Στον δωδέκατο αιώνα ζωγραφίστηκε η θαυματουργή εικόνα της Θεοτόκου Μπογκολιούμποφ, μία από τις αρχαιότερες θαυματουργικές εικόνες της ορθόδοξης Ρωσίας. Η εικόνα δημιουργήθηκε κατόπιν παραγγελίας του Πρίγκιπα Ανδρέα του Μπογκολιούμπσκυ, για να μνημονεύεται η εμφάνιση της Θεοτόκου σε αυτόν. Ζωγραφίστηκε πάνω σε ξύλο κυπαρισσιού και διακρίνεται για το εξαιρετικά μεγάλο μέγεθός της σε σχέση με άλλες θαυματουργικές εικόνες. Το χίλια εκατό τριάντα ένα, μια ιερή εικόνα στάλθηκε από την Κωνσταντινούπολη στον Πρίγκιπα Μστισλάβο, που στο βάπτισμα ονομάστηκε Θεόδωρος.

Η εικόνα τοποθετήθηκε στη Μονή του Ντεβίτσι στο Βίσγκοροντ, την αρχαία πόλη που ανήκε ως κτήμα στην Αγία Όλγα. Το καλοκαίρι του χίλια εκατό πενήντα πέντε, ο Πρίγκιπας Ανδρέας πήρε κρυφά τη θαυματουργή εικόνα από τον ναό. Έφυγε χωρίς την ευλογία του πατέρα του πρίγκιπα Γεωργίου Ντολγκορούκι, και ξεκίνησε την πορεία βόρεια προς το Σούζντακ. Ορισμένες πηγές αναφέρουν ότι ο πατέρας του είχε κληροδοτήσει την εικόνα στον Πρίγκιπα Ανδρέα μετά την κοίμησή του.

Αργότερα η εικόνα αυτή θα γινόταν γνωστή ως η εικόνα του Βλαντίμιρ, με δικές της θαυματουργικές παραδόσεις. Η ιερή παράδοση αναφέρει ότι ήταν μία από τις εικόνες που είχε ζωγραφίσει ο ευαγγελιστής Λουκάς, ή πιστό αντίγραφό της που πέρασε από γενιά σε γενιά. Επτά βέρστια από το Βλαντίμιρ, το κάρρο που μετέφερε τη θαυματουργή εικόνα σταμάτησε ξαφνικά και δεν μπορούσε να μετακινηθεί από το σημείο. Ο Πρίγκιπας Ανδρέας ζήτησε από τον ιερέα Νικόλαο, που τον συνόδευε στην πορεία, να τελέσει Παράκληση μπροστά στην εικόνα.

Για πολλή ώρα ο Ανδρέας προσευχήθηκε ενώπιον της ιερής εικόνας με δάκρυα στα μάτια και βαθιά ευλάβεια. Στη συνέχεια απομονώθηκε στη σκηνή του και συνέχισε με ζέση τις θερμές προσευχές προς την Υπεραγία Θεοτόκο. Η Θεοτόκος εμφανίστηκε σε αυτόν κρατώντας ένα μικρό ειλητάριο στο δεξί της χέρι, και του είπε σπουδαία λόγια. «Δεν θέλω να φέρεις την εικόνα μου στο Ροστόφ, αλλά να την οδηγήσεις στην πόλη του Βλαντίμιρ μου ανέφερε».

«Εδώ, σε αυτόν τον τόπο της εμφανίσεώς μου, θα κτίσεις πέτρινο ναό και μοναστήρι προς τιμήν της Γεννήσεώς μου». Έπειτα η Παναγία Παρθένος ύψωσε το ένα της χέρι προς τον ουρανό και έλαβε ευλογία από τον Σωτήρα. Με την ολοκλήρωση της ευλογίας, το ουράνιο όραμα τελείωσε, αφήνοντας τον πρίγκιπα μέσα σε βαθιά πνευματική συγκίνηση. Ο Πρίγκιπας Ανδρέας υπάκουσε αμέσως στο θέλημα της Θεοτόκου και προχώρησε στην εκτέλεση των ιερών παραγγελιών της.

Έχτισε εκεί πέτρινο ναό αφιερωμένο στη Γέννηση της Θεοτόκου, καθώς και ένα μοναστήρι για την υπηρεσία της εικόνας. Στη συνέχεια ο πρίγκιπας ανέθεσε σε επιδέξιους αγιογράφους να ζωγραφίσουν την Παναγία ακριβώς όπως την είχε δει στο όραμά του. Ζητήθηκε να την απεικονίσουν σε πλήρες ανάστημα, με ένα ειλητάριο στο δεξί χέρι, και το πρόσωπό της στραμμένο προς τον Σωτήρα. Όταν ολοκληρώθηκε ο ναός, η νέα εικόνα τοποθετήθηκε εντός του, και η δεκαοκτώ Ιουνίου ορίστηκε ως ετήσια εορτή.

