Ο Δομέτιος ο Πέρσης και το λιθοβολημένο τροπάριο

Ένας νεαρός Πέρσης άφησε τη γη των πατέρων του και την ειδωλολατρική πίστη για να βαπτιστεί σε ένα μοναστήρι της Νισίβης. Χρόνια αργότερα, στρατιώτες του Ιουλιανού του Παραβάτη τον βρήκαν να ψάλλει σε μια σπηλιά και τον λιθοβόλησαν μαζί με δύο μαθητές. Έζησε στα χρόνια του Μεγάλου Κωνσταντίνου και καταγόταν από την Περσία, μια γη βυθισμένη τότε στη λατρεία των ειδώλων. Έναν χριστιανό ονόματι Άβαρο τον γνώρισε ο Δομέτιος και άκουσε από εκείνον τον λόγο της αλήθειας.

Η καρδιά του φλογίστηκε και δέχθηκε αμέσως την πίστη του Χριστού στα βάθη της ψυχής του. Οι δικοί του όμως άνθρωποι, μόλις το έμαθαν, στράφηκαν εναντίον του με οργή και σκληρότητα. Ο νέος αναγκάστηκε να αφήσει συγγενείς και πατρίδα, για να σώσει τη νέα του πίστη. Πέρασε τα σύνορα και έφτασε στη Νίσιβη, πόλη συνοριακή του ρωμαϊκού κράτους εκείνης της εποχής. Εκεί χτύπησε την πόρτα ενός μοναστηριού και ζήτησε ταπεινά να γίνει δεκτός κοντά στους αδελφούς.

Έλαβε το άγιο βάπτισμα και αμέσως μετά ντύθηκε το μοναχικό σχήμα με μεγάλη χαρά. Στο μοναστήρι της Νισίβης ο Δομέτιος επιδόθηκε στην άσκηση με τέτοιο ζήλο, ώστε ξεχώρισε ανάμεσα στους αδελφούς της κοινότητας. Ο φθόνος όμως φύτρωσε στις καρδιές ορισμένων μοναχών και η ζωή του εκεί έγινε πολύ δύσκολη. Αναγκάστηκε λοιπόν να αναχωρήσει και κατευθύνθηκε προς τη Θεοδοσιούπολη, αναζητώντας τόπο πιο ήσυχο για τους αγώνες του. Εκεί βρήκε τη μονή των αγίων μαρτύρων Σεργίου και Βάκχου, την οποία ποίμαινε ο αρχιμανδρίτης Ουρβέλ με αυστηρότητα.

Για τον Ουρβέλ έλεγαν ότι εξήντα ολόκληρα χρόνια δεν είχε δοκιμάσει τίποτα μαγειρεμένο. Ποτέ δεν ξάπλωνε για να κοιμηθεί, αλλά αναπαυόταν όρθιος στηριγμένος πάνω στο ραβδί του. Κοντά σε τέτοιον γέροντα ο Δομέτιος καλλιέργησε ακόμη βαθύτερα τις ευαγγελικές αρετές της προσευχής και της εγκράτειας. Ο αρχιμανδρίτης τον χειροτόνησε διάκονο, βλέποντας την αγνότητα και την πνευματική του ωριμότητα. Όταν όμως κατάλαβε ο Δομέτιος ότι ο γέροντας ήθελε να τον αναδείξει και πρεσβύτερο, ταράχθηκε βαθιά.

Θεωρούσε τον εαυτό του ανάξιο για τέτοια ιερή διακονία και απέφευγε κάθε ανθρώπινο αξίωμα. Έτσι αποφάσισε ξανά να φύγει κρυφά, αναζητώντας ησυχία και ταπείνωση μακριά από τους επαίνους. Αναχώρησε λοιπόν στα όρη της Συρίας και κατέφυγε σε έναν έρημο τόπο της περιοχής της Κύρρου. Εκεί υπέμενε γενναία τον καύσωνα, την παγωνιά και κάθε μεταβολή του καιρού με απόλυτη εμπιστοσύνη στον Θεό. Ύστερα από καιρό βρήκε μια σπηλιά και εγκαταστάθηκε μέσα σε αυτήν μαζί με δύο πιστούς μαθητές του.

Ο Κύριος του χάρισε πλούσια το δώρο της θαυματουργίας ως αμοιβή της ταπείνωσης και της αγάπης του. Πολλοί άρρωστοι έφταναν ως τη σπηλιά και έβρισκαν θεραπεία στις θερμές προσευχές του οσίου ασκητή. Ακόμη περισσότεροι ειδωλολάτρες οδηγήθηκαν στην πίστη του Χριστού, αφήνοντας τα είδωλα και τις πλάνες των προγόνων τους. Η φήμη του απλώθηκε σε όλη τη γύρω περιοχή, και το όνομά του γινόταν πηγή παρηγοριάς για τους πάσχοντες. Εκείνον τον καιρό όμως πέρασε από τα μέρη εκείνα ο αυτοκράτορας Ιουλιανός ο Παραβάτης, καθώς εκστράτευε εναντίον των Περσών.

Μόλις άκουσε για τον όσιο και τη δύναμη του κηρύγματός του, οργίστηκε και διέταξε να τον σκοτώσουν με λιθοβολισμό. Οι στρατιώτες έφτασαν στη σπηλιά κατά την τρίτη ώρα της ημέρας. Εκεί βρήκαν τον Δομέτιο και τους δύο μαθητές του να ψάλλουν με κατάνυξη την ακολουθία τους. Όρμησαν τότε επάνω τους με μανία και άρχισαν να τους χτυπούν με πέτρες χωρίς κανέναν οίκτο. Έτσι ο όσιος Δομέτιος μαζί με τους δύο μαθητές του τελείωσε τον δρόμο του μέσα στη σπηλιά της προσευχής.

Το τροπάριο που έψαλλαν διακόπηκε από τις πέτρες, αλλά συνεχίστηκε αιώνια στους ουρανούς ενώπιον του θρόνου του Θεού. Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του οσιομάρτυρα στις επτά Αυγούστου κάθε χρόνου με ιδιαίτερη ευλάβεια. Ο βίος του φανερώνει δύο ξεχωριστά στεφάνια, το στεφάνι της άσκησης και εκείνο του μαρτυρίου. Πρώτα νίκησε τα πάθη με τη νηστεία, την αγρυπνία και την προσευχή πάνω στο όρος της Συρίας. Έπειτα νίκησε τον φόβο του θανάτου μπροστά στους στρατιώτες ενός αυτοκράτορα που αρνήθηκε τον Χριστό.

Η ταπείνωσή του ήταν τέτοια, ώστε προτίμησε να φύγει παρά να δεχθεί την ιεροσύνη ως ανθρώπινη τιμή. Έγινε μεγάλος διδάσκαλος των μοναχών, χωρίς λόγια πολλά, μόνο με το παράδειγμα της ζωής του. Δεν φοβήθηκε την οργή του βασιλιά που δεν ήθελε να τιμήσει τον αληθινό Θεό. Στο πρόσωπό του βλέπουμε τη γενναιότητα της πίστης ενωμένη με τη βαθύτατη ταπείνωση της καρδιάς του. Η μνήμη του φωτίζει κάθε ψυχή που ποθεί να ζήσει σιωπηλά και αληθινά κοντά στον Χριστό.