Στη μεγάλη και ξακουστή πόλη Νοβογορδία της Ρωσίας, μέσα από ευλαβέστατους γονείς, τον Νικόλαο και τη Χριστίνα, γεννήθηκε ο μελλοντικός θαυματουργός Ιωάννης. Πέρασε την παιδική του ηλικία σε ήσυχο και ειρηνικό περιβάλλον, αφιερωμένος από νωρίς στον Θεό μαζί με τον αδελφό του Γαβριήλ. Όταν έφτασε στην κατάλληλη ηλικία, χειροτονήθηκε πρεσβύτερος στον ναό του ιερομάρτυρα Βλασίου, και αφοσιώθηκε με ζήλο στην ποιμαντική υπηρεσία. Μετά την κοίμηση των γονέων του, ο Ιωάννης συμβουλεύτηκε τον αδελφό του Γαβριήλ και αποφάσισε να ιδρύσει μοναστήρι με την οικογενειακή τους κληρονομιά.

Έχτισαν πρώτα ξύλινο ναό προς τιμήν του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, και αμέσως μετά άρχισαν να ανεγείρουν μεγαλύτερο πέτρινο ναό. Πριν τελειώσει η κατασκευή, εξαντλήθηκαν εντελώς τα οικονομικά τους μέσα, και αναγκαστικά διέκοψαν προσωρινά το ευλογημένο εκείνο έργο. Στράφηκαν τότε με θερμά δάκρυα στην Υπεραγία Θεοτόκο και Βασίλισσα του Ουρανού, και Εκείνη τους φανερώθηκε σε όνειρο υποσχόμενη πλούσια βοήθεια. Το επόμενο πρωί βρήκαν μπροστά στην πύλη της μονής ένα λαμπρό άλογο φορτωμένο με δύο γεμάτα σακιά χρυσού και αργύρου.

Κανείς δεν εμφανίστηκε ως ιδιοκτήτης, και μόλις πήραν τα σακιά το άλογο εξαφανίστηκε θαυματουργικά μπροστά τους. Με τη βοήθεια αυτή ολοκλήρωσαν τον ναό, αγόρασαν χωριά για τη συντήρηση και έγιναν οι ίδιοι μοναχοί με τα ονόματα Ηλίας και Γρηγόριος. Μετά την κοίμηση του Αρχιεπισκόπου Νοβογορδίας Αρκαδίου, οι κάτοικοι και οι ηγεμόνες εκλέξανε ομόφωνα τον Ηλία στον αρχιεπισκοπικό θρόνο της πόλης το χίλια εκατόν εξήντα δύο. Παρά την βαθιά του ταπείνωση και τις πολλές αρνήσεις, υποτάχθηκε τελικά στη θεία θέληση και χειροτονήθηκε από τον μητροπολίτη Κιέβου Ιωάννη.

Τον χειμώνα του χίλια εκατόν εβδομήντα, οι στρατιές του ηγεμόνα του Σούζνταλ μαζί με εβδομήντα δύο άλλους πρίγκιπες πολιόρκησαν φοβερά τη Νοβογορδία. Ο άγιος Αρχιεπίσκοπος προσευχόταν αδιάκοπα μπροστά στην εικόνα του Σωτήρα, και άκουσε φωνή να τον προτρέπει να πάρει την εικόνα της Θεοτόκου. Έστειλε τον πρωτοδιάκονο και κλήρο στον ναό του Σωτήρος της οδού Ίλινα, αλλά η εικόνα δεν κουνιόταν με τίποτα από τη θέση της. Ο ίδιος ο άγιος πήγε τότε εκεί με τους ιερείς, γονάτισε μπροστά στην εικόνα και άρχισε με δάκρυα παρακλητικές δεήσεις.

Όταν έψαλλαν το κοντάκιο «Προστασία των χριστιανών ακαταίσχυντε», η σεβάσμια εικόνα κουνήθηκε από μόνη της, και ο λαός φώναξε «Κύριε ελέησον». Ανέβασαν την εικόνα στα τείχη της πόλης, και ξαφνικά εκείνη έστρεψε το βλέμμα Της προς τους Νοβογορδιανούς, ενώ έτρεχαν δάκρυα από τα μάτια. Σκοτάδι κάλυψε τότε τα στρατεύματα του Σούζνταλ, οι στρατιώτες τυφλώθηκαν και άρχισαν να αλληλοεξοντώνονται, υποχωρώντας πανικόβλητοι από τα τείχη. Η νίκη συνέβη την εικοστή πέμπτη Φεβρουαρίου, και ο άγιος καθιέρωσε για τη Νοβογορδία την εορτή του Σημείου της Θεοτόκου την εικοστή εβδόμη Νοεμβρίου.

Μέσα στη ζωή του ο άγιος γνώριζε τέτοιες χαρισματικές δυνάμεις, ώστε ένα βράδυ έδεσε δαίμονα με το σημείο του τιμίου σταυρού. Διέταξε τον δαίμονα να τον μεταφέρει αμέσως από τη Νοβογορδία στα Ιεροσόλυμα και πίσω, μέσα σε μία και μόνη νύκτα. Ο εχθρός υποτάχθηκε αναγκαστικά, και ο άγιος προσκύνησε με δάκρυα τον Πανάγιο Τάφο, το Τίμιο Ξύλο και κάθε ιερό προσκύνημα της Αγίας Πόλης. Επιστρέφοντας ο άγιος ανέφερε αργότερα σε ομιλία του το γεγονός, χωρίς όμως να ονομάσει τον εαυτό του, σαν να επρόκειτο για κάποιον άλλον.

Ο εκδικητικός δαίμονας τότε άρχισε να σκορπίζει στο κελί του γυναικεία ρούχα και να εμφανίζεται σαν γυναίκα μπροστά στους επισκέπτες. Ο λαός παρανόησε και κατηγόρησε τον άγιο Αρχιεπίσκοπο για ανηθικότητα, τον έσυραν με βία στον ποταμό Βόλχοβ, και τον τοποθέτησαν πάνω σε σχεδία. Αντί όμως η σχεδία να κατέβει με το ρεύμα, ανέπλευσε θαυματουργικά προς τα πάνω και έφτασε στη Μονή του Αγίου Γεωργίου. Ο λαός κατάλαβε αμέσως το σφάλμα του, ζήτησε με δάκρυα συγγνώμη, και ο άγιος τους συγχώρεσε λέγοντας «Κύριε, μη στήσης αυτοίς την αμαρτίαν ταύτην».

Λίγο πριν την κοίμησή του απέθεσε το ωμοφόριο, έλαβε το Μέγα Σχήμα με το αρχικό όνομα Ιωάννης, και εκοιμήθη ειρηνικά το χίλια εκατόν ογδόντα έξι. Άγιε Ιωάννη ένδοξε θαυματουργέ Αρχιεπίσκοπε Νοβογορδίας και επουράνιε άνθρωπε, πρέσβευε προς τον φιλάνθρωπο Κύριον υπέρ ημών, αμήν.