Άγιος Αντίπατρος Επίσκοπος Βόστρων της Αραβίας

Ένας από τους πιο εκλεκτούς θεολόγους ιεράρχες του πέμπτου μετά Χριστόν αιώνα ορθοφρόνησε με σθένος ενάντια στις θεολογικές πλάνες του Ωριγένη. Ο Άγιος Αντίπατρος υπήρξε επίσκοπος της φημισμένης πόλης Βόστρων της Αραβίας και διέλαμψε με την σοφία του στην Ορθοδοξία. Έζησε κατά το δεύτερο μισό του πέμπτου μετά Χριστόν αιώνα και θεωρήθηκε ένας από τους εκλεκτότερους ιεράρχες της εποχής. Στους παλαιούς Συναξαριστές της Ορθοδόξου Εκκλησίας μας δεν διασώθηκαν αναλυτικά βιογραφικά στοιχεία για τη ζωή του ιερού αυτού Πατέρα.

Από άλλες όμως αρχαίες πηγές της εκκλησιαστικής γραμματείας γνωρίζουμε αρκετά σημαντικές πληροφορίες για το πολυσχιδές συγγραφικό του έργο. Έγραψε ένα σπουδαίο και πολυσέλιδο σύγγραμμα κατά των πλανών και των αιρετικών δογμάτων του Ωριγένη της Αλεξανδρείας. Δυστυχώς το πολύτιμο αυτό έργο χάθηκε με την πάροδο των αιώνων και διασώθηκαν μόνο λίγα μικρά τεμάχιά του. Τα τεμάχια αυτά βρίσκονται περιεχόμενα στα ιερά και αυθεντικά Πρακτικά της Εβδόμης Οικουμενικής Συνόδου της Νικαίας του ένατου αιώνα.

Ο ιεράρχης Αντίπατρος συνέθεσε επίσης μια αξιόλογη πραγματεία ενάντια στις θεολογικές πλάνες των Απολλιναριστών της εποχής του. Από εκείνη την σπουδαία πραγματεία διασώθηκαν επίσης μόνο λίγα και αποσπασματικά μικρά τεμάχια στις πατερικές ανθολογίες των Πατέρων μας. Ευτυχώς για την Εκκλησία μας έχουμε σήμερα ακέραιους δύο ωραίους και θεολογικότατους ομιλιακούς λόγους του Αγίου ιεράρχη. Ο πρώτος λόγος είναι αφιερωμένος στον Ευαγγελισμό της Υπεραγίας Θεοτόκου από τον αρχάγγελο Γαβριήλ, με βαθιά θεολογική και υμνολογική προσέγγιση.

Ο δεύτερος λόγος είναι αφιερωμένος στον τίμιο Πρόδρομο και Βαπτιστή του Κυρίου Άγιο Ιωάννη, εξυμνώντας την μοναδική του αρετή. Ο Άγιος Αντίπατρος εκτιμήθηκε βαθιά από τους σύγχρονούς του ιεράρχες, μοναχούς και πιστούς της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Η σοφία του και η ορθόδοξη θεολογική του κατάρτιση τον κατέστησαν φωτεινό αναφορικό σημείο για τη γενιά του στην Αραβία. Ως επίσκοπος της παλαιάς πόλης Βόστρων ποίμανε με σύνεση και αγάπη το ορθόδοξο ποίμνιό του στις δύσκολες εκείνες εποχές.

Διακρίθηκε με ζήλο για τη φλογερή υπεράσπιση της ορθόδοξης πίστεως απέναντι στις διάφορες θεολογικές αιρέσεις της εποχής εκείνης. Πάλεψε με όλη τη δύναμη του πνεύματός του ενάντια στις πλάνες του ωριγενισμού, που σκανδάλιζαν πολλούς ευσεβείς πιστούς. Συγκεκριμένα ο ωριγενισμός είχε εισαγάγει επικίνδυνες αιρετικές απόψεις περί προϋπάρξεως των ψυχών και τελικής αποκαταστάσεως όλων των δαιμόνων και αμαρτωλών. Ο σοφός ιεράρχης ανέτρεψε με ακρίβεια και θεολογικά επιχειρήματα τις πλάνες αυτές, στηριζόμενος στην αυθεντία της Αγίας Γραφής.

Παράλληλα ορθοτόμησε επιτυχώς ενάντια στους αιρετικούς Απολλιναριστές, οι οποίοι αρνούνταν την πληρότητα της ανθρώπινης φύσεως του Σωτήρος Χριστού στη σάρκωσή Του. Με τους δύο σωζόμενους λόγους του ευαγγελίστηκε στους πιστούς το μυστήριο της ένσαρκης οικονομίας του Σωτήρος και του Προδρόμου του. Η Εβδόμη Οικουμενική Σύνοδος αναγνώρισε επίσημα το κύρος του και χρησιμοποίησε τα κείμενά του ενάντια στις εικονομαχικές πλάνες. Ο μακάριος Αντίπατρος εκοιμήθη ειρηνικά εν Κυρίω, αφού ποίμανε επί μακρόν την επισκοπή του και εμπλούτισε την εκκλησιαστική γραμματεία.

Η μνήμη του τιμάται από την Ορθόδοξη Εκκλησία τη δέκατη τρίτη του μηνός Ιουνίου με ευλάβεια και τιμή. Πρεσβείαις του Αγίου Αντιπάτρου, Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον τις ψυχές των πιστών δούλων σου, αμήν.