Σαράντα τέσσερις μοναχοί της λαύρας του αγίου Σάββα παρέδωσαν τις ψυχές τους στον Κύριο μέσα στο πρωινό φως ενός μαρτυρικού πρωινού. Η αραβική επιδρομή που σάρωσε τη μονή τους βρήκε άοπλους στα κελιά τους, μα ποτέ δεν τους βρήκε ασφράγιστους από την ουράνια χάρη. Οι σαράντα τέσσερις μοναχοί της Λαύρας του Αγίου Σάββα έλαβαν τον αμάραντο στέφανο του μαρτυρίου περί το έτος εξακόσια δεκατέσσερα. Έζησαν στους χρόνους της βασιλείας του αυτοκράτορα Ηρακλείου, ο οποίος βασίλευσε από τα εξακόσια δέκα έως τα εξακόσια σαράντα ένα.
Η αρχαία αυτή ιερά λαύρα της παλαιστινιακής ερήμου ήταν κέντρο μοναστικής λατρείας και αυστηρής ασκητικής εργασίας. Πολλοί ευλαβείς πατέρες είχαν ασκηθεί εκεί από την εποχή του ιδρυτή της, του οσίου Σάββα του Ηγιασμένου. Ο μοναστικός αυτός παράδεισος της προσευχής υφίσταται μεγάλο πειρασμό όταν ξεσπά η αραβική επιδρομή των ληστρικών συμμοριών. Οι ληστές εισβάλλουν στη μονή με σκοπό να αρπάξουν χρυσό, ιερά σκεύη και άλλους πολύτιμους θησαυρούς. Όταν δεν βρήκαν τον πλούτο που περίμεναν, οργίστηκαν και ξέσπασαν με βαρβαρότητα στους ασκητές της λαύρας.
Φαντάζονταν ότι θα γέμιζαν τα σακιά τους με τη μοναστική περιουσία και θα έφευγαν με μεγάλη ωφέλεια. Με τις πρεσβείες των αγίων μαρτύρων αββάδων, αξίωσε και εμάς, Κύριε, της επουρανίου βασιλείας σου. Στράφηκαν με μανία ενάντια στους ανυπεράσπιστους πατέρες της μονής και τους θανάτωσαν με φοβερό και μαρτυρικό τρόπο. Άλλους τους αποκεφάλισαν, ενώ άλλους τους κατατεμάχισαν με τα σκληρά ξίφη και τα βαριά όπλα τους. Οι μοναχοί δέχθηκαν με χαρά το μαρτύριο, ως επιστέγασμα ολόκληρης ασκητικής ζωής αφιερώσεως στον Σωτήρα Χριστό.
Παρέδωσαν τις άγιες ψυχές τους στον Κύριο και έλαβαν τον αμάραντο στέφανο του ένδοξου μαρτυρίου τους. Η ιστορία τους έγινε στολίδι της παλαιστινίου ασκητικής παραδόσεως και διασώθηκε με ευλάβεια στις πηγές. Ο όσιος Αντίοχος διέσωσε την ιερή μνήμη τους στην Εκατοστή έβδομη ομιλία του, η οποία αναγινώσκεται στην αγία Εκκλησία. Ο σπουδαίος Δοσίθεος Ιεροσολύμων μνημόνευσε επίσης τους θεοφόρους πατέρες στο μνημειώδες έργο της Δωδεκάβιβλου του. Άλλοι μάρτυρες της λαύρας του Σάββα μαρτύρησαν στα επτακόσια ενενήντα έξι, και η Εκκλησία τους τιμά στις είκοσι Μαρτίου.
Οι δύο εκείνοι μαρτυρικοί χρόνοι αντικατοπτρίζουν τις διαφορετικές βαρβαρικές επιδρομές που γνώρισε η ιστορική μονή. Η ιστορία βεβαιώνει ότι οι βάρβαροι επιτέθηκαν στη Λαύρα του Σάββα σε αρκετές διαφορετικές χρονικές περιόδους. Η μνήμη των μαρτύρων παραμένει αιώνια και ζωοποιός για το σύνολο του ευλαβούς ορθοδόξου πληρώματος. Με τις πρεσβείες των αγίων αββάδων της λαύρας του Σάββα, αξίωσε και εμάς, Κύριε, της βασιλείας των ουρανών.