Όταν ο Αναστημένος Χριστός φανερώθηκε στη Μαρία τη Μαγδαληνή, της εμπιστεύθηκε ένα μυστήριο μήνυμα για όλους τους μαθητές. «Αναβαίνω προς τον Πατέρα μου και Πατέρα σας, προς τον Θεό μου και Θεό σας», της είπε ο Κύριος. Από όλους τους Έντεκα μόνον ο αγαπημένος μαθητής Ιωάννης πίστεψε αμέσως μπροστά στο κενό μνημείο, χωρίς να ζητήσει άλλη απόδειξη. Οι υπόλοιποι μαθητές άκουσαν τα χαρμόσυνα νέα με φόβο και δυσπιστία, καθώς θρηνούσαν ακόμη για τον θάνατο του Διδασκάλου τους.

Ούτε ο Θωμάς μόνος αμφέβαλε ανάμεσα στους Έντεκα, αφού η αμφιβολία είχε αγγίξει σχεδόν όλους τους μαθητές. Ο Πέτρος έφυγε από τον τάφο γεμάτος θαυμασμό για όσα είχαν συμβεί, αλλά χωρίς ακόμη να κατανοεί το νόημα του γεγονότος. Οι μυροφόρες γυναίκες δεν περίμεναν την Ανάσταση, και πορεύονταν προς το μνήμα με τα αρώματα, για να αλείψουν το σώμα του νεκρού Κυρίου. Ένα μόνον ερώτημα τις απασχολούσε στον δρόμο τους: ποιος θα τους αποκυλίσει τον βαρύ λίθο από την είσοδο του τάφου.

Όταν είδαν τον τάφο άδειο, η Μαρία η Μαγδαληνή έκλαψε και παραπονέθηκε ότι κάποιοι πήραν τον Κύριό της, χωρίς εκείνη να γνωρίζει πού τον έβαλαν. Ο άγγελος τους ανήγγειλε την Ανάσταση, αλλά κανείς δεν πίστεψε στις γυναίκες όταν επέστρεψαν στους μαθητές. Από πού όμως ξεκινούσε αυτή η σκληροκαρδία και ο δισταγμός των μαθητών απέναντι στο χαρμόσυνο γεγονός; Είχαν δει τα σημεία της δύναμής Του από την αρχή, από το βάπτισμα του Ιωάννη, μπροστά σε ολόκληρο τον λαό.

Οι χωλοί περπάτησαν, οι τυφλοί απέκτησαν το φως τους, οι νεκροί ανασταίνονταν και κάθε αρρώστια θεραπευόταν με τον λόγο Του. Μία μόνον εβδομάδα πριν, είχαν δει με τα ίδια τους τα μάτια τον Λάζαρο να βγαίνει από τον τάφο μετά από τέσσερις ημέρες. Πώς λοιπόν τους φάνηκε τόσο παράδοξο ότι ο ίδιος ο Διδάσκαλος αναστήθηκε από τους νεκρούς; Ο Κύριος τους είχε προαναγγείλει επανειλημμένα ότι μετά το πάθος και τον θάνατο θα αναστηθεί την τρίτη ημέρα.

Η αιτία της απιστίας τους αποκαλύπτεται μερικώς στην πορεία προς Εμμαούς, όταν οι δύο μαθητές μίλησαν στον μυστηριώδη συνοδοιπόρο τους. Ομολόγησαν με απογοήτευση ότι έλπιζαν πως αυτός θα ήταν εκείνος που θα λύτρωνε τον Ισραήλ από τη ρωμαϊκή κυριαρχία. Περίμεναν ακόμη μια επίγεια νίκη και έναν εξωτερικό θρίαμβο, και αυτή η προσδοκία τους εμπόδιζε να δεχθούν τον λόγο του Σταυρού. Ακόμη και την ημέρα της ένδοξης Αναλήψεως ρώτησαν τον Κύριο αν θα αποκαθιστούσε τότε τη βασιλεία στον Ισραήλ.

