Άγιος Ιωνάς Μητροπολίτης Πασών των Ρωσιών

Ένα παιδί που εκάρη μοναχός σε ηλικία δώδεκα ετών έγινε ο πρώτος Ρώσος Μητροπολίτης που χειροτονήθηκε από την ίδια του την Εκκλησία. Ο Άγιος Ιωνάς ο Μητροπολίτης Μόσχας και θαυματουργός Πασών των Ρωσιών γεννήθηκε στην ευλαβή πόλη του Γκάλιτς. Καταγόταν από μία πιστή και βαθιά ευλαβή ορθόδοξη χριστιανική ρωσική οικογένεια της εποχής εκείνης των δυσκολιών. Ο πατέρας του μελλοντικού αγίου ονομαζόταν Θεόδωρος και δίδαξε στον μικρό Ιωνά τη χριστιανική Πίστη από την παιδική του ηλικία.

Ο νεαρός Ιωνάς εκάρη μοναχός σε μία από τις τοπικές σπουδαίες μονές της περιοχής του Γκάλιτς. Ήταν τότε μόλις δώδεκα ετών, αλλά είχε ήδη ωριμάσει πνευματικά κατά τρόπο εξαιρετικό για την ηλικία του. Από εκεί αργότερα μετέβη και εγκαταστάθηκε στην ξακουστή Μονή του Σιμόνοφ της μεγάλης πρωτεύουσας πόλεως Μόσχας. Στη μεγάλη αυτή ευλαβική Μονή εκπλήρωσε με ζήλο διάφορα δύσκολα διακονήματα και υπακοές για πολλά αδιάκοπα έτη.

Διακρινόταν για την ταπείνωσή του, τη φιλοπονία του και την υπακοή του προς τους πνευματικούς του πατέρες και προεστώτες. Κάποτε ο Άγιος Φώτιος, ο τότε Μητροπολίτης της Μόσχας, επισκέφθηκε τη Μονή του Σιμόνοφ για ποιμαντική πρόνοια. Μετά από την ευλαβή Παράκληση, ευλόγησε τον αρχιμανδρίτη και την αδελφότητα και θέλησε να ευλογήσει και τους εργαζόμενους μοναχούς. Όταν έφτασε ευλαβικά στο αρτοποιείο της μονής, είδε τον Άγιο Ιωνά να κοιμάται εξαντλημένος από την κουραστική σωματική εργασία.

Τα δάχτυλα του δεξιού χεριού του Αγίου ήταν σε σχήμα χειρονομίας ιερατικής ευλογίας, ένα σπάνιο και μυστηριώδες σημάδι. Ο Άγιος Φώτιος είπε αμέσως στους συνοδούς του να μην ξυπνήσουν καθόλου τον κουρασμένο μοναχό από τη γλυκιά αδιατάρακτη ανάπαυσή του. Ευλόγησε τον κοιμώμενο μοναχό και προφήτευσε με σαφήνεια στους παρόντες ότι θα γινόταν αργότερα μέγας ιεράρχης. Είπε ότι ο μοναχός αυτός θα οδηγούσε πολλούς ευλαβείς πιστούς ψυχές στον δρόμο της αληθινής σωτηρίας.

Η εξαιρετική προφητεία του Αγίου Φωτίου εκπληρώθηκε πλήρως μέσα από το αργότερο επίσημο εκκλησιαστικό αξίωμα του Ιωνά. Μερικά χρόνια αργότερα ο Άγιος Ιωνάς εκλέχτηκε επίσημα επίσκοπος των ευλαβών πόλεων της Ριαζάν και του Μούρομ. Διοίκησε με ποιμαντική σύνεση τις δύο σπουδαίες αυτές επισκοπές για πολλά συνεχόμενα χρόνια ευλογημένης αποτελεσματικής διακονίας. Ο σπουδαίος Άγιος Φώτιος εκοιμήθη ειρηνικά εν Κυρίω το χίλια τετρακόσια τριάντα ένα μετά Χριστόν.

Πέντε ολόκληρα χρόνια μετά τον θάνατό του, ο Άγιος Ιωνάς εκλέχτηκε Μητροπολίτης Πασών των Ρωσιών για την ενάρετη ζωή του. Ο νεοεκλεγμένος Μητροπολίτης ταξίδεψε στην Κωνσταντινούπολη για επιβεβαίωση από τον Πατριάρχη Ιωσήφ τον Δεύτερο της εποχής. Δυστυχώς όμως λίγο νωρίτερα είχε ήδη εγκατασταθεί επισήμως ως Μητροπολίτης ο πανούργος Ισίδωρος, ο Βούλγαρος αρχιερέας. Έμεινε για μικρό μόνο διάστημα στο Κίεβο και στη Μόσχα, και ταξίδεψε αργότερα στη Σύνοδο της Φλωρεντίας.

