Στη Ρώμη του πρώτου χριστιανικού αιώνα, ένας ευγενής νεαρός ονόματι Λούκιος, απόγονος του ξακουστού ανθύπατου Λουκίου, συνάντησε τον απόστολο Πέτρο και άλλαξε για πάντα τον δρόμο της ζωής του. Από εκείνο το βάπτισμα στα νερά της θείας χάριτος πήρε το νέο όνομα Λουκιανός, που σημαίνει φωτεινός και λαμπρός, και έγινε άμεσος μαθητής του κορυφαίου των αποστόλων. Είχε μάθει την ελληνική και τη ρωμαϊκή γλώσσα από νέος, αλλά τη σοφία του Χριστού την έλαβε απευθείας από τα χείλη του ίδιου του αγίου Πέτρου. Έζησε δίπλα στον απόστολο μέχρι το μαρτυρικό του τέλος και έγινε κοινωνός των αποστολικών κόπων και των πνευματικών αγώνων του.

Μετά την κοίμηση του διδασκάλου του, ο Λουκιανός ταξίδεψε σε πολλά μέρη της Ιταλίας σπέρνοντας τον λόγο του Θεού στους εθνικούς πληθυσμούς. Διέδιδε το Ευαγγέλιο με ζήλο και μετέφερε στους κατοίκους της Πάρμας και της Πάβιας τη φωτεινή ζωή και διδασκαλία του Σωτήρος. Στις περιπλανήσεις του δοκίμασε φυλάκιση και πικρές προσβολές, αλλά πάντα ψέλνοντας ευχαριστίες προς τον Κύριο και αγαλλόμενος στις θλίψεις. Ακόμη και στη φυλακή έψαλλε τους ψαλμούς του Δαβίδ ζητώντας από τον Θεό να τον οδηγεί στις οδούς της αλήθειας.

Πιστοί χριστιανοί τον απελευθέρωσαν νύχτα από τα δεσμά του και τον επανέφεραν στους συντρόφους της αποστολικής διακονίας. Όλοι όσοι τον συναντούσαν αναγνώριζαν στο πρόσωπό του την παρουσία της θείας χάρης που τον είχε ντύσει σαν λευκό φωτεινό ένδυμα. Στους χρόνους του πάπα Κλήμεντος, διαδόχου των αποστόλων στον θρόνο της Ρώμης, έφτασε στην πόλη ο Διονύσιος ο Αρεοπαγίτης αναζητώντας τους αποστόλους Πέτρο και Παύλο. Ο πάπας τον υποδέχτηκε με μεγάλη αγάπη και τιμή, και του ζήτησε να αναλάβει την ιεραποστολική αποστολή προς τις δυτικές χώρες της οικουμένης.

Ο Διονύσιος συμφώνησε με όλη του την καρδιά, και ο Κλήμης συγκέντρωσε εκλεκτούς συντρόφους για το έργο της ευαγγελικής διακονίας στους εθνικούς. Ανάμεσα σε αυτούς ξεχώρισε τον Λουκιανό, τον χειροτόνησε επίσκοπο και τον έστειλε ως σύντροφο και πιστό συνεργάτη του Διονυσίου στην ιεραποστολή. Μαζί ξεκίνησαν συνοδευόμενοι από τον πρεσβύτερο Μαξιανό και τον διάκονο Ιουλιανό, καθώς και από τους αγίους Μαρκελλίνο και Σατουρνίνο, ως ομάδα ολόκληρη μαρτύρων. Πέρασαν με ασφάλεια όλη την Ιταλία και κήρυξαν τον Χριστό στις πόλεις και στα χωριά της, μετατρέποντας πλήθη ψυχών σε χριστιανούς.

Στη συνέχεια επιβιβάστηκαν σε πλοίο και έπλευσαν στις γαλατικές ακτές, όπου τους υποδέχτηκαν φιλικά οι κάτοικοι του Αρελάτη με τιμές και αγάπη. Εκεί χωρίστηκε η αγία συνοδεία, και ο καθένας πορεύτηκε προς τον τόπο που του υπέδειξε το Άγιον Πνεύμα να ευαγγελιστεί. Ο Μαρκελλίνος ξεκίνησε για την Ισπανία, ενώ ο Σατουρνίνος αναχώρησε για τις πιο μακρινές γαλλικές περιοχές. Ο Διονύσιος πορεύτηκε προς τα Παρίσια, και ο Λουκιανός κατευθύνθηκε στα μέρη του Βελγίου με τους πιστούς συνοδούς του.

