Άγιος Αναστάσιος ο εξ Αγίου Βλασίου, ο Γουναράς

Ο ένδοξος ιερομάρτυς του Χριστού Αναστάσιος ο Γουναράς γεννήθηκε προς τα τέλη του δεκάτου εβδόμου με αρχές του δεκάτου ογδόου αιώνος μετά Χριστόν. Καταγόταν από το ευλογημένο χωριό Άγιος Βλάσιος, που στα παλαιότερα χρόνια έφερε το όνομα Σούβλιαση, της Θεσπρωτίας κοντά στην Ηγουμενίτσα. Οι λεπτομερείς πληροφορίες που έχουμε για τον μακάριο αυτόν ιερομάρτυρα προέρχονται από τον Βίο του στον Μέγα Συναξαριστή της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Στα κείμενα αυτά αναφέρεται κυρίως το ένδοξο μαρτυρικό του τέλος, ενώ ελάχιστα είναι όσα γνωρίζουμε για τα παιδικά και νεανικά του χρόνια.

Εύκολα όμως μπορούμε να υποθέσουμε ότι μέσα στα δύσκολα και αιματηρά χρόνια εκείνα έλαβε από την οικογένειά του ευσεβή ορθόδοξη ανατροφή. Η ευσεβής αυτή ανατροφή και η θεϊκή κλήση οδήγησαν αργότερα τον μακάριο Αναστάσιο στην απόφαση να ενταχθεί στον Ιερό Κλήρο της Εκκλησίας. Διακόνησε με αφοσίωση τον Πανάγαθο Θεό και τον λαό Του ως ευλαβής πρεσβύτερος για πολλά χρόνια της ιερής ζωής του. Σε κάποια χρονική στιγμή της ιερατικής του πορείας εφημέρευε σε ορισμένο ναό έξω από τη βασιλεύουσα πόλη της Κωνσταντινουπόλεως.

Στα ίδια εκείνα δύσκολα χρόνια συνέβη το ένδοξο μαρτύριο του Αγίου Κωνσταντίνου του Ρώσσου, που τιμάται την εικοστή πρώτη ημέρα του Μαΐου. Ο Άγιος Αναστάσιος έμαθε για το θαυμαστό αυτό μαρτύριο και ένιωσε μέσα του να ανάβει φλογερός πόθος για παρόμοια αγία αναμέτρηση. Ο φλογερός Αναστάσιος παρακαλούσε με δάκρυα κάθε ημέρα τον Πανάγαθο Θεό να τον αξιώσει να δώσει και αυτός το αίμα του για την πίστη. Εκείνη την εποχή ζούσε στην Κωνσταντινούπολη ένας Κύπριος ιερομόναχος, ο οποίος εγκαταλείφθηκε από τη χάρη του Θεού λόγω της αμαρτωλής ζωής του.

Στα εβδομήντα του χρόνια ο δυστυχής εκείνος γέροντας έχασε επιπλέον και το φως των ματιών του και βυθίστηκε σε σκοτάδι. Από τα γηρατειά και την πνευματική του τυφλότητα αρνήθηκε τελικά τον Σωτήρα Χριστό και ασπάστηκε τη μουσουλμανική θρησκεία του Μωάμεθ. Οι Τούρκοι του προσέφεραν με χαρά πολλά πλούσια δώρα και τιμές για την αλλαξοπιστία του και τον τίμησαν δημόσια. Εκείνος, τυφλωμένος περισσότερο πνευματικά παρά σωματικά, έφτασε στο σημείο να κηρύττει τη νέα του πλάνη στα σκαλοπάτια του Γενί-Τζαμί.

Δίδασκε τους εισερχομένους μουσουλμάνους τους μύθους της θρησκείας τους και έπαιρνε από αυτούς πολλά χρήματα και υλικές απολαβές. Μία ημέρα ο Άγιος Αναστάσιος μετέβαινε στην αγορά της Κωνσταντινουπόλεως και πέρασε έξω από την περιοχή του γνωστού Γενί-Τζαμί. Είδε στα σκαλοπάτια του τζαμιού τον αρνησίθρησκο πρώην ιερομόναχο να διδάσκει τους Τούρκους και πόνεσε πάρα πολύ η καρδιά του. Στάθηκε εκεί ακίνητος, παρατηρώντας τον με συγκίνηση και αναλογιζόμενος από ποιο ύψος της αληθείας είχε εκπέσει η ταλαίπωρη εκείνη ψυχή.

