Άγιος Δουλάς

Με σώμα ξεσχισμένο, ένας ομολογητής γέλασε στο πρόσωπο του διώκτη του και νίκησε τον εχθρό με την ανυπέρβλητη ταπείνωσή του. Στις σκληρές εποχές των διωγμών, όταν ο διάβολος ξεσήκωνε τους ειδωλολάτρες κατά των πιστών, ζούσε ο Δουλάς. Ο Άγιος Δουλάς υπήρξε δούλος του Χριστού, καταγόμενος από την περιοχή της Κιλικίας στη Μικρά Ασία. Ζούσε επί ηγεμονίας του φοβερού Μάξιμου, ενός σκληρού διώκτη που ταλαιπωρούσε αμείλικτα όλους τους ομολογητές πιστούς.

Ήταν άνθρωπος δίκαιος και θεοφοβούμενος, και κατά την κοινή μαρτυρία του πιστού λαού, ζούσε εξαίρετα ενάρετο βίο. Όταν ο ηγεμόνας έμαθε ότι ο Δουλάς ήταν ομολογητής της Πίστεως του Χριστού, τον έριξε αμέσως στη φυλακή. Σε λίγο καιρό μεταφέρθηκε στην πόλη Πραιτοριάδα της Ζεφυριτικής χώρας, όπου ο Μάξιμος καθόταν στο δικαστικό βήμα. Ο Δουλάς πορευόταν στο μαρτύριο προσευχόμενος στον Κύριο να του στείλει Άγγελο για να του δίνει σοφία.

Ζητούσε να αξιωθεί να ομολογήσει με τόλμη μπροστά στον τύραννο και να μη δειλιάσει στα φοβερά βασανιστήρια. Όταν στάθηκε γυμνός μπροστά στον ηγεμόνα, ρωτήθηκε για το όνομά του, και απάντησε ότι ήταν δούλος του Χριστού. Ο Μάξιμος επέμενε για το πραγματικό του ονομα, αλλά ο Άγιος δήλωσε με παρρησία ότι λέγεται Δουλάς, ονοματισμένος έτσι. Ο Δουλάς εξήγησε ότι λεγόταν έτσι, διότι αληθινά υπηρετούσε με ζήλο τον Κύριο και Σωτήρα του Ιησού Χριστό.

Ο Μάξιμος του πρότεινε δόξα και τιμές, αν θυσίαζε στους ψεύτικους θεούς της παγανιστικής αυτοκρατορίας, αλλά ο Άγιος αρνήθηκε. Διέταξε αμέσως τότε ο τύραννος να τον δείρουν με σιδερένιες ράβδους, ενώ ο Άγιος ευχαριστούσε τον Χριστό με δοξολογία. Ο μάρτυρας έλεγκε με σοφία τους ψεύτικους θεούς, ιδίως τον Απόλλωνα, αναφέροντας τις αισχρές μυθολογικές ιστορίες για τη ζωή του. Ο τύραννος διέταξε να τον γυρίσουν ανάποδα και να τον κτυπούν με μανία στην κοιλιά μέχρι να αλλάξει γνώμη.

Έπειτα διέταξαν να φέρουν πυρακτωμένη σιδερένια πλάκα και να τον τοποθετήσουν επάνω της, για να καεί φοβερά. Ο Δουλάς γέλασε με αυτό λέγοντας ότι ο Απόλλωνας από τον Άδη θα τον ευχαριστούσε για την ενίσχυση της πύρινης φωτιάς. Μετά από πέντε ολόκληρες ημέρες παραμονής στη φυλακή χωρίς καμία φροντίδα, ο Άγιος εμφανίστηκε εντελώς θεραπευμένος. Είχε αλυσίδα με σιδερένιο άγαλμα του Ηρακλέους ζυγίζοντας τριακόσιες λίτρες κρεμασμένη στον λαιμό του, αλλά ζούσε.

Ο ίδιος ο Χριστός είχε θεραπεύσει υπερφυσικά το σώμα του και του είχε χαρίσει νέα δύναμη και υγεία. Ο Άγιος ομολόγησε με παρρησία την Αγία Τριάδα μπροστά στον ηγεμόνα, διδάσκοντας ταπεινά για τον Πατέρα, τον Υιό και το Πνεύμα. Εξήγησε ότι ο Λόγος του Θεού σαρκώθηκε στην Παρθένο Μαρία και προσέφερε τη σωτηρία στον αμαρτωλό κόσμο. Ο μάρτυρας μίλησε επίσης σταθερά για την παγκόσμια ανάσταση των νεκρών και για την επικείμενη φοβερή Δευτέρα Παρουσία.

