Στα παμπάλαια σπήλαια του Κιέβου ανέτειλε στη ρωσική Εκκλησία ένας μοναχός που δεν έφερε μόνο το όνομα του ευαγγελιστή Ματθαίου, αλλά και βαθύ προφητικό χάρισμα από τον Θεό. Όπως ακριβώς ο ευαγγελιστής Ματθαίος αξιώθηκε να αντικρύσει με σαφήνεια τη γη της Αιθιοπίας και να ελέγξει την απιστία των κατοίκων της, έτσι και ο μακάριος Ματθαίος έλαβε αντίστοιχη χάρη. Ο Όσιος Ματθαίος μόνασε στη Μονή των Σπηλαίων του Κιέβου τις ημέρες των αγίων πρωτεργατών της κοινοβιακής ζωής.

Για τους μεγάλους ασκητικούς αγώνες του ο Θεός του χάρισε εξαιρετικό δώρο, ώστε να βλέπει καθαρά τα πρόσωπα των υπογείων αιθιόπων δαιμόνων και να ελέγχει με δύναμη τη δράση τους. Μπορούσε επίσης να αποκαλύπτει προς οικοδομή και ωφέλεια των αδελφών τις κρυφές δαιμονικές μηχανορραφίες και τα παμπόνηρα τεχνάσματα τους. Κάποτε ο μακάριος γέροντας στεκόταν στη θέση του μέσα στον ναό κατά την ώρα της κανονικής εκκλησιαστικής ακολουθίας. Σήκωσε με ταπείνωση το βλέμμα του και κοίταξε τους αδελφούς που έψαλλαν αντιφωνικά στους δύο χορούς της μεγάλης εκκλησίας.

Είδε τότε με καθαρότητα έναν δαίμονα με μορφή στρατιώτη να περιφέρεται ανενόχλητος ανάμεσα στους ψάλλοντες αδελφούς. Στα κρόσσια του ενδύματος εκείνου του δαίμονος ήταν κολλημένα παράξενα ανθάκια, που έμοιαζαν με αληθινά λουλούδια του αγρού. Ο πονηρός δαίμονας ξεκόλλαγε καθένα από εκείνα τα ανθάκια και τα έριχνε με μυστική επιδεξιότητα πάνω σε κάποιον από τους ψάλλοντες μοναχούς. Όποιος αδελφός δεχόταν το ριγμένο άνθος πάνω στο ένδυμά του, μετά από λίγη ώρα παρέδιδε χωρίς αντίσταση τη διάνοιά του στη χαλάρωση.

Επινοούσε αμέσως μέσα του κάποια δικαιολογία πειστική, έβγαινε σιωπηλά από την εκκλησία και πήγαινε στο κελλί του να κοιμηθεί χωρίς πνευματική παλαιστική. Δεν επέστρεφε πλέον στον ναό για να συνεχίσει την ψαλμωδία και την προσευχή με τους υπόλοιπους αδελφούς. Αν όμως το ριγμένο άνθος δεν επικολλούσε στο ένδυμα του αδελφού, εκείνος ο μοναχός έμενε ολονύκτια στον ναό μέχρι το τέλος. Στεκόταν θαρρετά μέχρι το τέλος όλης της ακολουθίας του όρθρου και μόνο τότε επέστρεφε ήσυχα στο κελλί του προς ανάπαυση.

Ο διορατικός γέροντας διηγήθηκε με λεπτομέρειες την οπτασία του στην αδελφότητα, εξηγώντας τους τη φύση των δαιμονικών αυτών ενεργειών. Από τότε όλοι οι μοναχοί άρχισαν να προσέχουν πολύ να μην εγκαταλείπουν εύκολα τον ναό κατά την ώρα της θείας ακολουθίας. Είχε επίσης συνήθεια ο μακάριος γέροντας να εξέρχεται τελευταίος από τον ναό, όταν τέλειωνε ο όρθρος και η αδελφότητα επέστρεφε. Μία φορά, έχοντας βγει έτσι μετά από όλους, κάθισε κάτω από το σήμαντρο της εκκλησίας για λίγη ανάπαυση πριν επιστρέψει.

