Στις βραχώδεις πλαγιές του Αγίου Όρους, την εποχή της προσπάθειας επιβολής της ένωσης με τη Ρώμη, η ίδια η Παναγία προειδοποίησε τους αγωνιστές της ορθόδοξης πίστεως. Τον δέκατο τρίτο αιώνα ζούσε ένας ευλαβής γέροντας ασκητής, ο οποίος αγωνιζόταν στο ησυχαστικό του κελλί κοντά στη βουλγαρική μονή του Ζωγράφου. Είχε αποκτήσει την ευσεβή συνήθεια να αναγιγνώσκει καθημερινά τον Ακάθιστο Ύμνο μπροστά στην εικόνα της Μητέρας του Θεού μέσα στο κελλί του.

Μία ημέρα, την ώρα που έψαλλε τους χαιρετισμούς και επαναλάμβανε σιγανά τη λέξη «χαίρε», άκουσε ξαφνικά μια φωνή από την ίδια την εικόνα. Η ολόφωτη Δέσποινα τού απηύθυνε λόγο, λέγοντας «χαίρε και εσύ, γέροντα του Θεού», και η καρδιά του τρόμαξε. Ο ασκητής φοβήθηκε από την υπερφυσική εκείνη εμπειρία, αλλά η Παναγία τον καθησύχασε αμέσως με στοργή και τον προέτρεψε να μη φοβηθεί. Του παρήγγειλε να σπεύσει το ταχύτερο δυνατό στη μονή και να αναγγείλει στους αδελφούς και στον ηγούμενο επικείμενο κίνδυνο.

Εξήγησε ότι η μονή κινδύνευε άμεσα από αιρετικούς εχθρούς που πλησίαζαν, και πρόσταξε όσοι είναι ασθενείς στην υπομονή να κρυφτούν προσωρινά στα γύρω βουνά. Όσοι όμως αναζητούσαν τα ουράνια στεφάνια του μαρτυρίου, εκείνοι έπρεπε να παραμείνουν μέσα στη μονή και να αντισταθούν. Ο γέροντας εγκατέλειψε αμέσως το κελλί του και έσπευσε με βιάση προς τη μονή του Ζωγράφου, μεταφέροντας το θείο μήνυμα. Μόλις πέρασε την πύλη του μοναστηριού, τα μάτια του αντίκρισαν με έκπληξη την ίδια εικόνα που είχε αφήσει στο κελλί του.

Μια αόρατη και θαυμαστή δύναμη είχε μεταφέρει την αχειροποίητη εκείνη μορφή της Θεοτόκου ως εκεί πριν από την άφιξή του. Ο γέροντας έπεσε γονυκλινής μπροστά στην αγία εικόνα με θερμότατη προσευχή και δάκρυα κατανύξεως στην καρδιά του. Έπειτα σήκωσε την ιερή εικόνα στα τρεμάμενα χέρια του και την μετέφερε με βαθιά ευλάβεια στον ηγούμενο της μονής. Η αδελφότητα ολόκληρη ταράχτηκε από την αναγγελία του επικείμενου κινδύνου και άρχισε να συσκέπτεται με αγωνία.

Όσοι μοναχοί ήταν μικρόψυχοι έσπευσαν να κρυφτούν στα γύρω βουνά, για να αποφύγουν τη φοβερή δοκιμασία. Είκοσι έξι όμως ανδρείοι αδελφοί, μαζί με τον ίδιο τον ηγούμενο, αποφάσισαν να παραμείνουν εντός του μοναστηριακού πύργου. Ο γέροντας, που είχε λάβει την ουράνια αποκάλυψη από την Παναγία, παρέμεινε επίσης μαζί τους ως πνευματική παρηγοριά. Σκοπός του ήταν να στηρίξει τους αδελφούς ψυχικά κατά τη διάρκεια της επερχόμενης δοκιμασίας του μαρτυρίου.

Δεν χρειάστηκε να περάσει πολύς καιρός μέχρι την άφιξη των ένοπλων εχθρών στη μοναστηριακή τοποθεσία του Ζωγράφου. Επρόκειτο για Λατίνους ένοπλους, οι οποίοι εκείνη την εποχή προσπαθούσαν να μεταστρέψουν τους ορθοδόξους στον παπισμό με τη βία. Φτάνοντας στη μονή, οι Λατίνοι πλησίασαν τον πύργο όπου είχαν κλειστεί οι μοναχοί και προσπάθησαν να τους πείσουν να αλλαξοπιστήσουν. Αγωνίστηκαν να τους πείσουν να αναγνωρίσουν τον Πάπα ως κεφαλή της οικουμενικής Εκκλησίας με κάθε δυνατό τρόπο.

Υποσχέθηκαν στους ομολογητές της ορθοδόξου πίστεως κάθε λογής εύνοιες και πλούσιες χρηματικές αμοιβές για την υποταγή τους. Όμως οι πιστοί υιοί της ορθοδόξου Εκκλησίας στάθηκαν αμετακίνητοι στην πατροπαράδοτη πίστη των Πατέρων τους και απέρριψαν κάθε δέλεαρ. Τότε οι εχθροί της Ορθοδοξίας στοίβαξαν ξύλα γύρω από τον πύργο και έβαλαν φωτιά στη μοναστική εκείνη συνοδεία. Καθώς οι μοναχοί προσεύχονταν στον Κύριο, ευχαρίστησαν τον Παντοκράτορα που τους αξίωσε να λάβουν τον στέφανο του μαρτυρίου.

Έπειτα όλοι μαζί παρέδωσαν τις άσπιλες ψυχές τους στον επουράνιο Πατέρα μέσα στις φλόγες της αγάπης τους. Το μαρτυρικό τους τέλος συντελέστηκε στις δέκα Οκτωβρίου του έτους χίλια διακόσια εβδομήντα τέσσερα και έγινε γνωστό σε όλο το Όρος. Τα ονόματα των μαρτύρων προστέθηκαν στο Συνοδικόν της μονής του Ζωγράφου και στο επίσημο εορτολόγιο της Βουλγαρικής Εκκλησίας. Η θαυματουργική εικόνα της Μητέρας του Θεού, η οποία προειδοποίησε τον γέροντα, βρέθηκε αλώβητη κάτω από τις στάχτες του πύργου.

Σήμερα η ιερή αυτή εικόνα φυλάσσεται με ευλάβεια στη μονή του Ζωγράφου και ακοίμητη κανδήλα καίει διαρκώς ενώπιόν της. Ταις πρεσβείαις της Υπεραγίας Θεοτόκου της Ακαθίστου του Ζωγράφου, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.