Η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Τσαμπίκας έχει μια συγκλονιστική ιστορία ταξιδιού, που ξεκίνησε σε άλλη ιερή νήσο της Ορθοδοξίας. Βρισκόταν αρχικά στο ξακουστό Μοναστήρι της Παναγίας του Κύκκου, μέσα στις δασωμένες κορυφές της ευλογημένης Κύπρου. Από την Κύπρο, με αληθινά θαυματουργικό τρόπο, η ιερή εικόνα έφευγε ολομόναχη και πήγαινε στο βουνό Ζαμβύκη του Αρχάγγελου της Ρόδου. Η αναπάντεχη αυτή απώλεια της εικόνας προκάλεσε φοβερή αναστάτωση στους ευλαβείς μοναχούς του Κύκκου, που την αναζητούσαν με κάθε δυνατή προσπάθεια.

Πάνω στο βουνό Ζαμβύκη η Παναγία κρύφτηκε με ταπεινό τρόπο από τα βλέμματα των απλών χριστιανών, μέσα σε ένα ψηλό κυπαρίσσι. Φανερώθηκε όμως με απλό και ταπεινό τρόπο σε έναν φτωχό βοσκό, που έμενε στην απέναντι περιοχή της βρύσης του Αιμαχού. Ο βοσκός είδε το ουράνιο φως της Παναγίας μέσα στη νύχτα, αλλά αρχικά δεν έδωσε καμιά απολύτως σημασία. Όταν είδε το ίδιο φως και την επόμενη βραδιά, ξανά απόρησε αλλά δεν προχώρησε ακόμα στο βουνό. Όταν όμως είδε το λαμπρό φως και για τρίτη συνεχόμενη φορά, αποφάσισε να ανεβεί επιτέλους στο απέναντι ορεινό σημείο.

Ήθελε να δει από κοντά με τα ίδια του τα ευλαβή μάτια, τι ακριβώς ήταν αυτό το παράξενο φως που εμφανιζόταν. Όταν έφθασε στο ύψωμα ο ευλαβής βοσκός μαρμάρωσε από το συγκλονιστικό θέαμα που είδε να προβάλλεται μπροστά του με σαφήνεια. Είδε τη θαυματουργή εικόνα της Παναγίας να φωτίζεται από ακοίμητο ουράνιο κανδήλι, μέσα στο «κυπαρίσσι το αεράτο». Από αυτό το θαυμαστό γεγονός πήρε η εικόνα και το χαρακτηριστικό όνομά της, αφού η λέξη «τσάμπα», στην τοπική ροδίτικη διάλεκτο, σημαίνει σπίθα και φωτιά.

Το ίδιο εκείνο κυπαρίσσι σώζεται μέχρι τις ημέρες μας, και στη ρίζα του υπάρχει μια μυστηριώδης τρύπα. Από αυτήν την τρύπα βγαίνει σε πολύ τακτά χρονικά διαστήματα ζεστός και κρύος αέρας, που εκπλήσσει τους ευλαβείς προσκυνητές. Τελικά οι μοναχοί του Κύκκου εντόπισαν την εικόνα στο μακρινό νησί της Ρόδου, και τη μετέφεραν πίσω στην Κύπρο. Η ιερά εικόνα όμως ξαναγύρισε αναπάντεχα με θαυματουργικό τρόπο στο αγαπημένο της ροδίτικο βουνό, μέσα στη γνωστή περιοχή της Τσαμπίκας.

Οι Κύπριοι την ξαναέφεραν πίσω, και για να είναι σίγουροι, την έκαψαν λίγο από πίσω ως διακριτικό σημάδι αναγνωρίσεως. Η εικόνα όμως και για τρίτη συνεχόμενη φορά γύρισε στη νέα της κατοικία της Ρόδου, και το σημάδι αυτό διατηρείται καθαρό. Ένα παλιό θαύμα της Τσαμπίκας αφορά τη γυναίκα ενός Τούρκου Πασά, που δεν τεκνοποιούσε και κατέφυγε ικετευτικά στη χάρη της. Έφαγε με προσευχή το φυτιλάκι του κανδηλιού και έμεινε έγκυος, και ο Πασάς δώρισε στην εκκλησία όλα τα γύρω κτήματα. Ταις πρεσβείαις της υπεραγίας Θεοτόκου της Τσαμπίκας, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός ημών, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.