Σε μια ταραγμένη εποχή του παλαιού Ισραήλ τα έθνη γύρω από τον λαό του Θεού βυθίζονταν στην ειδωλολατρία και στα όργια. Μέσα σε αυτό το σκοτάδι ο Κύριος ανέδειξε έναν προφήτη ασυνήθιστο, με φωνή φοβισμένη μπροστά στο μέγεθος της αποστολής του. Ο Ιωνάς έζησε στα χρόνια των βασιλέων Αμασίου και Ιεροβοάμ, παίρνοντας τις ρίζες του από τη φυλή Ζαβουλών, με πατέρα τον Αμαθί και πατρίδα την ταπεινή πόλη Γεχθοφέρ. Με θεία νεύση και προφητική παρρησία είχε ενθαρρύνει τον Ιεροβοάμ να ξεκινήσει πόλεμο εναντίον του άρχοντα της Συρίας, και η μάχη κατέληξε σε λαμπρή νίκη του Ισραήλ.

Έτσι τα παλαιά σύνορα της χώρας αποκαταστάθηκαν και ο λαός θυμήθηκε ξανά τη δύναμη και τη βοήθεια του Θεού. Στην Παλαιά Διαθήκη ο Ιωνάς αναφέρεται πέμπτος ανάμεσα στους μικρούς λεγόμενους προφήτες, και το ομώνυμο βιβλίο διασώζει μέχρι σήμερα την ιερή δραματικότητα της ιστορίας του. Καμία προφητεία δεν τον έκανε τόσο γνωστό όσο εκείνη η αποστολή στη μακρινή Νινευή, μια μεγάλη πόλη γεμάτη υπεροψία, μάταιους καλλωπισμούς και ηθική παρακμή. Ο Κύριος τον είχε διατάξει να πάει εκεί και να κηρύξει στους κατοίκους την επερχόμενη καταστροφή της πόλης.

Η ψυχή του όμως δίστασε μπροστά στη βαρύτητα του έργου και έκρινε καλό να φύγει μακριά από τη φωνή του Θεού. Αποφάσισε λοιπόν να λησμονήσει τη διαταγή και κατευθύνθηκε προς τους Θαρσείς, σε μια πορεία εντελώς αντίθετη από εκείνη που του είχε δείξει ο ίδιος ο Κύριος. Επιβιβάστηκε σε πλοίο και ξεκίνησε το ταξίδι του με τη βεβαιότητα ότι μπορούσε να ξεφύγει από το θείο θέλημα και την προφητική του ευθύνη. Σύντομα όμως, στα ανοιχτά νερά, ξέσπασε μεγάλη τρικυμία και το σκάφος κινδύνευσε να βυθιστεί από την οργή των κυμάτων.

Οι ναύτες, τρομαγμένοι και απελπισμένοι, έριξαν κλήρο για να βρουν ποιος ευθυνόταν για την τρομερή θεομηνία που τους χτύπησε. Ο κλήρος έπεσε στον Ιωνά, που είχε παρακούσει τη φωνή του Θεού και μετέφερε το βάρος αυτής της ευθύνης μέσα στην ταραγμένη του καρδιά. Αφού ομολόγησε την αλήθεια, ζήτησε μόνος του να τον ρίξουν στη θάλασσα, ώστε να ησυχάσουν τα στοιχεία και να σωθούν οι σύντροφοί του. Πράγματι, μόλις βρέθηκε στα νερά, η τρικυμία υποχώρησε αμέσως και η γαλήνη ξανακέρδισε τον ορίζοντα γύρω από το πλοίο.

Όμως ο Κύριος δεν τον εγκατέλειψε στον βυθό, αλλά οικονόμησε με θαυμαστό τρόπο τη διάσωσή του. Ένα μεγάλο κήτος τον κατάπιε ολόκληρο χωρίς να τον φάει και τον φύλαξε ζωντανό μέσα στα σπλάχνα του, σε ένα θαύμα αδιανόητο για την ανθρώπινη λογική. Μετά από τρεις ημέρες και τρεις νύχτες, το κήτος τον έβγαλε στην ξηρά σώο και αβλαβή, σύμβολο της τριήμερης Αναστάσεως του Χριστού. Έτσι ο Ιωνάς πήγε τελικά στη Νινευή και κήρυξε με δύναμη όσα του είχε αναθέσει εξαρχής ο ίδιος ο Θεός.

Οι Νινευίτες δεν τον περιφρόνησαν, αλλά συγκλονίστηκαν από τα λόγια του και ένιωσαν τη φοβερή κρίση να πλησιάζει την πόλη τους. Μετάνιωσαν πραγματικά, νήστεψαν σαράντα ολόκληρες ημέρες και ντύθηκαν με σάκκους, ζητώντας με ταπείνωση το έλεος του Υψίστου. Ο βασιλιάς της πόλης κατέβηκε από τον θρόνο του και έδωσε εντολή να νηστέψουν ακόμη και τα ζώα, ώστε όλη η πόλη να φανερώσει την ταπεινή της επιστροφή. Ο Κύριος δέχτηκε τη μετάνοιά τους και έσωσε τη Νινευή από την καταστροφή, διότι η αληθινή συντριβή της καρδιάς φέρνει την αγαθότητα του Θεού πάνω από τη δικαιοσύνη του.

Ο Ιωνάς γέμισε με θαυμασμό για την ευσπλαχνία του Δημιουργού, αν και αρχικά δυσκολεύτηκε να την κατανοήσει στην έκταση και στο βάθος της. Έζησε στη συνέχεια τα υπόλοιπα χρόνια του υπηρετώντας πιστά τον λόγο του Θεού, με πραότητα και βαθιά συναίσθηση της αποστολής του. Πέθανε στη γη Σαραάρ, κοντά στη βελανιδιά της Δεβόρας, και τάφηκε μέσα σε σπηλιά, αφήνοντας πίσω του μια ιστορία που διδάσκει την υπακοή, τη μετάνοια και την απέραντη ευσπλαχνία του Κυρίου. Ταις πρεσβείαις του προφήτου σου Ιωνά, του μεγάλου εκείνου κήρυκος της μετανοίας και προτύπου της Αναστάσεως, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.