Είδε τότε ξαφνικά κάτι σαν μεγάλο πλήθος ανθρώπων να κατευθύνεται από την κεντρική πύλη του μοναστηρίου προς το εσωτερικό. Σηκώνοντας το βλέμμα του, αντίκρυσε έναν τρομερό δαίμονα να κάθεται με υπερηφάνεια πάνω σε ένα γουρούνι. Γύρω από εκείνον τον αρχιδαίμονα κινούνταν ένα πλήθος άλλων μικρότερων δαιμόνων, που τον συνόδευαν με μεγάλο θόρυβο και ταραχή. Ο γέροντας, χωρίς να φοβηθεί, ρώτησε με σταθερή φωνή πού πηγαίνουν όλοι αυτοί οι σκοτεινοί επισκέπτες της μονής.

Ο δαίμονας που καθόταν στο γουρούνι απάντησε με αναίδεια ότι πηγαίνουν προς αναζήτηση κάποιου αδελφού ονόματι Μιχαήλ Τομπολκόβιτς. Σφραγίζοντας τον εαυτό του με το σημείο του τιμίου σταυρού, ο γέροντας επέστρεψε με ηρεμία στο κελλί του. Όταν ξημέρωσε το πρωί, ο Όσιος Ματθαίος, κατανοώντας τη σημασία του οράματος, έδωσε εντολή στον μαθητή του. Του ζήτησε να πάει αμέσως και να εξετάσει αν ο αδελφός Μιχαήλ βρίσκεται κανονικά στο κελλί του. Ο μαθητής πήγε όπως διατάχθηκε και επιβεβαίωσε ότι ο Μιχαήλ είχε βγει από τη μονή μετά τον όρθρο.

Ο γέροντας διηγήθηκε αμέσως το όραμα στον ηγούμενο και στους παλαιότερους αδελφούς της μονής για κοινή πνευματική σκέψη. Από τα λόγια του οράματος έγινε φανερό στους πάντες ότι η φυγή του αδελφού Μιχαήλ ήταν αποτέλεσμα δαιμονικού πειρασμού. Ο ηγούμενος κάλεσε αμέσως τον αδελφό Μιχαήλ μπροστά του, τον ανέκρινε με στοργική αυστηρότητα και τον νουθέτησε πατρικά πριν τον αφήσει να γυρίσει στο κελλί του. Ο διορατικός πατήρ Ματθαίος δίδασκε επίσης με αγάπη και άλλους αδελφούς και τους συμβούλευε να μένουν με υπομονή στα κελλιά τους.

Τους προέτρεπε να θυμούνται διαρκώς τον αληθινό Θεό και να προσεύχονται αδιαλείπτως για τη συγχώρηση των αμαρτιών τους. Στις ημέρες του Οσίου Ματθαίου αναπαύθηκε ο μακάριος ηγούμενος Θεοδόσιος, μέγας πατέρας και θεμελιωτής της κοινοβιακής ζωής στα Σπήλαια. Μετά τον Θεοδόσιο ηγουμένευσε ο Στέφανος και κατόπιν διαδέχθηκε στην ηγουμενία ο μακάριος Νίκων με την ευλογία της αδελφότητας. Επί της ηγουμενίας του Νίκωνος, ο Όσιος Ματθαίος αξιώθηκε ενός ακόμα διδακτικού οράματος μέσα στον ναό κατά την ακολουθία.

Σήκωσε τα μάτια του ζητώντας να δει τον ηγούμενο, αλλά είδε στη θέση εκείνου να στέκεται ένας όνος. Ο γέροντας κατάλαβε αμέσως ότι ο Νίκων είχε λείψει από τον όρθρο, και διηγήθηκε στους αδελφούς το προφητικό όραμα. Ο ηγούμενος, μόλις πληροφορήθηκε το όραμα, μετανόησε πικρά και έβαλε ως κανόνα να φθάνει πρώτος από όλους στον ναό κάθε φορά. Φθάνοντας σε βαθύ γήρας ο διορατικός γέροντας Ματθαίος εκοιμήθη ειρηνικά εν Κυρίω, με τα τίμια λείψανά του να παραμένουν άφθαρτα στις Εγγύς Σπηλιές. Δια πρεσβειών του οσίου Πατρός ημών Ματθαίου, Κύριε Ιησού Χριστέ, λύτρωσε ημάς από κάθε εχθρική επιβουλή και χάρισέ μας την αιώνια ζωή, αμήν.