Δύο επιφανείς άρχοντες του Κιέβου, ο Ιωάννης και ο Σέργιος, έγιναν πνευματικοί αδελφοί μπροστά στη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας στη Λαύρα των Σπηλαίων. Εκείνη την ώρα η ιερή εικόνα έλαμπε με φως πιο εκτυφλωτικό κι από τον ίδιο τον ήλιο. Η φιλία τους ήταν βαθιά και ειλικρινής, σφραγισμένη μέσα στο φως της θείας χάριτος, μπροστά στο πρόσωπο της Θεοτόκου. Πέρασαν πολλά χρόνια ειρηνικής συμβίωσης, μέχρι που ο Ιωάννης έπεσε σε βαριά αρρώστια και κατάλαβε πως το τέλος του πλησίαζε.

Κάλεσε κοντά του τον μακάριο ηγούμενο Νίκωνα και ενώπιόν του μοίρασε τα υπάρχοντά του στους φτωχούς της πόλης. Κράτησε όμως ένα μέρος για τον μικρό του γιο Ζαχαρία, που ήταν τότε μόλις πέντε χρόνων. Χίλιες λίτρες ασήμι και εκατό λίτρες χρυσάφι παρέδωσε στον πιστό του φίλο Σέργιο για φύλαξη. Του εμπιστεύθηκε επίσης την ανατροφή του παιδιού και του ζήτησε να του παραδώσει τον θησαυρό όταν θα μεγάλωνε. Με ήσυχη συνείδηση και καθαρή καρδιά παρέδωσε λίγο αργότερα την ψυχή του στον Κύριο.

Ο μικρός Ζαχαρίας έμεινε ορφανός, στα χέρια του ανθρώπου που είχε ορκιστεί να τον προστατεύει σαν αληθινός αδελφός. Όταν ο Ζαχαρίας έφτασε στα δεκαπέντε του χρόνια, ζήτησε από τον Σέργιο την πατρική του κληρονομιά. Ο διάβολος όμως είχε φωλιάσει μέσα στην ψυχή του φύλακα και τον έσπρωχνε σε μια φοβερή απιστία. Ο Σέργιος, παρασυρμένος από τη δίψα του πλούτου, μελετούσε ήδη την απώλεια της δικής του ψυχής και του δικού του σώματος. Με σκληρή φωνή απάντησε στον νεαρό πως ο πατέρας του είχε δώσει τα πάντα στον Θεό και πως από Εκείνον έπρεπε να ζητάει χρήματα.

Ισχυρίστηκε ψέματα πως ούτε ένα νόμισμα δεν είχε ποτέ παραλάβει για λογαριασμό του ορφανού παιδιού. Πρόσθεσε μάλιστα βαριές προσβολές για τον μακαρίτη φίλο του, λέγοντας πως άφησε το παιδί του στη φτώχεια και στην ανέχεια. Ο Ζαχαρίας άρχισε να κλαίει πικρά για τον θησαυρό που έχανε άδικα. Ζήτησε ταπεινά τουλάχιστον τα μισά, έπειτα το τρίτο, ύστερα ακόμη και το δέκατο μέρος της περιουσίας του. Ο Σέργιος όμως έμενε αμετακίνητος και τον έβριζε με όλο και πιο σκληρά λόγια.

Τότε ο νεαρός σκέφτηκε πως μόνο ένας τρόπος υπήρχε για να φανερωθεί η αλήθεια αυτής της φοβερής υπόθεσης. Ο Ζαχαρίας τον παρακάλεσε να έρθει στη μονή των Σπηλαίων και να ορκιστεί μπροστά στη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας. Στον ίδιο εκείνο τόπο είχε σφραγίσει την αδελφική συμφωνία με τον μακαρίτη Ιωάννη πριν από πολλά χρόνια. Ο Σέργιος δεν αρνήθηκε και προχώρησε με θράσος προς την ιερή εικόνα της Θεομήτορος. Ορκίστηκε ψέματα πως ποτέ δεν είχε λάβει χίλιες λίτρες ασήμι ούτε εκατό λίτρες χρυσάφι από τον φίλο του.

Όταν όμως θέλησε να ασπαστεί το άχραντο εικόνισμα, μια αόρατη δύναμη τον εμπόδιζε και δεν μπορούσε να το πλησιάσει με κανέναν τρόπο. Καθώς έβγαινε από την πόρτα του ναού, άρχισε ξαφνικά να κραυγάζει με τρομερό τρόπο. Φώναζε τους οσίους Αντώνιο και Θεοδόσιο να μην αφήσουν τον πονηρό άγγελο να τον καταστρέψει ολοκληρωτικά. Παρακαλούσε να πρεσβεύσουν στην Παναγία ώστε να διώξει από κοντά του τα πλήθη των δαιμόνων που τον κρατούσαν αιχμάλωτο. Ομολόγησε δημόσια πως μέσα στο σπίτι του βρισκόταν κρυμμένο το σφραγισμένο σκεύος με τον θησαυρό.

Τους ζήτησε με αγωνία να σπεύσουν αμέσως και να το παραλάβουν από εκεί. Όλους τους παρόντες κυρίεψε άγιος φόβος μπροστά στο φοβερό αυτό σημείο της θείας δικαιοσύνης. Από εκείνη τη μέρα και μετά κανείς δεν επιτρεπόταν πλέον να ορκίζεται μπροστά στη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας. Οι απεσταλμένοι του μοναστηριού πήγαν στο σπίτι του Σεργίου και βρήκαν εκεί το σφραγισμένο σκεύος. Όταν το άνοιξαν, αντίκρισαν μέσα δύο χιλιάδες λίτρες ασήμι και διακόσιες λίτρες χρυσάφι.

Έτσι ο Κύριος, ο μέγας ανταποδότης των ελεημόνων, διπλασίασε με θαυμαστό τρόπο τον πατρικό θησαυρό του ορφανού νέου. Ο Ζαχαρίας παρέδωσε ολόκληρο τον θησαυρό στα χέρια του ηγουμένου Ιωάννου χωρίς να κρατήσει για τον εαυτό του τίποτε. Ο ίδιος έγινε μοναχός μέσα στην ιερή Λαύρα των Σπηλαίων και τελείωσε εκεί την επίγεια ζωή του. Με τα χρήματα εκείνα οικοδομήθηκε εκκλησία στο όνομα του τιμίου Προδρόμου, κοντά στον κεντρικό ναό της μονής. Το ιερό αυτό οικοδόμημα στάθηκε αιώνιο μνημόσυνο για τον άρχοντα Ιωάννη και τον γιο του Ζαχαρία. Έτσι δοξάστηκε ο Χριστός μαζί με την Παναγία Μητέρα Του, που σκορπίζει αδιάκοπα τη χάρη της στον ευλογημένο εκείνο τόπο.