Πάνω από το χωριό Αγιάσος της Λέσβου, μέσα σε καστανιές και ορεινά μονοπάτια, διηγείται η παράδοση τη γέννηση μιας ευλογημένης λατρείας. Στην Κωνσταντινούπολη, στα τέλη του όγδοου αιώνα και στην περίοδο της εικονομαχίας, έζησε ο ιερέας Αγάθων ο Εφέσιος. Υπηρετούσε στο παρεκκλήσι των ανακτόρων και έπεσε στη δυσμένεια του εικονομάχου αυτοκράτορα Λέοντος του Πρώτου, που τον καταδίωκε. Έτσι αυτοεξορίστηκε στα Ιεροσόλυμα, μεταφέροντας μαζί του τη βαθιά ευλάβειά του στις άγιες εικόνες και την αγία πίστη του γένους.

Στις αρχές του οκτακόσια δύο πληροφορήθηκε ότι στη Λέσβο ήταν εξόριστη η αυτοκράτειρα Ειρήνη η Αθηναία, που ήταν εικονόφιλη. Θέλοντας να τη συναντήσει, αλλά και για να βρίσκεται πιο κοντά στην Κωνσταντινούπολη, αναχώρησε αμέσως για το νησί. Πήρε μαζί του μια ιερή εικόνα της Παναγίας Βρεφοκρατούσας, έναν ασημένιο σταυρό με τίμιο ξύλο και ένα χειρόγραφο Ευαγγέλιο. Μετέφερε επίσης και άλλα πολύτιμα κειμήλια, που έσωσε από την καταστροφική μανία των εικονομάχων της εποχής εκείνης.

Στο μεταξύ η αυτοκράτειρα Ειρήνη η Αθηναία είχε πεθάνει, και ο Αγάθων ακολουθώντας τα ρεύματα χειμάρρων βρήκε ένα δασωμένο και έρημο μέρος. Στο μέρος αυτό, στη σημερινή Καρυά, εκεί όπου βρίσκεται σήμερα το εκκλησάκι της Ζωοδόχου Πηγής με το αγίασμα, έκρυψε τα κειμήλια. Σε εκείνη τη θέση έφτιαξε αμέσως σκήτη, για να συνεχίσει την προσευχητική του ζωή μέσα σε απόλυτη ασφάλεια και κατάνυξη. Ο Αγάθων ήρθε σταδιακά σε επαφή με τους κατοίκους των κοντινών χωριών Καρύνης και Πενθίλης, και κέρδισε την εμπιστοσύνη τους.

Σιγά σιγά τους αποκάλυψε το μυστικό του, και άρχισαν να έρχονται στη σκήτη πιστοί για να προσκυνήσουν τα ιερά κειμήλια. Μερικοί από αυτούς έμειναν μόνιμα κοντά στον Αγάθωνα, και έτσι στις αρχές του ένατου αιώνα δημιουργήθηκε ένα μικρό μοναστήρι. Αυτή ακριβώς ήταν η απαρχή και η ρίζα του σημερινού χωριού της Αγιάσου, που έλαβε το όνομα από την επιγραφή της εικόνας. Η εικόνα έφερε τη χαρακτηριστική επιγραφή «Μήτηρ Θεού Αγία Σιών», και οι προσκυνητές της απευθύνονταν με την προσωνυμία αυτή.

Οι πιστοί που πήγαιναν για προσκύνημα έλεγαν «πάμε στην Αγία Σιών» ή «πάμε στην Αγιά Σων», και η αιτιατική «Αγιάσον» έγινε ονομαστική Αγιάσος. Όταν στις δύο Φεβρουαρίου του οκτακόσια τριάντα πέθανε ο Αγάθων, οι μοναχοί εκτέλεσαν την τελευταία θέληση του διδασκάλου τους. Συνέχισαν να διατηρούν μέσα στην κρύπτη της μονής την ιερή εικόνα της Παναγίας και τα άλλα ιερά κειμήλια. Αιτία του φόβου των μοναχών ήταν οι εικονομάχοι αλλά και οι πειρατές, που λυμαίνονταν τα νησιά και τις παραλιακές πόλεις της Μικράς Ασίας.

Το οκτακόσια σαράντα δύο επικράτησε η Ορθοδοξία, και η σκήτη του Αγάθωνα έγινε από τότε τόπος μεγάλου προσκυνήματος. Έλεγαν μάλιστα στους κόλπους της Αιολίδας ότι δύο προσκυνήματα στην Αγία Σιών ισοδυναμούσαν με ένα προσκύνημα στους Αγίους Τόπους. Ταις πρεσβείαις της υπεραγίας Θεοτόκου, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον τους πιστούς δούλους σου και σώσον ημάς, αμήν.