Στην Ανάληψη βρίσκεται το βαθύτερο νόημα και η πληρότητα της Αναστάσεως του Χριστού, όπως το αναπτύσσουν οι Πατέρες της Εκκλησίας. Ο Κύριος δεν αναστήθηκε για να επιστρέψει στην προηγούμενη σαρκική τάξη της ζωής, ούτε για να ξανακηρύξει και να κάνει ξανά θαύματα ανάμεσα στα πλήθη της Παλαιστίνης. Πλέον δεν παραμένει διαρκώς με τους μαθητές, αλλά μόνον τους εμφανίζεται κατά τις σαράντα ημέρες, σπάνια και πάντοτε με τρόπο μυστηριώδη. Ο ιερός Χρυσόστομος εξηγεί ότι ο Κύριος τους οδηγούσε σταδιακά σε υψηλότερη αντίληψη της παρουσίας Του.

Δεν τους επέτρεπε πια να σχετίζονται μαζί Του όπως πριν, αλλά τους ετοίμαζε να Τον αναγνωρίσουν ως μεγαλύτερο από τον άνθρωπο. Ο Χριστός δεν αναστήθηκε όπως άλλοι που είχαν επιστρέψει στη ζωή πριν από Αυτόν, όπως ο Λάζαρος ή η κόρη του Ιαείρου. Εκείνοι αναστήθηκαν προσωρινά και επέστρεψαν στο ίδιο σώμα, που υπέκειτο και πάλι στον θάνατο και στη φθορά. Ο Χριστός όμως αναστήθηκε για πάντοτε, σε σώμα δόξας, αθάνατο και άφθαρτο, και ντύθηκε το θνητό με τη λαμπρότητα της αφθαρσίας.

Σπείρεται το σώμα στη φθορά και ανασταίνεται στην αφθαρσία, σπείρεται στην ατιμία και ανασταίνεται στη δόξα και στη δύναμη του Πνεύματος. Αυτή η μυστηριώδης μεταμόρφωση των ανθρωπίνων σωμάτων συντελέστηκε στην περίπτωση του Κυρίου μέσα σε τρεις μόνον ημέρες της ταφής. Με την Ανάστασή Του ο Χριστός κατάργησε τον θάνατο και ανέστησε μαζί Του ολόκληρο το γένος του Αδάμ. Πλέον κανένας νεκρός δεν παραμένει εγκαταλελειμμένος στον τάφο, καθώς η ίδια η γη ανυψώνεται μαζί Του στους ουρανούς.

Δεν φεύγει όμως από εμάς αναλαμβανόμενος, αλλά μένει με τους πιστούς για πάντοτε, όπως ψάλλει το Κοντάκιο της εορτής. Η δύναμη του Θεού φανερώνεται, κατά τον Χρυσόστομο, όχι μόνον στην Ανάσταση αλλά σε κάτι ακόμη ισχυρότερο, την ανάβαση στους ουρανούς. Ο Κύριος έγινε δεκτός στους ουρανούς και κάθισε στα δεξιά του Πατρός, και μαζί Του υψώνεται η ίδια η ανθρώπινη φύση. Εμείς που φαινόμασταν ανάξιοι ακόμη και της γης, αξιωθήκαμε να ανέβουμε στους ουρανούς και να καθίσουμε στον θρόνο της βασιλείας.

Η φύση από την οποία οι άγγελοι φύλαγαν τον Παράδεισο, έφτασε στον θρόνο του Κυρίου, χωρίς να σταματήσει την πορεία της ψηλότερα. Με την Ανάληψή Του ο Χριστός όχι μόνον άνοιξε στον άνθρωπο την είσοδο του ουρανού, αλλά μετέφερε τον ίδιο τον άνθρωπο στους υψηλούς τόπους. Τίμησε όσους αγάπησε, βάζοντάς τους κοντά στον Πατέρα, και μας ζωοποίησε και μας ανέστησε μαζί με τον Χριστό, σύμφωνα με τον λόγο του Παύλου. Ο ουρανός υποδέχθηκε τους κατοίκους της γης, και η απαρχή των κεκοιμημένων κάθεται τώρα στα ύψη.