Οι Τούρκοι που περνούσαν από εκεί τον είδαν να στέκεται σκεπτικός και του είπαν με τη γνωστή τους βαρβαρότητα και ασέβεια προσβλητικά λόγια. Του έδειχναν τον αλλαξόπιστο Σέχη και τον προέτρεπαν να ακολουθήσει το παράδειγμά του και να γνωρίσει με τη σειρά του τη μουσουλμανική θρησκεία. Του έλεγαν επίσης πως, αν αλλάξει την πίστη του και ασπαστεί τον ισλαμισμό, θα κερδίσει σίγουρα τον επουράνιο Παράδεισο. Ο φλογερός Αναστάσιος άνοιξε τότε με θάρρος το ευλογημένο του στόμα και τους απάντησε με σκληρά αλλά αληθινά και τολμηρά λόγια.

Τους χαρακτήρισε ως τυφλούς και πλανεμένους, που ακούν τα ψέματα του σαπρόγερου εκείνου που εγκαταλείφθηκε από τον Θεό για τη μεγάλη του κακία. Είπε επίσης ότι τους δίδασκε ένας άνθρωπος που δεν είχε καν θεραπευτεί ακόμη από τον σωματικό του ακρωτηριασμό για τη νέα θρησκεία. Έλεγξε δριμύτατα τη γνώση και την υποτιθέμενη πίστη τους, που εμπιστεύονταν την εκπαίδευσή τους σε έναν τέτοιον κατάπτωτο και αξιοθρήνητο άνθρωπο. Οι Αγαρηνοί ακούγοντας αυτά τα τολμηρά λόγια όρμησαν με μίσος επάνω του και τον άρπαξαν με βία στους δρόμους της πόλεως.

Τον παρουσίασαν αμέσως στον Κατή, δηλαδή στον ιεροδικαστή των μουσουλμάνων, και από εκεί στον Βεζίρη της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Ο μάρτυς δεν φοβήθηκε καθόλου και επανέλαβε με την ίδια τόλμη τα ίδια λόγια ενώπιον των άρχοντες δικαστών της Πόλεως. Οι ασεβείς δικαστές αποφάσισαν τότε να εξοριστεί ο φλογερός κήρυκας του Χριστού στο μακρινό νησί της Χίου για να σιωπήσει. Όταν επρόκειτο να επιβιβαστεί ο Άγιος στο πλοίο για την εξορία, εκείνος, φλεγόμενος από τον φλογερό πόθο του ένδοξου μαρτυρίου, ξεγέλασε με σύνεση τους φύλακες.

Έτσι κατάφερε να επιστρέψει ξανά μπροστά στον Βεζίρη και του είπε με γενναιότητα τα εξής τολμηρά και αληθινά λόγια ομολογίας. Τον ρώτησε γιατί τον στέλνει στην εξορία, αφού του είπε την αλήθεια, αντί να τον τιμήσει για την παρρησία και τη γενναιότητά του. Διακήρυξε δημόσια την αληθινή ορθόδοξη πίστη του Χριστού και ομολόγησε τον Κύριο Ιησού Χριστό ως αληθινό Θεό μαζί με τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα. Ομολόγησε επίσης ολόκληρη τη θεία οικονομία της σωτηρίας και χλεύασε με τόλμη όλη τη μουσουλμανική θρησκεία ενώπιον του Βεζίρη.

Όλοι όσοι τον άκουγαν έμειναν εντελώς άφωνοι μπροστά στη δύναμη της φωνής της αληθείας του και στην παρρησία του γενναίου μάρτυρος. Με διαταγή του Μουφτή έστειλαν τους στρατιώτες και αποκεφάλισαν τον γενναίο Άγιο μπροστά στο γνωστό Γενί-Τζαμί της Κωνσταντινουπόλεως. Έτσι ο τρισμακάριος Αναστάσιος έλαβε τον αμάραντο στέφανο του ένδοξου μαρτυρίου που τόσο φλογερά είχε ποθήσει με όλη του την καρδιά. Το ένδοξο μαρτύριό του έλαβε χώρα την ογδόη ημέρα του μηνός Ιουλίου του έτους χίλια επτακόσια σαράντα τρία μετά Χριστόν.

Μετά την αποτομή της τιμίας κεφαλής του φάνηκε ουράνιο φως πάνω από το άγιο λείψανό του και πολλοί έγιναν αυτόπτες θεατές. Ευχαίς του αγίου ιερομάρτυρος Αναστασίου του Γουναρά, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός ημών, ελέησον και σώσον ημάς, αμήν.