Ο Μάξιμος εξοργίστηκε φοβερά με τη σοφία του Αγίου και διέταξε να ανοίξουν τα σαγόνια του και να τα συντρίψουν. Διέταξε επίσης να σπάσουν τα οστά της κνήμης του, για να μην μπορεί πια να μιλά εναντίον των θεών. Ο γενναίος Άγιος συνέχισε όμως να ομολογεί με θάρρος τον Χριστό και να ελέγκει τις ασέλγειες των ψεύτικων θεών. Διέταξε ο τύραννος να τον κρεμάσουν σε δέντρο και να ξεσκίζουν το σώμα του μέχρι τα σπλάχνα του να φανούν.

Έπειτα διέταξαν να ξεριζώσουν τα σαγόνια του μαζί με τον σταφυλίτη του στόματός του, ώστε να σιωπήσει. Ο Άγιος Δουλάς, αφού ομολόγησε σταθερά μέχρι το τέλος, έκανε τον σταυρό του και παρέδωσε την μαρτυρική ψυχή. Ο Μάξιμος ξεκίνησε στη συνέχεια για την Ταρσό της Κιλικίας, διατάσσοντας να φέρουν μαζί τον αιχμάλωτο μάρτυρα. Στα είκοσι μίλια από την Πραιτοριάδα ο Άγιος εκοιμήθη μαρτυρικά εν Κυρίω, αλλά συνέχισαν να μεταφέρουν το σώμα.

Ο τύραννος διέταξε να ριχτεί το σώμα σε βαθύ χάντακα, για να παραμείνει εντελώς άταφο και χωρίς ιερή τιμή. Οι στρατιώτες έριξαν τελικά το ιερό σώμα στον ποταμό που ρέει προς τη Ζεφυριτική χώρα της Κιλικίας. Όταν το σώμα έφτασε σε ένα γειτονικό χωριό κοντά στην Πραιτοριάδα, οι σκύλοι των ντόπιων ποιμένων το βρήκαν. Ένα σκύλος φύλαγε το σώμα από τα όρνεα, ενώ άλλος έφερε με τα δόντια του ένα ποιμενικό ένδυμα να το σκεπάσει.

Οι ποιμένες διηγήθηκαν αυτό σε όλο το χωριό και την πόλη, και πλήθος πιστών έτρεξαν να παραλάβουν τα ιερά λείψανα. Στην Αίγυπτο ζούσε ένας άλλος μακάριος δούλος του Θεού με το ίδιο όνομα Δουλάς σε μία από τις κοινοβιακές μονές. Ο μοναχός αυτός Δουλάς είχε πάντοτε στο βλέμμα του βαθιά ταπείνωση και πραότητα, αλλά κατά τον νου ήταν μέγας και ένδοξος. Ο μακάριος αυτός υπηρέτης του Θεού καταδιωκόταν συνεχώς από όλους και βλασφημούνταν, αλλά πάντοτε χαιρόταν στο Πνεύμα.

Όλους όσους τον υποτιμούσαν, τους θεωρούσε αθώους ενώπιον του Θεού και προσευχόταν να μη τους λογιστεί αυτό αμαρτία. Απέδιδε όλη την ευθύνη στον διάβολο που ταράζει την αδελφότητα, και εξοπλιζόταν ανδρείως εναντίον του εχθρού. Ο μακάριος Δουλάς νικούσε όλες τις πανουργίες του διαβόλου με μεγάλη υπομονή, με αδιάκοπη προσευχή και με πραότητα. Παρέμεινε μάλιστα σε αυτή την υπερφυσική υπομονή για είκοσι ολόκληρα χρόνια αδιάλειπτα, διατηρώντας ταπείνωση και πραότητα στην καρδιά.

Ο διάβολος, μη βρίσκοντας πια τρόπο να τον ταράξει, έσπρωξε έναν αδελφό άφοβο να κλέψει τα ιερά σκεύη του ναού. Ο πονηρός αυτός μοναχός μπήκε κρυφά στον ναό, έκλεψε όλα τα ιερά σκεύη και τα έκρυψε στο κελί του ταπεινά. Όταν τα σκεύη βρέθηκαν να λείπουν, οι αδελφοί κατηγόρησαν αμέσως τον αθώο Δουλά, που εκείνη την ημέρα ήταν άρρωστος. Τον τράβηξαν με βία στην εκκλησία και τον κατηγορούσαν με πολλά και ψεύτικα λόγια για κλοπή.