Οι αγγελικές δυνάμεις στέκονται με φόβο και τρόμο μπροστά στο φοβερό μυστήριο της θείας Αναλήψεως του Κυρίου. Ρωτούν η μία την άλλη ποιο είναι αυτό το όραμα, καθώς βλέπουν άνθρωπο στη μορφή να ανεβαίνει στο σώμα Του ψηλότερα από τους ουρανούς ως Θεός. Όπως κατά την ημέρα της Γεννήσεως η γη εκπλάγηκε βλέποντας τον Θεό με σάρκα, έτσι τώρα οι ουρανοί τρέμουν και αναφωνούν. Ο Κύριος των Δυνάμεων, που βασιλεύει πάνω στα πάντα και κρατά τα πρωτεία σε κάθε πράγμα, εμφανίζεται ως Βασιλεύς της δόξης.

Οι ουράνιες πύλες ανοίγουν διάπλατα μπροστά Του και δέχονται τον ενσαρκωμένο Θεό μέσα στη λαμπρότητά Του. Πρόκειται για ξεκάθαρη υπόμνηση του εικοστού τετάρτου Ψαλμού, που τώρα ερμηνεύεται προφητικά μέσα στη γιορτή της Αναλήψεως. Άρατε πύλας, οι άρχοντες υμών, και ας εισέλθει ο Βασιλεύς της δόξης, ο Κύριος ο κραταιός και δυνατός. Οι άγγελοι έλαβαν, λέγει ο Χρυσόστομος, αυτό που από αιώνες περίμεναν, και είδαν την ανθρώπινη φύση να λάμπει στον βασιλικό θρόνο.

Γι' αυτό κατεβαίνουν για να δουν το ασυνήθιστο θέαμα, τον άνθρωπο που εμφανίζεται μέσα στον ουρανό ως ένδοξος. Η Ανάληψη αποκαλύπτεται ως πλήρωση και κορύφωση όλης της θείας οικονομίας του Χριστού πάνω στη γη. Η Ανάληψη γίνεται και προμήνυμα της Πεντηκοστής, αφού ο Παράκλητος δεν είχε δοθεί στον κόσμο πριν δοξαστεί ο Ιησούς. Ο ίδιος ο Κύριος είπε στους μαθητές ότι, εάν δεν αναχωρήσει, ο Παράκλητος δεν θα έλθει σε αυτούς.

Δέκα ημέρες μετά την ανάβαση της ανθρώπινης φύσεως στον θρόνο, το Άγιο Πνεύμα κατέβηκε πάνω στην ίδια αυτή φύση. Ψηλά στους ουρανούς βρίσκεται το σώμα του Κυρίου, και εδώ κάτω μαζί μας μένει το Πνεύμα Του ως αρραβώνας. Έτσι ολοκληρώθηκε η φανέρωση της Αγίας Τριάδος και διοχετεύθηκε η χάρη μέσω των Αποστόλων σε όλους τους πιστούς. Η Εκκλησία γεννιέται ως σώμα Χριστού και πλήρωμα Εκείνου που πληροί τα πάντα μέσα σε όλους.

Στα ύψη ο Χριστός σήκωσε την Εκκλησία και την έθεσε στον ίδιο θρόνο, αφού όπου είναι η κεφαλή, εκεί βρίσκεται και το σώμα. Η Ανάληψη μάς δίνει επίσης το σημείο της Δευτέρας Παρουσίας, καθώς ο Ιησούς θα έλθει με τον τρόπο που Τον είδαν να ανεβαίνει. Όπως λέγει ο Χρυσόστομος, αν είσαι σώμα Χριστού, βάσταξε και εσύ τον Σταυρό, καθώς Εκείνος τον βάσταξε για χάρη σου. Με τη δύναμη του Τιμίου Σταυρού, Χριστέ ο Θεός, στερέωσε τους λογισμούς μας και αξίωσέ μας να δοξάζουμε τη σωτήρια Ανάληψή Σου.