Η Παναγία της Βύσσιανης και το θαύμα του Αγιάσματος

Ένας γεωργός είδε για τέσσερις συνεχόμενες νύχτες ένα μυστηριακό φως να βγαίνει μέσα από τη γη των Σερρών. Εκεί ακριβώς βρέθηκε η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, και στο ίδιο σημείο υψώθηκε αργότερα ο ιερός ναός της Βύσσιανης. Το μοναστήρι βρίσκεται δέκα χιλιόμετρα βόρεια από την πόλη των Σερρών, δύο μόλις από τον οικισμό του Μετοχίου. Ολόγυρα απλώνεται ένα καταπράσινο τοπίο, μέσα στο οποίο ξεχωρίζει η γυναικεία μονή της Παναγίας της Βύσσιανης.

Η σημερινή μορφή της μονής διαμορφώθηκε χίλια εννιακόσια εβδομήντα δύο μετά Χριστόν με πρωτοβουλία ευσεβών πιστών από τις Σέρρες. Πήρε την ονομασία της από ένα κοντινό χωριό που λεγόταν Βύσσιανη και μαρτυρείται σε έγγραφο του χίλια τριακόσια είκοσι. Περισσότερες πληροφορίες για τη ζωή του χωριού μάς δίνουν έγγραφα των ετών χίλια τριακόσια είκοσι οκτώ έως χίλια τριακόσια σαράντα τέσσερα. Το ίδιο το χωριό καταστράφηκε το χίλια εννιακόσια δεκαέξι από τον βουλγαρικό στρατό και σήμερα σώζονται μόνο τα ερείπιά του.

Η μονή στάθηκε καταφύγιο των Μακεδόνων αγωνιστών και κρύπτη όπλων και πυρομαχικών κατά τη διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα. Στους Βαλκανικούς Πολέμους η μονή υπέστη μεγάλες ζημιές και σιγά σιγά ερημώθηκε εντελώς από τους κατοίκους της περιοχής. Για να διορθωθούν οι καταστροφές οργανώθηκε μία αδελφότητα με την ονομασία Αγαθοεργός Αδελφότης Η Κοίμησις της Θεοτόκου Βύσσιανης. Πρώτη φροντίδα της αδελφότητας ήταν η ανακατασκευή του παλαιού ναού, ο οποίος είχε υποστεί σοβαρές φθορές από τον πόλεμο.

Τα έργα της ανοικοδόμησης ξεκίνησαν τον Ιούλιο του χίλια εννιακόσια είκοσι πέντε και ολοκληρώθηκαν το χίλια εννιακόσια είκοσι οκτώ. Τα εγκαίνια του ανακαινισμένου ναού τελέστηκαν στις δεκαεπτά Σεπτεμβρίου του χίλια εννιακόσια είκοσι πέντε με κατάνυξη. Τη θέση αυτής της αδελφότητας πήρε λίγο αργότερα ένα νέο σωματείο που ονομάστηκε Σύλλογος Κυριών και Δεσποινίδων Βησσάνης. Μέσα στη μονή φυλάσσεται από τότε η θαυματουργή εικόνα της Παναγίας, που αποτελεί το πολυτιμότερο κειμήλιό της.

Η λαϊκή παράδοση διηγείται ότι έναν γεωργό οδήγησε στο σημείο ένα μυστηριακό φως, το οποίο έβλεπε επί τέσσερις νύχτες. Στο ίδιο θαυμαστό γεγονός αποδίδουν οι πιστοί και την παρουσία άφθονου νερού γύρω από τον ιερό αυτόν τόπο. Η ευλάβεια των κατοίκων κράτησε ζωντανή τη μνήμη και την παράδοση μέσα στους δύσκολους ιστορικούς καιρούς της Μακεδονίας. Το Αγίασμα του μοναστηριού είχε στερέψει για πολλά συνεχόμενα χρόνια και έμοιαζε σχεδόν χαμένο για τους πιστούς προσκυνητές.

Σαν από θαύμα της Παναγίας όμως, την παραμονή της μεγάλης γιορτής της Κοιμήσεως, στις δεκατέσσερις Αυγούστου του χίλια εννιακόσια ενενήντα έξι, ξανάρχισε να αναβλύζει. Από εκείνη την ημέρα το νερό τρέχει ασταμάτητα μέχρι σήμερα και προσφέρει αγιασμό σε όσους καταφεύγουν με πίστη. Την ίδια χρονιά διευρύνθηκε και το καθολικό της μονής με την προσθήκη ενός νέου ευρύχωρου νάρθηκα για τους πιστούς. Στη θέση του παλαιού καθολικού, το οποίο κατεδαφίστηκε λόγω παλαιότητας, ανεγέρθηκε το παρεκκλήσι αφιερωμένο στην Παναγία.

Σήμερα το μοναστήρι λειτουργεί ως ιερά γυναικεία κοινοβιακή μονή με πλούσιο πνευματικό και λατρευτικό βίο. Η πρώτη μοναχή που εγκαταστάθηκε ήταν η Πελαγία από τη μονή του Αγίου Μηνά Δράμας το χίλια εννιακόσια εβδομήντα δύο. Μόνο όμως το χίλια εννιακόσια ογδόντα τέσσερα ο μακαριστός Μητροπολίτης Σερρών και Νιγρίτης κυρός Μάξιμος στελέχωσε τη μονή με γυναικεία αδελφότητα. Η εργατικότητα και η φιλοκαλία των μοναχών στόλισαν την αυλή με πολύχρωμα λουλούδια και φροντισμένα μονοπάτια. Έτσι η μονή υποδέχεται καθαρή και φιλόξενη τους προσκυνητές μέσα σε μια απαλή και εκστατική γαλήνη, που τιμάται στις δεκαπέντε Αυγούστου.