Στο Βέλγιο ο Λουκιανός ανέπτυξε ένα κηρυγματικό έργο σπάνιας έντασης, φωτεινότητας και αποστολικής αυτοθυσίας ανάμεσα στους εθνικούς. Νηστεία, αγρυπνία και αυστηρή άσκηση συνέθεταν την καθημερινή του ζωή, και η μοναδική τροφή του ήταν ένα μικρό κομμάτι ψωμί και λίγο νερό. Παρά τους αυστηρούς αυτούς πνευματικούς αγώνες, το πρόσωπό του παρέμενε γαλήνιο, χαρούμενο και προσηνές προς όλους όσους τον πλησίαζαν για παρηγοριά. Ο Κύριος του χάρισε ξεχωριστή δύναμη να επιτελεί θαύματα, να θεραπεύει ασθένειες κάθε είδους και να εκβάλλει δαίμονες με μόνο τον λόγο της ιερατικής προσταγής του.

Όταν η φήμη της αγιότητάς του απλώθηκε στις γύρω περιοχές της Βελγικής χώρας, πλήθη Βέλγων κατέφθαναν στον επίσκοπο για να βαπτιστούν στο όνομα της Αγίας Τριάδος. Συντρίβονταν τα είδωλα παντού όπου εμφανιζόταν, και ο πληθυσμός γύριζε ολόκληρος προς τη χριστιανική πίστη με χαρά. Λέγεται ότι περισσότερες από τριάντα χιλιάδες ψυχές κάθε ηλικίας και φύλου δέχτηκαν τη βάπτιση από τα ιερά χέρια του Λουκιανού. Στις πόλεις και στα χωριά κατασκευάζονταν εκκλησίες προς δόξαν Θεού, και η τοπική ζωή μεταμορφωνόταν με ραγδαίο και θαυμαστό τρόπο.

Σχεδόν όλος ο πληθυσμός της περιοχής εγκατέλειπε τα είδωλα και ομολογούσε τον Πατέρα και τον Υιό και το Άγιον Πνεύμα. Ο επίσκοπος Λουκιανός δεν επαναπαυόταν, αλλά διέτρεχε τις περιοχές νύχτα και μέρα στηρίζοντας τους νέους χριστιανούς στην πίστη του Χριστού. Όταν ο αυτοκράτορας Δομετιανός εξαπέλυσε τον δεύτερο μεγάλο διωγμό κατά των χριστιανών, εξέδωσε αυστηρό διάταγμα που υποχρέωνε όλους τους πολίτες να θυσιάζουν στα είδωλα του ρωμαϊκού πανθέου. Στάλθηκαν τρεις άγριοι διώκτες στη Γαλατία, οι Λατρίνος, Άριος και Άντωρ, με την ειδική εντολή να συλλάβουν και να εξοντώσουν τον επίσκοπο Λουκιανό.

Ο γέροντας επίσκοπος γνώριζε ήδη με αποκάλυψη του Αγίου Πνεύματος ότι πλησίαζαν, και συγκέντρωσε με αγάπη το ποίμνιό του για την τελευταία ποιμαντική διδαχή του. Τους είπε με τρυφερότητα και πατρικό φρόνημα ότι η ώρα του στεφάνου είχε φτάσει και τους παρακάλεσε να μείνουν αμετακίνητοι στην ορθόδοξη πίστη. Δεν έπρεπε, τους τόνιζε επανειλημμένα, να φοβηθούν ούτε τα φοβερά βασανιστήρια ούτε τις απειλές των ασεβών διωκτών. Ευχαρίστησε τον Κύριο που τον αξίωνε να συναριθμηθεί με τους άγιους μάρτυρες και να μη χωριστεί από τον Διονύσιο και τους άλλους συνεργάτες της ιεραποστολής.

Εν συνεχεία απομακρύνθηκε από την πόλη του Μπελλοβάκου με τον πρεσβύτερο Μαξιανό και τον διάκονο Ιουλιανό, ακολουθώντας την εντολή του Κυρίου να αποφεύγει τους διώκτες. Καθ’ όλη τη διάρκεια του δρόμου ο Λουκιανός δεν σταματούσε την ψυχοφελή ομιλία και την εγκάρδια προσευχή προς τον ουράνιο Πατέρα. Ανέβηκαν τέλος σε ένα ύψωμα κοντά στον ποταμό Φάρα, σε απόσταση τριών μιλίων από την πόλη, ώστε να αναμένουν εκεί το μαρτύριο για τον Κύριο. Οι στρατιώτες έφτασαν γρήγορα στο ύψωμα και συνέλαβαν πρώτα τους δύο πιστούς συνεργάτες του επισκόπου Λουκιανού.

