Ποιος αναγνώστης δεν θαύμασε όταν άκουσε για τον ασκητή που υπακοή είχε από τα ζώα της ερήμου και από τους κροκοδείλους του Νείλου; Ο όσιος Ήλλιος έζησε στις ερήμους της Αιγύπτου τον τέταρτο αιώνα μετά τον Κύριο και διέπρεψε ανάμεσα στους νηπτικούς πατέρες με αυστηρή νηστεία και αδιάλειπτη προσευχή. Από νηπιακή ηλικία τον πρόσφεραν οι γονείς του σε μοναστήρι, για να τον αφιερώσουν στον Κύριο, και ανατράφηκε με εγκράτεια, σωφροσύνη, πραότητα και βαθιά ταπείνωση. Από νεαρός ακόμη μοναχός αξιώθηκε από τη χάρη του Θεού να επιτελεί θαυμαστά σημεία, που εξέπλητταν τους γέροντες της αδελφότητας.

Όταν τον έστελναν να φέρει αναμμένο κάρβουνο για τη φωτιά, σήκωνε άνθρακες πυρωμένους μέσα στο ράσο του και τους μετέφερε στους γέροντες χωρίς το ένδυμά του να καίγεται καθόλου. Οι αδελφοί έβλεπαν αυτό το παράδοξο και θαύμαζαν, επιθυμώντας να μιμηθούν την πολιτεία του παιδιού που ξεπερνούσε σε αρετή τους μεγαλύτερους της μονής. Μια φορά, καθώς περπατούσε μόνος του στην έρημο, ένιωσε επιθυμία να γευθεί λίγο μέλι και είδε μπροστά του κερήθρα γεμάτη μέλι πάνω σε έναν βράχο. Κατάλαβε αμέσως ότι επρόκειτο για παγίδα του πονηρού και άρχισε να μέμφεται τον εαυτό του με αυστηρά λόγια αυτοκριτικής και πένθιμης μετάνοιας.

Έλεγε ότι όποιος βαδίζει με το άγιο Πνεύμα του Θεού δεν εκπληρώνει ποτέ τις επιθυμίες της σάρκας του. Έφυγε από εκείνο το μέρος και αποτραβήχτηκε σε ερημικότερη περιοχή για να συνεχίσει την άσκησή του χωρίς ανθρώπινη παρέα. Στη βαθύτερη έρημο όπου κατέφυγε ο όσιος έμεινε νηστικός για πολλές εβδομάδες, παιδαγωγώντας το σώμα του με αυστηρή στέρηση κάθε τροφής και νερού. Την τρίτη εβδομάδα της αυστηρής νηστείας του είδε στο έδαφος ωραιότατα μήλα και άλλα φρέσκα φρούτα κήπου, αστραφτερά και μυρωδάτα μπροστά του.

Πάλι κατάλαβε αμέσως ότι ήταν πειρασμός του εχθρού των ανθρώπων και αρνήθηκε ακόμη και να τα αγγίξει με την άκρη του χεριού του. Έλεγε στον λογισμό του ότι ο άνθρωπος δεν θα ζήσει μόνο με ψωμί, αλλά με κάθε λόγο που εκπορεύεται από το θεϊκό στόμα του Δεσπότη. Ολοκλήρωσε με πολύ κόπο και την τέταρτη εβδομάδα τέλειας ασιτίας και αποκοιμήθηκε για λίγο, εξαντλημένος αλλά ειρηνικός στην ψυχή του. Μέσα στον ύπνο του παρουσιάστηκε ένας λαμπρός άγγελος Κυρίου, ο οποίος τον προέτρεπε να σηκωθεί και να δεχθεί την τροφή που του ετοίμαζε ο ίδιος ο Δεσπότης Χριστός.

Σηκώθηκε αμέσως από τον ύπνο και είδε μπροστά του πηγή με κρυστάλλινο νερό και γύρω της τρυφερά χορταρικά με γλυκύτατη θεσπέσια γεύση. Έφαγε από εκείνη την παράδοξη χλόη και ήπιε από την πηγή του Θεού, και ομολογούσε αργότερα ότι ποτέ στη ζωή του δεν είχε δοκιμάσει φαγητό τόσο γλυκό. Για πολλούς μήνες κατόπιν παρέμεινε σε εκείνη την περιοχή υμνώντας τον Δεσπότη Χριστό, που τρέφει αορά τους ταπεινούς δούλους του στην έρημο. Σε κοντινή σπηλιά εγκαταστάθηκε ο όσιος και έμεινε εκεί ασκούμενος για πολύ καιρό με συνεχή προσευχή και αυστηρή νηστεία.

Όποτε χρειαζόταν τροφή, γονάτιζε πάνω στους σκληρούς βράχους και προσευχόταν στον Δεσπότη Χριστό με βαθιά συντριβή και πολλή ταπείνωση. Αμέσως, αόρατο χέρι αγγέλου του πρόσφερε καθαρό φρέσκο ψωμί, ελιές, σταφύλια και ποικίλα λαχανικά της εποχής που τα έβλεπαν τα μάτια του. Μια ημέρα ξεκίνησε να επισκεφθεί άλλους αδελφούς της ερήμου, για να τους μεταφέρει μέρος από τα φαγητά που του έστελνε ο Θεός σε καιρό ανάγκης. Στον δρόμο του ένιωσε μεγάλη κούραση από το βάρος του φορτίου και είδε άγρια γαϊδούρια να βόσκουν ελεύθερα στην ερημική περιοχή.

