόμων. Ζωγραφίζει με σαφή τρόπο τα ψυχοφθόρα ήθη των αιρετικών της εποχής, ώστε οι πιστοί να αναγνωρίζουν εύκολα τις πλάνες τους.

Έτσι περιγράφει το έργο των αλαζόνων αυτών ανθρώπων και αποκαλύπτει το μέλλον που τους περιμένει αν δεν μετανοήσουν. Η επιστολή αυτή φωτίζει σαν λυχνία τα σκοτεινά μονοπάτια και κρατά αναμμένη τη φλόγα της αληθινής χριστιανικής πίστεως. Επιπλέον τονίζει με σαφήνεια ότι μόνον η μεταστροφή στον χριστιανισμό δεν αρκεί χωρίς την έμπρακτη μαρτυρία των καλών έργων στη ζωή. Φέρνει σαν παράδειγμα τους πεσόντες αγγέλους και τους ανυπάκουους ανθρώπους που τιμωρήθηκαν αυστηρά από τον δίκαιο Θεό μέσα στην ιστορία.

Ο Θεός έδεσε τους αγγέλους εκείνους με αιώνια δεσμά μέσα στο σκοτάδι, αναμένοντας τη μέρα της Φοβερής Κρίσεως Του. Επίσης ο λαός που εξήλθε από την Αίγυπτο, τιμωρήθηκε στην έρημο επειδή έπεσε σε ασέβεια και αμαρτία απέναντι στον Κύριο. Έτσι ο Απόστολος Ιούδας με λίγα μόνο λόγια αποκάλυψε στους χριστιανούς αλήθειες μεγάλες, βαθιές και αιώνιες. Στη συνέχεια επισκέφθηκε πολλές διαφορετικές χώρες, διαρκώς κηρύσσοντας το Ευαγγέλιο και επιστρέφοντας λαούς στην πίστη του Σωτήρα Χριστού.

Τους οδηγούσε στον δρόμο της σωτηρίας, διδάσκοντας με υπομονή το αιώνιο μήνυμα της αγάπης του Χριστού. Με τους ασταμάτητους κόπους του έφθασε ακόμη και στις απομακρυσμένες αραρατικές περιοχές της Αρμενίας, όπου εργάστηκε με ζήλο και αυτοθυσία. Δίδαξε σε αυτούς τους νέους ακροατές τη σωτηριώδη πίστη της Αγίας Τριάδος, βαπτίζοντάς τους και κατηχώντας τους με υπομονή. Έλαβε το χάρισμα να ομιλεί με σοφία, καθώς ο ίδιος ο Παράκλητος του πρόσφερε τα κατάλληλα λόγια για κάθε ακροατή.

Έγινε στύλος ακλόνητος της Εκκλησίας του Χριστού και κατατρόπωσε με τα κηρύγματά του την παλαιά πλάνη της ειδωλολατρίας. Στην Αρμενία απέσπασε από την ειδωλολατρία πλήθος ανθρώπων και τους έκανε χριστιανούς δια του ιερού βαπτίσματος της κολυμβήθρας. Με τη φλογερή δράση του αυτή προκάλεσε την οργή των ειδωλολατρών ιερέων που έβλεπαν το ποίμνιό τους να συρρικνώνεται. Εκείνοι τον συνέλαβαν και του προκάλεσαν διάφορα αυστηρά μαρτύρια ζητώντας από αυτόν να αρνηθεί τον Χριστό τον Δεσπότη.

Ο Απόστολος αρνήθηκε με σταθερότητα να προδώσει την πίστη του και έμεινε ακλόνητος ενώπιον όλων των φοβερών πιέσεων. Στο τέλος τον σταύρωσαν επάνω σε ξύλο και τον εκτέλεσαν τοξεύοντάς τον με κοφτερά και πολυάριθμα βέλη μέχρι θανάτου. Έτσι ολοκλήρωσε τον αγώνα του ο Άγιος Απόστολος Ιούδας περίπου το ογδοηκοστό έτος μετά τη Γέννηση του Χριστού. Παρέδωσε την ψυχή του στον Χριστό για να λάβει το αμάραντο στεφάνι του μαρτυρίου από τα δικά Του χέρια.

Έτσι αξιώθηκε διπλό στεφάνι, και ως απόστολος και ως μάρτυρας του ουρανίου Νυμφίου, του Δεσπότη Χριστού. Η Εκκλησία τον υμνεί ως πιστό συγγενή του Χριστού, σταθερό μάρτυρα και ακούραστο κήρυκα της ευαγγελικής αλήθειας. Οι πιστοί τον επικαλούνται ως μέγα μεσίτη και πρεσβευτή τους ενώπιον του Δεσπότη και Σωτήρα Ιησού Χριστού. Ταις αυτού πρεσβείαις, Χριστέ ο Θεός, ελέησον το ποίμνιο και σώσον τις ψυχές των δούλων Σου.