Ο Δουλάς ταπεινά απαντούσε μόνο συγχωρέστε με αδελφοί, αν αμάρτησα ενώπιόν σας, χωρίς να αρνείται την κατηγορία. Όταν τον οδήγησαν στον αββά και στους πιο σεβαστούς πατέρες της μονής, ο καθένας αδελφός τον συκοφαντούσε με νέα ψέματα. Άλλος έλεγε ότι τον είδε να τρώει κρυφά λαχανικά, άλλος ότι έκλεβε ψωμί για να το δώσει έξω, άλλος για κρασί. Ο αββάς πίστεψε όλες τις συκοφαντίες και τον ρωτούσε επιτακτικά πού είχε κρύψει τα κλεμμένα σκεύη του ναού.

Ο Άγιος Δουλάς αρνήθηκε αρχικά κάθε ενοχή, αλλά βλέποντας ότι κανείς δεν τον πίστευε, σιώπησε και είπε συγχωρέστε με. Ο αββάς διέταξε να του βγάλουν τα μοναχικά ενδύματα και να του φορέσουν κοσμικά ρούχα ως ταπείνωση. Ο Άγιος έκλαψε τότε πικρά και ανέβλεψε στον ουρανό λέγοντας Κύριε αμαρτωλός είμαι, και κατά τις αμαρτίες μου ξεγυμνώνομαι. Ο οικονόμος της μονής τον έδειρε με βόδινες χορδές και τον παρέδωσε αργότερα στον επίσημο τοπικό άρχοντα της πόλεως.

Ο άρχοντας τον βασάνισε σκληρά για να ομολογήσει την κλοπή, αλλά ο Άγιος έλεγε μόνο αμάρτησα συγχωρέστε με. Ο άρχοντας έβαλε αναμμένα κάρβουνα κάτω από την κοιλιά του και έχυσε ξύδι αναμεμειγμένο με αλάτι στις ανοιχτές πληγές. Τελικά καταδικάστηκε σε αποκοπή των χεριών για ιεροσυλία, αλλά την τελευταία στιγμή ο πραγματικός κλέφτης μετανόησε. Ομολόγησε ο πραγματικός κλέφτης την κλοπή και τα σκεύη βρέθηκαν, και ο Άγιος Δουλάς αφέθηκε ελεύθερος προ της εκτελέσεως.

Όταν επέστρεψε στη μονή, οι αδελφοί έπεσαν στα πόδια του ζητώντας συγχώρεση, και εκείνος τους συγχώρεσε με αληθινή χαρά. Έτσι ο μακάριος Δουλάς δοξάστηκε με την αδικία και την ταπείνωσή του, ευλογώντας τον Κύριο που τον αξίωσε άδικου μαρτυρίου. Είπε στους αδελφούς ότι μέσα από τις πρόσωρες ταλαιπωρίες απαλλάχτηκε από αιώνιες κολάσεις και έλαβε μεγάλη πνευματική παρηγοριά. Δήλωσε ότι το μόνο πόνο του ήταν για τους αδελφούς, παρακαλώντας τον Θεό να μην τους λογιστεί αυτό ως αμαρτία.

Παρακαλούσε με δάκρυα ο Άγιος τον φιλάνθρωπο Θεό μόνο για ένα πράγμα, να τους χαρίσει αληθινή συγχώρηση. Μετά από αυτά τα γεγονότα, ο μακάριος Δουλάς έζησε ακόμη τρεις μόνο ημέρες και αναχώρησε ειρηνικά προς τον Κύριο. Ο μοναχός που ξυπνούσε τους αδελφούς για την ακολουθία του μεσονυκτικού πήγε στο κελί του Δουλά εκείνη τη νύχτα. Όταν δεν πήρε καμία απάντηση, μετά από πολλά χτυπήματα, μπήκε με κερί μέσα και τον βρήκε γονατιστό.

Φαινόταν να κάνει ευλαβικά μετάνοιες, αλλά η αγία ψυχή του είχε ήδη αναχωρήσει στους ουρανούς ένδοξα. Ο Άγιος Δουλάς παρέδωσε το πνεύμα του στον Κύριο μέσα σε προσευχή και γονυκλισία ταπεινής μετανοίας. Όταν ετοίμασαν το τίμιο σώμα για ταφή, οι αδελφοί συναγμένοι μπήκαν στον ναό για την κηδεία του. Όταν όμως πλησίασαν στο σώμα, διαπίστωσαν με τρόμο ότι αυτό είχε εξαφανιστεί, μένοντας μόνο τα ρούχα και τα σανδάλια. Ο αββάς εξήγησε στους αδελφούς ότι ο μακάριος Δουλάς αρπάχτηκε αόρατα από αγγελικά χέρια προς ουρανίους τόπους.

Πρεσβείαις του Αγίου ενδόξου Μάρτυρος Δουλά και του Οσίου Δουλά του Ταπεινόφρονος, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, Αμήν.