Επικαλέστηκε με ταπείνωση το πανάγιο όνομα του Κυρίου Ιησού και κάλεσε ένα από αυτά να σηκώσει το βαρύ φορτίο του. Το δυνατότερο γαϊδούρι του κοπαδιού πλησίασε με πραότητα, στάθηκε δίπλα του και δέχθηκε υπάκουα να φέρει επάνω του τον σάκο και τον ίδιο τον γέροντα. Έφθασαν γρήγορα στην κατοικία των απομονωμένων αδελφών, οι οποίοι ευφράνθηκαν πολύ με τα φαγητά που τους κόμισε ο γέροντας. Στη συνέχεια ο γέροντας άφησε ελεύθερο το πιστό ζώο να επιστρέψει χωρίς εμπόδιο στην έρημο της Αιγύπτου.

Όλοι οι αδελφοί δόξασαν τον Δεσπότη Χριστό για το θαύμα της παράδοξης ζωοτροφής και της υποταγής των άγριων ζώων στους δικαίους. Άλλη φορά πήγε ο όσιος σε ένα μακρινό ερημικό μοναστήρι μια Κυριακή πρωί και έμαθε ότι δεν τελούνταν Θεία Λειτουργία. Ο τοπικός ιερέας έμενε στην απέναντι όχθη του μεγάλου ποταμού και φοβόταν να περάσει εξαιτίας ενός φοβερού κροκοδείλου. Το αιμοβόρο θηρίο είχε ήδη κατασπαράξει πολλούς ανθρώπους που τόλμησαν να πλησιάσουν στο πέρασμα του ποταμού.

Οι αδελφοί ζητούσαν με πόνο τη Θεία Λειτουργία και θρηνούσαν πικρά για την έλλειψη του πνευματικού ιερέα τους. Τότε ο όσιος Ήλλιος, στηριγμένος στην παντοδυναμία του Θεού, ξεκίνησε χωρίς κανένα δισταγμό προς την επικίνδυνη όχθη. Στάθηκε στην άκρη του ποταμού και επικαλέστηκε το πανάγιο όνομα του Κυρίου Ιησού Χριστού δυνατά και με πίστη. Αμέσως φάνηκε ο φοβερός κροκόδειλος, αλλά τώρα όχι ως φονιάς αιμοβόρος, αλλά ως υπάκουος υπηρέτης του δικαίου ανθρώπου του Θεού.

Με πραότητα και φόβο πήρε τον άγιο γέροντα στη ράχη του και τον μετέφερε σώο και ασφαλή στην απέναντι όχθη. Ο όσιος έφθασε στο ταπεινό σπίτι του ιερέα και του ζήτησε με σεβασμό να τον ακολουθήσει χωρίς φόβο στους αδελφούς της απέναντι όχθης που τον περίμεναν. Στην απλή κατοικία ο πρεσβύτερος είδε τα φθαρμένα ράσα του γέροντα και κατάλαβε ότι μπροστά του βρισκόταν αληθινός άνθρωπος του Θεού. Ο πρεσβύτερος αναγνώρισε στα λόγια του την παρρησία ανθρώπου του Θεού και τον ακολούθησε υπάκουα στον γυρισμό προς το πέρασμα του ποταμού.

Στην επιστροφή ο ιερέας τρόμαξε μπροστά στον κροκόδειλο και δεν τόλμησε να ανέβει στη ράχη του τέρατος. Ο όσιος όμως ανέβηκε πρώτος και διέσχισε τον ποταμό μπροστά στα μάτια όλων των έκπληκτων αδελφών της απέναντι όχθης. Όταν βγήκε στην ξηρά, τράβηξε έξω και τον κροκόδειλο και του απήγγειλε αυστηρή απόφαση για τα εγκλήματά του εναντίον των ανθρώπων. Το θηρίο έπεσε αμέσως νεκρό στα πόδια του γέροντος και ο τόπος ελευθερώθηκε από τη φοβέρα του φονικού ζώου.

Ο όσιος έμεινε τρεις ημέρες στο μοναστήρι και δίδαξε τους αδελφούς θεόπνευστα λόγια από την προσωπική του πείρα. Έβλεπε με τα μάτια της ψυχής τους λογισμούς καθενός και του φανέρωνε με ποιο πάθος πολεμούνταν, σε ποια αρετή προόδευε. Έναν νεαρό αδελφό που τον παρακάλεσε να τον πάρει στην έρημο τον ακολούθησε τελικά στη σπηλιά της δοκιμασίας. Όταν εκείνος δοκιμάστηκε από φοβερές δαιμονικές παρουσίες, ο γέροντας τον στήριξε και χάραξε γύρω από τη σπηλιά τον τύπο του τιμίου Σταυρού.

Από τότε ο νέος ασκητής έμεινε ατάραχος από τις επιθέσεις των δαιμόνων και αξιώθηκε αγγελικής τροφής, όπως ο ίδιος ο διδάσκαλός του. Διά πρεσβειών του οσίου πατρός Ηλλίου, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός ημών, ελέησον και σώσον τον λαόν σου τον περιούσιον.