Τον Σεπτέμβριο του χιλίου εννιακοσίου εβδομήντα ένα, ένα ρυάκι ξεχείλισε από τις όχθες του κοντά στο χωριό Νικολιτσέλ στην επαρχία της Τούλσεα της Ρουμανίας. Με τον τρόπο αυτό αποκαλύφθηκε στο φως ένα από τα αρχαιότερα μαρτύρια της παλαιοχριστιανικής περιόδου της Δοβρουτσάς. Η Μικρά Σκυθία, η σημερινή Ρουμανία ανάμεσα στον Δούναβη και τη Μαύρη Θάλασσα, ήταν τόπος εξορίας στη βορειοανατολική περιοχή της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας. Στους διωγμούς του Δεκίου, του Διοκλητιανού, του Μαξιμιανού και του Λικινίου, χιλιάδες χριστιανοί πέθαναν εκεί από κρύο, πείνα και βασανιστήρια.

Οι πιστοί χριστιανοί έπαιρναν τα λείψανα όσων μαρτύρησαν για να τα θάψουν σε μυστικά μέρη της απομονωμένης περιοχής. Συγκέντρωναν επίσης γραπτές αφηγήσεις της ζωής και των παθημάτων αυτών των μαρτύρων ώστε να μη χαθεί η μνήμη τους. Όταν τέλειωσαν οι διωγμοί, τα ιερά λείψανα μεταφέρθηκαν από τις προσωρινές αναπαύσεις τους σε ειδικές μαρτυρικές κρύπτες. Πάνω από αυτές τις κρύπτες χτίστηκαν λαμπροί ναοί από τους ευλαβείς πιστούς για την τίμηση των αγίων.

Ορισμένα από τα ερείπια αυτών των αρχαίων ναών μπορεί κανείς να τα δει ακόμη και σήμερα στη Δοβρουτσά της Ρουμανίας. Η αποκάλυψη του χιλίου εννιακοσίου εβδομήντα ένα έφερε στο φως μια θαυμαστή μαρτυρία της παλαιοχριστιανικής εποχής της περιοχής. Η αρχαία κρύπτη που ήρθε στο φως από το ξεχείλισμα του ρυακιού είναι κατασκευασμένη ολόκληρη από τούβλα και χωρίζεται σε δύο δωμάτια. Στο επάνω δωμάτιο της αρχαίας κρύπτης βρέθηκαν τα λείψανα τεσσάρων μαρτύρων μέσα σε ένα παλιό ξύλινο φέρετρο.

Όλοι οι μάρτυρες είχαν αποκεφαλιστεί από τους Ρωμαίους διώκτες της εποχής για την ομολογία της πίστης τους. Τα κεφάλια τριών μαρτύρων βρέθηκαν επάνω στους τραχήλους τους, ενώ το κεφάλι του τέταρτου ακουμπούσε στο στήθος του. Στον αριστερό τοίχο του δωματίου υπάρχει χαραγμένη η ιερή επιγραφή Μάρτυρες του Χριστού στα ελληνικά γράμματα της εποχής. Στον δεξί τοίχο της κρύπτης υπάρχουν χαραγμένα τα ονόματα των τεσσάρων μαρτύρων Ζωτικός, Ατταλός, Καμάσις και Φίλιππος.

Σύμφωνα με τα διατηρημένα ιστορικά αρχεία, οι μάρτυρες αυτοί δικάστηκαν από τις ρωμαϊκές αρχές του Νοβιοδούνου της σημερινής Ισάκτσεα. Καταδικάστηκαν εκεί σε θάνατο μέσω του αποκεφαλισμού για την ομολογία της πίστης τους στον Σωτήρα Ιησού Χριστό. Έπειτα ενταφιάστηκαν με μεγάλη τιμή και ευλάβεια από τους πιστούς στον τόπο που σήμερα ονομάζεται Νικολιτσέλ της Δοβρουτσάς. Η ακριβής ημερομηνία του μαρτυρίου τους δεν είναι γνωστή με ιστορική βεβαιότητα στους σύγχρονους ερευνητές της παλαιοχριστιανικής περιόδου.

Άλλοι θεωρούν ότι θανατώθηκαν στις αρχές του τέταρτου αιώνα κατά τους διωγμούς του Διοκλητιανού ή του Λικινίου. Άλλοι όμως πιστεύουν ότι μαρτύρησαν βόρεια του Δούναβη επί του γοτθικού βασιλιά Αθανάριχου του τέταρτου αιώνα. Στο κάτω δωμάτιο της κρύπτης βρέθηκαν περίπου εκατό θραύσματα οστών δύο ανδρών, ηλικίας μεταξύ σαράντα πέντε και πενήντα ετών. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτοί οι δύο μάρτυρες πέθαναν κατά τη διάρκεια του διωγμού του Δεκίου τον τρίτο αιώνα.

Τα λείψανά τους ξαναενταφιάστηκαν στο Νικολιτσέλ γύρω στα τριακόσια εβδομήντα έως τα τριακόσια ογδόντα μετά Χριστόν. Τα ονόματα αυτών των δύο αρχαίων μαρτύρων δεν διασώθηκαν δυστυχώς στις σύγχρονες αγιολογικές πηγές της Εκκλησίας. Το συριακό μαρτυρολόγιο και το μαρτυρολόγιο του αγίου Ιερωνύμου αναφέρουν ως ημέρα μαρτυρίου την τετάρτη Ιουνίου. Τα ορθόδοξα συναξάρια αναφέρουν αυτούς τους τέσσερις μάρτυρες μαζί με άλλους έξι αδελφούς τους στη χριστιανική πίστη.

Πρόκειται για τους Ευτύχιο, Κυρίνο, Ιουλία, Σατουρνίνο, Νινίτα και Φορτούνιο, που μαρτύρησαν επίσης για τον Χριστό. Είκοσι πέντε ακόμη χριστιανοί αποκεφαλίστηκαν μαζί με αυτούς τους ομολογητές, αλλά τα ονόματά τους δεν αναφέρονται. Τα λείψανα των αγίων μαρτύρων μεταφέρθηκαν με τιμή στη Μονή Κοκόσι της Ρουμανίας το χίλια εννιακόσια εβδομήντα ένα. Στη μονή αυτή τιμώνται και προσκυνούνται με ευλάβεια από τους ορθοδόξους πιστούς της Ρουμανίας μέχρι σήμερα.

Η αποκάλυψη της κρύπτης αποτέλεσε μια θαυμαστή ευλογία για τη ρουμανική Εκκλησία και την παγκόσμια Ορθοδοξία. Επιβεβαίωσε επίσης τη μακραίωνη χριστιανική παρουσία στην περιοχή της Δοβρουτσάς από τα πρώτα μετά Χριστόν χρόνια. Άγιοι μάρτυρες Ατταλέ Ζωτικέ Καμάσιε και Φίλιππε, που με τον αποκεφαλισμό σας στη Νικολιτσέλ ομολογήσατε τον Χριστό, πρεσβεύετε στον Κύριο για τη σωτηρία των ψυχών μας.