Διέταξαν τον Μαξιανό και τον Ιουλιανό να θυσιάσουν στα νεκρά είδωλα, αλλά εκείνοι αρνήθηκαν με σταθερότητα και ομολόγησαν τη θεία βασιλεία του Χριστού. Αμέσως αποκεφαλίστηκαν μπροστά στα μάτια του επισκόπου τους, και η αγία ψυχή τους ανέβηκε στα ουράνια στεφανωμένη. Ο Λουκιανός χάρηκε βλέποντας τα παιδιά του να προηγούνται στην ουράνια δόξα και ευλόγησε τον Κύριο για τον στέφανό τους με δάκρυα. Τότε οι διώκτες στράφηκαν εναντίον του ίδιου, κατηγορώντας τον για μαγεία, ανυπακοή προς τον αυτοκράτορα και την ιερή ρωμαϊκή σύγκλητο.

Ο επίσκοπος τους απάντησε με αγία νηφαλιότητα ότι δεν ήταν μάγος αλλά πιστός δούλος του αληθινού Θεού. Τους εξήγησε με σαφήνεια και αποστολική παρρησία το μυστήριο της ενανθρωπίσεως του Σωτήρος και τη σταυρική θυσία για τη σωτηρία των ανθρώπων. Οι τρεις άρχοντες οργίστηκαν περισσότερο με τα λόγια αυτά και διέταξαν να μαστιγωθεί χωρίς οίκτο και έλεος. Ο γέρος επίσκοπος υπέμεινε τις σκληρές μάστιγες χωρίς να αλλοιωθεί ούτε στο πρόσωπο ούτε στον νου του και επαναλάμβανε ότι ποτέ δεν θα έπαυε να αινεί τον Υιό του Θεού.

Ένα φως ασύλληπτο φαινόταν να ντύνει την μορφή του ως αθλητή του ουρανού, και οι παρευρισκόμενοι έβλεπαν την θεϊκή λάμψη του προσώπου του. Όταν είδαν την ακλόνητη ομολογία του, οι διώκτες της απιστίας διέταξαν τον αμέσως αποκεφαλισμό του γέροντος ιεράρχη. Μόλις έπεσε η αγία κεφαλή στη γη, ένα ουράνιο φως κατέλαβε ολόκληρο τον τόπο και ακούστηκε καθαρά η γλυκιά φωνή του Σωτήρος που τον καλούσε στη βασιλεία των ουρανών. Τότε το νεκρό σώμα του μάρτυρος σηκώθηκε με θεϊκή δύναμη, πήρε στα χέρια του την κομμένη κεφαλή και βάδισε ως ζωντανός.

Πέρασε με σταθερό βήμα από τα νερά του ποταμού Φάρα και έφτασε στον τόπο που είχε διαλέξει για την ταφή του, όπου ξάπλωσε ήσυχα και κοιμήθηκε εν Κυρίω. Από το μεγάλο αυτό θαύμα περίπου πεντακόσιοι ειδωλολάτρες πίστεψαν αμέσως στον αληθινό Χριστό την ίδια εκείνη ημέρα. Οι ευλαβείς πιστοί έθαψαν το άγιο σώμα με αρώματα και άσπρα οθόνια, ενώ μυστική ευωδία φανέρωνε την παρουσία των αγίων αγγέλων. Όλοι οι παρευρισκόμενοι κατανοούσαν ότι μέσα από αυτό το άρωμα έβλεπαν την δόξα του ουράνιου κόσμου.

Αργότερα οικοδομήθηκε ναός λαμπρός πάνω στον τάφο του, και εκεί μεταφέρθηκαν τα λείψανα των δύο συμμαρτύρων του Μαξιανού και Ιουλιανού. Στους τόπους εκείνους πραγματοποιήθηκαν αμέτρητα θαύματα, ιάσεις τυφλών, ανάβλεψη χωλών, εκβολές δαιμόνων και απαλλαγή από κάθε νόσο. Άγιε Λουκιανέ ιερομάρτυς, που έδωσες τη ζωή σου ομολογώντας τον Χριστό μέχρι τέλους, πρέσβευε στον Κύριο για τη σωτηρία των ψυχών μας.