Η εικόνα αυτή που απεικονίζει την εμφάνιση της Παναγίας στον πρίγκιπα παρέμεινε στο Μπογκολιούμποβο και ονομάστηκε εικόνα Μπογκολιούμποφ. Ο Άγιος Ανδρέας ονόμασε τόσο το μοναστήρι όσο και την πόλη που αναπτύχθηκε γύρω από αυτό Μπογκολιούμποβο. Όπως ο ίδιος είπε, «η Μητέρα του Θεού αγαπάει τον τόπο αυτόν», και έτσι έδωσε τη θεομητορική προσωνυμία. Ο πρίγκιπας έγινε επίσης γνωστός ως Μπογκολιούμπσκυ, που σημαίνει «αυτός που αγαπά τον Θεό», λόγω της ευσέβειάς του.

Η εικόνα του Βλαντίμιρ παρέμεινε στο γυναικείο μοναστήρι μέχρι να ολοκληρωθεί ο Καθεδρικός ναός της Κοιμήσεως στο Βλαντίμιρ. Έπειτα μετάφερθηκε επίσημα και πανηγυρικά στον νέο καθεδρικό ναό, όπου παρέμεινε ως πολύτιμος και ξεχωριστός πνευματικός θησαυρός. Η θεομητορική εικόνα Μπογκολιούμποφ έχει δοξαστεί από αμέτρητα θαύματα μέσα στους αιώνες της ορθόδοξης ευσεβείας του ρωσικού λαού. Με αυτόν τον τρόπο η εικόνα αναδεικνύεται προστάτιδα της Ρωσίας και πηγή ευλογίας για τους πιστούς της.

Επί πολλούς αιώνες, η Παναγία Μπογκολιούμποφ παρηγόρησε τους ευσεβείς χριστιανούς της Ρωσίας και θεράπευσε τις ασθένειες των αρρώστων που προσέρχονταν με πίστη. Η φήμη των θαυμάτων που γίνονταν ενώπιόν της ενέπνευσε πολλούς πιστούς να φιλοτεχνήσουν αντίγραφα της ιερής αυτής θεομητορικής εικόνας. Πολλά από τα αντίγραφα έγιναν επίσης θαυματουργικά, συνεχίζοντας έτσι την ευλογία της αρχικής εικόνας στους πιστούς της Εκκλησίας. Το χίλια επτακόσια εβδομήντα ένα καθιερώθηκε ετήσια γιορτή προς τιμήν της Παναγίας Μπογκολιούμποφ, για την απελευθέρωση από φοβερή πανώλη.

Όταν η εικόνα μεταφέρθηκε στην πόλη του Βλαντίμιρ, η πανώλη εξαφανίστηκε αμέσως, και οι κάτοικοι σώθηκαν από τη θανατηφόρα ασθένεια. Στη συνέχεια έγινε έθιμο να μεταφέρεται η εικόνα από το Μπογκολιούμποβο στο Βλαντίμιρ κάθε εικοστή πρώτη Μαΐου εκάστου έτους. Διάφορες ομάδες πιστών πιστών αναλάμβαναν τη μεταφορά της εικόνας από και προς το Βλαντίμιρ, σε πραγματική θεομητορική λιτανεία. Το χίλια οκτακόσια είκοσι, οι κάτοικοι της πόλης Βλαντίμιρ στόλισαν την εικόνα με ακριβό αργυρό κάλυμμα προς τιμήν της Παναγίας.

Πριν από την επανάσταση των μπολσεβίκων, η εικόνα συνηθιζόταν να μεταφέρεται κάθε χρόνο στο Βλαντίμιρ από την εικοστή πρώτη Μαΐου. Παρέμεινε εκεί μέχρι τις δεκαέξι Ιουλίου, οπότε επέστρεφε με κάθε ευλάβεια και τιμή στο μοναστήρι Μπογκολιούμποβο. Η εικόνα αυτή συνεχίζει να ευλογεί τους ορθόδοξους χριστιανούς και είναι σύμβολο της θερμής προστασίας της Παναγίας προς τη Ρωσία. Ταις πρεσβείαις της Υπεραγίας Θεοτόκου του Μπογκολιούμποφ, Χριστέ ο Θεός ημών, ελέησον και σώσον ημάς τους αμαρτωλούς δούλους Σου.