Ο Άγιος ιερομάρτυς Δωρόθεος υπήρξε φωτισμένος ποιμενάρχης της Φοινικικής Εκκλησίας της παραλιακής πόλεως της Τύρου, εγνωρίζων ακριβώς τον θείον νόμον. Ο απόστολος Παύλος αναφέρει εις την προς Ρωμαίους επιστολήν ότι αυτός είχε την μόρφωσιν της γνώσεως και της αληθείας στον νόμον. Ηγνώριζε δηλαδή με ακρίβειαν θαυμαστήν την αλήθειαν που περιέχεται στην Παλαιάν και στην Καινήν Διαθήκην του Κυρίου. Όταν εξέσπασε ο φοβερός φονικός διωγμός κατά της Εκκλησίας στα χρόνια του ασεβούς αυτοκράτορος Διοκλητιανού, μεταξύ διακοσίων ογδοήκοντα τεσσάρων και τριακοσίων πέντε, ο Άγιος υπέφερε σφόδρα.

Το ευλαβές ποίμνιόν του, ανησυχούν μήπως χάσει τον πολύτιμον ποιμενάρχην του, με θερμάς παρακλήσεις τον έπεισε επιτέλους να απομακρυνθή. Η ηρωική αυτή απόφασις στηριζόταν εις τον σαφή λόγον του Κυρίου εις το Ευαγγέλιον του Ματθαίου, στην παρρησίαν διά την οποίαν λέγει. Ο Σωτήρ προτρέπει να φεύγουμε εις άλλην πόλιν εάν μας διώκουν εις άλλην, αποφεύγοντες τας φανεράς απειλάς των διωκτών. Έτσι ο όσιος ιεράρχης Δωρόθεος απεχώρησε στην Δυσσόν, μίαν πόλιν της θρακικής γης, σύμφωνα με μερικάς πηγάς.

Εκεί ασκήτευε με προσευχήν και νηστείαν μέχρις ότου παρέλθει ο φοβερός εκείνος και άγριος αρχικός διωγμός. Επί ολόκληρα έτη ο επίσκοπος εκρύπτετο εις την θρακικήν εκείνην εξορίαν, μη παύων να μνημονεύει με δάκρυα το διωκόμενον ποίμνιον της Τύρου. Όταν τελικώς πέρασε με την Χάριν του Θεού η μεγάλη μπόρα του κατατρεγμού, ο Άγιος επανήλθε με χαράν στο ποίμνιόν του. Με όλην την πατρικήν εκείνην ευγενή στοργήν που τον διέκρινε, εστήριζε στην πίστιν τους αδυνάτους πλησίον αυτού.

Πρωτοστατούσε με αγάπην εις την βοήθειαν των χηρών, των ορφανών, των ασθενών και γενικώς όλων των θλιβομένων αδελφών της κοινωνίας. Όταν ανήλθε εις τον αυτοκρατορικόν θρόνον ο Μέγας Κωνσταντίνος, ο οποίος εβασίλευσε από το τριακοσιοστόν έκτον έως το τριακοσιοστόν τριακοστόν έβδομον σωτήριον έτος, ήλθε ανακούφισις. Ο όσιος επίσκοπος Δωρόθεος επέστρεψε με ευχαριστίαν εις τον επισκοπικόν θρόνον της Τύρου και επί πλέον των πεντήκοντα ετών εποίμανε με σύνεσιν τα λογικά αυτού πρόβατα. Ωδήγησε με κήρυγμα και έργον πολλούς ειδωλολάτρας από την πλάνην εις την σώζουσαν αλήθειαν του Ιησού Χριστού.

Έζησε επί πάρα πολλά έτη και επρόλαβε μέχρι και την σκληράν βασιλείαν του ασεβούς Ιουλιανού του Παραβάτη. Ο Ιουλιανός, αρχικώς, εδίωκε τους χριστιανούς όχι ολοφάνερα, αλλά διέταζε τους ομόφρονας αυτού επαρχιακούς διοικητάς να τους πιέζουν παντοιοτρόπως. Τότε ο όσιος Δωρόθεος, βλέπων τον νέον αυτόν φοβερόν διωγμόν εναντίον των πιστών, εγκατέλειψε εκ νέου τον επισκοπικόν θρόνον. Το έκαμε σύμφωνα με την ευαγγελικήν εντολήν, αποφεύγοντας με σύνεσιν τα χέρια των αιμοβόρων διωκτών της εποχής.

