Στις πλούσιες πόλεις της βυζαντινής Αφρικής, στα χρόνια του αυτοκράτορος Ιουστινιανού, υπήρχε ένας σκληρόκαρδος τελώνης ονόματι Πέτρος. Ο άνθρωπος αυτός ήταν αρχιτελώνης της επαρχίας, ποτέ δεν λυπήθηκε φτωχό, δεν θυμόταν ποτέ τον θάνατο και δεν πατούσε ποτέ το πόδι του σε εκκλησία. Η καρδιά του ήταν εντελώς κωφή προς όσους του ζητούσαν ελεημοσύνη και αδιάφορη μπροστά σε κάθε ανθρώπινο πόνο. Όμως ο φιλάνθρωπος Θεός, που δεν θέλει τον θάνατο του αμαρτωλού αλλά τη σωτηρία όλων, οικονόμησε θαυμαστά την επιστροφή του.

Μια μέρα οι φτωχοί που κάθονταν στους δρόμους συζητούσαν για όσους τους ελεούσαν και αναρωτιόνταν αν κάποιος είχε λάβει ποτέ τίποτε από τον Πέτρο. Όταν διαπίστωσαν ότι κανείς δεν είχε λάβει το παραμικρό, ένας φτωχός σηκώθηκε και υποσχέθηκε να πάει εκείνος για να ζητήσει ελεημοσύνη. Στάθηκε λοιπόν στην πύλη του σπιτιού του Πέτρου περιμένοντας με επιμονή να βγει ο σκληρόκαρδος άρχοντας. Σε λίγο εμφανίστηκε ο Πέτρος οδηγώντας έναν γάιδαρο φορτωμένο με ψωμιά για το γεύμα του ηγεμόνα.

Ο φτωχός γονάτισε ταπεινά μπροστά του και άρχισε να φωνάζει δυνατά και επίμονα για να ζητήσει ελεημοσύνη. Ο Πέτρος, εξοργισμένος και βαθιά ενοχλημένος από τις επίμονες φωνές, άρπαξε ένα ψωμί από το φορτίο και το πέταξε καταπρόσωπο στον ταλαίπωρο φτωχό. Εκείνος όμως το άρπαξε με ευχαρίστηση και έτρεξε στους συντρόφους του δοξάζοντας τον Κύριο για την ευλογία. Δύο μέρες μετά από εκείνο το περιστατικό, ο Πέτρος αρρώστησε ξαφνικά πολύ βαριά και βρέθηκε κοντά στις πύλες του θανάτου.

Σε φοβερό όραμα είδε τον εαυτό του να στέκεται μπροστά σε δικαστήριο, ενώ άγγελοι ζύγιζαν τις πράξεις της ζωής του σε ιερή ζυγαριά. Στη μία πλευρά δαίμονες μαύροι και βρωμεροί τοποθετούσαν όλα τα κακά έργα που είχε διαπράξει από τη νεότητά του. Στην άλλη πλευρά στέκονταν φωτεινοί άνδρες αγγελικής μορφής, αλλά δεν έβρισκαν τίποτε καλό για να βάλουν στη ζυγαριά. Με μεγάλη θλίψη οι άγγελοι αναρωτιόνταν τι θα μπορούσαν να αντιπαραθέσουν στα συσσωρευμένα κακά του ανθρώπου αυτού.

Ένας τότε ανέφερε το μοναδικό ψωμί που είχε πετάξει ο Πέτρος δύο μέρες πριν στον φτωχό. Το τοποθέτησαν αμέσως στη ζυγαριά και θαυμαστά εκείνο το ψωμί τράβηξε τον ζυγό προς το μέρος των αγαθών έργων. Όταν συνήλθε από το όραμα, ο Πέτρος έμεινε εκστατικός και κατάλαβε με τρόμο πόσο επιτακτικά χρειαζόταν τη μετάνοια. Σκέφτηκε ότι αν ένα μόνο ψωμί, πεταγμένο μάλιστα ακούσια, τον βοήθησε τόσο πολύ, πόσο περισσότερο θα τον έσωζε η ολόκαρδη ελεημοσύνη. Από εκείνη τη στιγμή έγινε υπερβολικά ελεήμων και δεν λυπόταν ούτε τον ίδιο του τον εαυτό για χάρη των φτωχών.

Σύντομα συνάντησε στον δρόμο έναν γυμνό ναυαγό, που είχε χάσει το πλοίο του και πέθαινε από το κρύο και τη ντροπή. Ο Πέτρος έβγαλε το πανάκριβο πανωφόρι του και του το έδωσε, αλλά εκείνος το πούλησε στην αγορά λόγω αμηχανίας. Ο Πέτρος είδε το ρούχο του κρεμασμένο για πώληση και λυπήθηκε τόσο πολύ, ώστε αρνήθηκε να φάει εκείνο το βράδυ. Κλείστηκε στο δωμάτιό του και θρηνούσε, νομίζοντας ότι ο Θεός δεν είχε δεχθεί την ελεημοσύνη του ως ευάρεστη θυσία.

Στον ύπνο του εμφανίστηκε ο ίδιος ο Κύριος Ιησούς Χριστός, που έλαμπε λαμπρότερα από τον ήλιο και φορούσε εκείνο ακριβώς το πανωφόρι. Ο Κύριος τον παρηγόρησε λέγοντας ότι ο ίδιος είχε λάβει το ρούχο και το φορούσε, σώζοντάς τον από το ψύχος. Ξυπνώντας μέσα στη βαθιά νύχτα, ο Πέτρος αποφάσισε αμετάκλητα να γίνει και αυτός φτωχός σαν τους φτωχούς αδελφούς του Χριστού. Μοίρασε αμέσως όλη του την περιουσία στους ενδεείς και ελευθέρωσε όλους τους δούλους του, εκτός από έναν πιστό υπηρέτη.

Έδωσε εντολή στον δούλο αυτόν να τον πουλήσει ως σκλάβο και να μοιράσει τα χρήματα στους φτωχούς της Ιερουσαλήμ. Έτσι ο πρώην σκληρόκαρδος τελώνης κρύφτηκε από κάθε ανθρώπινη δόξα και έζησε αφανής σε δουλεία μέχρι την κοίμησή του. Ταις πρεσβείαις του οσίου Πέτρου του πρώην Τελώνου, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον τους μετανοούντας ειλικρινώς, αμήν.