Στη Σύνοδο της Φλωρεντίας του χιλίου τετρακοσίου τριάντα οκτώ μετά Χριστόν, ο Ισίδωρος ασπάστηκε δυστυχώς τον Καθολικισμό. Μία επίσημη Σύνοδος των Ρώσων ιεραρχών και κληρικών καθαίρεσε αμέσως τον αποστάτη Μητροπολίτη Ισίδωρο από τον υψηλό του θρόνο. Εκείνος αναγκάστηκε να φύγει κρυφά για τη Ρώμη όπου τελικά απέθανε αργότερα το χίλια τετρακόσια εξήντα δύο. Ο Άγιος Ιωνάς εκλέχτηκε ομόφωνα από όλους Μητροπολίτης Πασών των Ρωσιών για τη μεγάλη του ευλάβεια και πνευματική σύνεση.

Χειροτονήθηκε επίσημα από τους Ρώσους ιεράρχες στη μεγάλη πρωτεύουσα Μόσχα, με την επίσημη ευλογία του Πατριάρχη Γρηγορίου του Τρίτου. Αυτή ήταν η πρώτη φορά στην ιστορία που οι Ρώσοι επίσκοποι χειροτονούσαν τον δικό τους Μητροπολίτη χωρίς εξωτερική πρωτοβουλία. Ο Άγιος Ιωνάς ανέλαβε επίσημα τα καθήκοντά του ως Μητροπολίτης την δεκάτη πέμπτη Δεκεμβρίου του χιλίου τετρακοσίου σαράντα οκτώ. Με αρχιερατικό ζήλο και πατρική φροντίδα οδήγησε με σύνεση το ποίμνιό του στην αρετή και στη γνήσια ευσέβεια.

Διέδωσε με ζέση παντού την Ορθόδοξη Πίστη του Χριστού με τον λόγο του και ακόμη περισσότερο με τα έργα του. Παρά την υψηλή του θέση και την κρατική του εξουσία, συνέχισε ακούραστα τους μοναχικούς ασκητικούς αγώνες όπως πάντα. το χίλια τετρακόσια πενήντα ένα μετά Χριστόν, οι Τάτταροι προέλασαν αναπάντεχα προς τη μεγάλη πρωτεύουσα Μόσχα. Έκαψαν την ευρύτερη γύρω περιοχή με βαρβαρικότητα και ετοιμάζονταν για επίθεση εναντίον της οχυρωμένης πόλεως της πρωτεύουσας.

Ο Μητροπολίτης Ιωνάς οδήγησε αμέσως ευλαβική λιτανεία γύρω από τα τείχη της κινδυνεύουσας πόλεως, παρακαλώντας ολόψυχα τον Θεό. Συνάντησε εκεί έναν ετοιμοθάνατο μοναχό, τον Άγιο Αντώνιο της Μονής Τσούντοφ, ξακουστό για την ενάρετη βιοτή του. Ο Άγιος Ιωνάς τον παρακάλεσε να προσευχηθεί στον Ελεήμονα Θεό και στην Παναγία για την απελευθέρωση της κινδυνεύουσας πόλεως. Ο ταπεινός Αντώνιος απάντησε ότι η Παναγία έχει ήδη ακούσει την προσευχή του Μητροπολίτη και είχε μεσιτεύσει στον Υιό της.

Δήλωσε ότι η πόλη και όλοι οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί θα έσωνονταν τελικά διά των πρεσβειών του ευλαβούς Αγίου Μητροπολίτη. Είπε ότι ο εχθρός σύντομα θα τραπεί σε φοβερή φυγή και ότι ο Κύριος είχε ορίσει να σκοτωθεί μόνον αυτός. Μόλις είπε αυτά τα προφητικά λόγια ο γέροντας Άγιος Αντώνιος, ένα εχθρικό βέλος τον χτύπησε και τον σκότωσε αμέσως. Η προφητεία του γέροντος Αντωνίου διατυπώθηκε την δεύτερη Ιουλίου, την ευλαβή εορτή της Καταθέσεως της Τιμίας Εσθήτος της Παναγίας.

Σύγχυση φοβερή ξέσπασε αμέσως ανάμεσα στους Τάτταρους εισβολείς, που τράπηκαν εντελώς σε άτακτη φυγή με μεγάλο τρόμο. Στην αυλή του ευλαβής Άγιος Ιωνάς έχτισε αργότερα έναν μικρό ναό προς τιμήν της Καταθέσεως της Εσθήτος της Παναγίας. Ο ναός αυτός έγινε για να μνημονεύεται διαρκώς η μεγάλη απελευθέρωση της Μόσχας από τη φοβερή τατταρική επίθεση. Ο Άγιος Ιωνάς εκοιμήθη οσιακά εν Κυρίω το χίλια τετρακόσια εξήντα ένα μετά Χριστόν.

Στον τάφο του ξεκίνησαν αμέσως να συμβαίνουν θαυμαστές υπερφυσικές ιάσεις και πλήθος άλλων θαυμαστών σημείων από τη χάρη του. Κατά το ευλογημένο έτος χίλια τετρακόσια εβδομήντα δύο, τα άφθαρτα ιερά λείψανά του βρέθηκαν θαυμαστά θαμμένα. Τοποθετήθηκαν ευλαβικά μέσα στον μεγάλο Καθεδρικό Ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου του ιστορικού Κρεμλίνου της Μόσχας. Πρεσβείαις του Αγίου Ιωνά Μητροπολίτου Πασών των Ρωσιών, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς, Αμήν.