Ο Κύριος είχε ρητώς προτρέψει να μη παραδιδώμεθα εις φανεράς απειλάς, αλλά να φεύγωμεν προς άλλους ασφαλεστέρους τόπους. Έτσι, αφού ανεχώρησε από την Τύρον, ο Δωρόθεος ήλθε με ευλάβειαν στην Μικράν Ασίαν διά να ασκητεύσει σε νέον τόπον. Όμως ούτε εκεί παρέμεινε εντελώς αόρατος από τους διώκτας ειδωλολάτρας, διότι ο Θεός τον εκάλει εις το πολυπόθητον στεφάνι του μαρτυρίου. Συνελήφθη βιαίως από τους πραιτωριανούς υπηρέτας του ασεβεστάτου αυτοκράτορος εις την μυσιακήν πόλιν της Ουδούμ, την σημερινήν Βάρναν της Βουλγαρίας.

Υπομείνας εκεί διάφορα φοβερά μαρτυρικά βασανιστήρια χωρίς να καμφθή ποτέ, ο όσιος ηγωνίσθη με γενναιότητα και υπομονήν θαυμαστήν. Μέσα εις τας πολλάς εκείνας μαρτυρικάς οδύνας του παρέδωσε τελικώς την ευλογημένην μακαρίαν ψυχήν του εις τας χείρας του Κυρίου. Αυτό συνέβη περί το τριακοσιοστόν εξηκοστόν δεύτερον σωτήριον έτος, εις την ηλικίαν των εκατόν επτά πλήρων ετών της επιγείου ζωής του. Έτσι εκέρδισε ο γενναιότατος γέρων ιεράρχης το λαμπρόν στεφάνι του μαρτυρίου και εξήλθε νικηφόρος του πνευματικού αγώνος.

Τα δύο επιγραμματικά δίστιχα του ιερού Συναξαριστού περιγράφουν με ποιητικήν χάριν την ηρωικήν στάσιν του ενώπιον των φοβερών μαστιγωμάτων. Ο μάρτυς λέγει με ταπείνωσιν ότι, και αν φραγγελλώνεται, λείπουν πολλά από τα οδυνηρά πάθη του αγαπημένου Χριστού του. Κατά την πέμπτην ημέραν λοιπόν εδαμάσθη το γενναίον σώμα του Δωροθέου διά μαρτυρικών πληγών μέχρις τέλους. Έλαβε από τον Κύριον τον στέφανον της αγιότητος, μαζί με τους ομολογητάς και τους ιερομάρτυρας της αρχαίας Εκκλησίας.

Σε ακολουθίαν τιμητικήν ψάλλεται με κατάνυξιν ότι ο όσιος Δωρόθεος έλαμψε διά των αρετών και των θείων διδαγμάτων του υπέρ τον φωτεινόν ήλιον. Έλαμψε επίσης ένδοξος διά των πολλών μαρτυρικών παθημάτων αυτού και εφώτισε ολόκληρον την περιοχήν της εκκλησιαστικής δικαιοδοσίας του. Έδιωξε με τον φωτισμόν αυτόν την σκοτεινήν ομίχλην της πολυθεϊκής ειδωλολατρίας και τας ποικίλας φοβεράς αιρέσεις της εποχής εκείνης. Διά τούτον τον λόγον η Εκκλησία τιμά λαμπρώς και επισήμως την αγίαν αυτού μνήμην με ευλάβειαν και πανηγυρισμόν.

Έχοντας μελετήσει βαθύτατα τας θύραθεν επιστήμας και τας θείας Γραφάς, αφήκε εις την Εκκλησίαν διάφορα πολυτιμότατα σπουδαία συγγράμματα. Συνέγραψε αυτά εξ ίσου με ευχέρειαν εις την ελληνικήν και την λατινικήν γλώσσαν, καθώς ήτο πολύ πεπειραμένος και εις τας δύο. Συνέταξε σπουδαίους βίους των αγίων προφητών και των αποστόλων, καθώς και άλλα ωφέλιμα διδακτικά εκκλησιαστικά κείμενα. Σήμερον σώζεται μέχρι των ημερών μας το εκκλησιαστικόν σύγγραμμά του διά τους εβδομήκοντα μαθητάς του Ιησού Χριστού.

Αυτός ο ίδιος, εγγεγραμμένος πλέον εις το βιβλίον της αιωνίου Ζωής, κατοικεί εις τας ουρανίους μονάς του Σωτήρος. Ευρίσκεται εις την συντροφίαν εκείνων ακριβώς των αγίων, διά τους οποίους είχε καταγράψει με ευλάβειαν τους βίους κατά την επίγειον ζωήν του. Διά πρεσβειών του ιερομάρτυρος και ομολογητού Δωροθέου, του φωτισμένου επισκόπου της Τύρου, Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον τας ψυχάς ημών των αμαρτωλών δεομένων.