Στα ταραγμένα χρόνια όπου η αρειανική αίρεση συντάραζε ολόκληρη την Εκκλησία, ξεχώρισε ένας φωτεινός ιεράρχης από την Έδεσσα. Ο Όσιος Βάρσος έζησε μετά τα μέσα του τέταρτου αιώνα και διακρίθηκε νωρίς για τη μόρφωση, τη φρόνηση και την ακλόνητη ορθόδοξη πίστη του. Η Εκκλησία της Εδέσσης τον αξίωσε να ανέβει στον επισκοπικό θρόνο, και εκείνος ποίμανε το ποίμνιό του με σύνεση και πατρική αγάπη. Δεν παρέμεινε όμως μόνο στα όρια της επαρχίας του, αλλά ταξίδεψε σε χώρες μακρινές για να πλουτίσει τις γνώσεις του και να στηρίξει αδελφούς.

Πέρασε από τη Φοινίκη, την Αίγυπτο και τη Θηβαΐδα, συναντώντας ασκητές και διδασκάλους που θα τον σημάδευαν για όλη του τη ζωή. Με κάθε ταξίδι η φήμη του απλωνόταν, και η ορθόδοξη μαρτυρία του γινόταν σταθερό σημείο αναφοράς για χιλιάδες πιστούς. Δεν ήταν δυνατό να μείνει αμέτοχος στη σφοδρή διαμάχη ανάμεσα στην Ορθοδοξία και τους Αρειανούς της εποχής του. Υπερασπίστηκε με σθένος την αλήθεια μέσα από κηρύγματα, διδαχές και ποιμαντική φροντίδα, στηρίζοντας τους κλονισμένους και διδάσκοντας τους νέους.

Στάθηκε αρραγής στύλος της Εκκλησίας, χωρίς να υπολογίζει κόπους, διωγμούς ή τις απειλές της κρατικής εξουσίας εναντίον του. Η διδασκαλία του γέμιζε με θάρρος τους ορθοδόξους, και πολλοί κλονισμένοι αδελφοί επέστρεψαν χάρη σε εκείνον στην αυθεντική παράδοση των αποστόλων και των πατέρων. Ο αυτοκράτορας Ουάλης, σθεναρός υπερασπιστής των αιρετικών, δεν άντεξε τη φωνή της αλήθειας και διέταξε τη φρικτή εξορία του γέροντα ιεράρχη. Στάλθηκε αρχικά στο μακρινό νησί Άρανδον, μέσα στην έρημο, για να αποκοπεί από το ποίμνιο και τους μαθητές του.

Όμως οι ορθόδοξοι πιστοί ξεπερνούσαν θάλασσες και ερήμους, ώστε να φθάσουν κοντά του και να ακούσουν τα διδάγματά του. Μπροστά στη συνεχή συρροή των πιστών, οι αρχές τον μετέφεραν στην Οξύρρυγχο ή Ολορόγγο της Αιγύπτου, ελπίζοντας ότι θα τον σιωπούσαν. Αλλά και εκεί νέα πλήθη πιστών ορθοδόξων κύκλωναν τον γενναίο επίσκοπο, διψώντας για τη σωστική του διδαχή και ευλογία. Τέλος τον έκλεισαν σε φρούριο κοντά στο Αλγέρι, μακριά από κάθε χριστιανική κοινότητα και κάθε δυνατή ποιμαντική επικοινωνία.

Εκεί, μέσα στη σιωπή της εξορίας, ο μακάριος ιεράρχης άφησε την τελευταία του πνοή στα χέρια του Κυρίου. Είχε αφιερώσει ολόκληρη τη ζωή του υπηρετώντας τον Θεό, την Εκκλησία και τον πλησίον, χωρίς να υπολογίσει ποτέ προσωπικό κόστος. Η σωζόμενη κλίνη του στην Άρανδο τιμάται από τους εντοπίους για τα πολλά θαύματα που τελούνται μέχρι σήμερα. Πρεσβεύει ο Όσιος Βάρσος για όλους εμάς, ώστε ο πανοικτίρμων Θεός να χαρίσει στους πιστούς πίστη ακλόνητη, υπομονή και ουράνια βασιλεία, αμήν.